حادثه هولناک برای خواننده مشهور وسط دریا / دخترانم کجا هستند؟

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، گاهی ترس درست در لحظه خطر خودش را نشان نمی دهد. بدن می جنگد، فرار می کند و برای زنده ماندن تصمیم می گیرد، اما وقتی همه چیز تمام شد، تازه دست ها می لرزند، تصاویر حادثه برمی گردند و ذهن سراغ کسانی می رود که بیش از همه دوستشان داریم. روایت تازه جو جوناس از حادثه ای که در سفر ایتالیا برایش اتفاق افتاد، نمونه جالبی برای فهم همین واکنش است.

جو جوناس، خواننده 37 ساله گروه برادران جوناس، در قسمت 23 سپتامبر برنامه مورگان استوارت درباره حادثه ای ترسناک در سفر اخیرش به ایتالیا صحبت کرد. او هنگام انتقال از یک قایق تفریحی بزرگ به قایق کوچک تر قصد داشت قدم روی قایق دوم بگذارد که موج باعث فاصله گرفتن آن شد و جو میان 2 شناور به داخل آب سقوط کرد. یکی از خدمه نیز هنگام تلاش برای کمک به او داخل آب افتاد.

جو توضیح داد پس از بیرون آمدن از آب در ابتدا به اطرافیانش می گفت حالش خوب است. اما اثر واقعی حادثه کمی بعد ظاهر شد. او گفته است وقتی اضطراب اولیه فروکش کرد، تازه متوجه شد تجربه چقدر ترسناک بوده است. همان زمان یک فکر به ذهنش رسید؛ باید هرچه سریع تر با دخترانش تماس می گرفت و صورت آنها را می دید. جو جوناس از رابطه قبلی خود با سوفی ترنر 2 دختر دارد.

چرا ترس ممکن است بعد از تمام شدن حادثه ظاهر شود؟

دکتر مریم سامانی، روانشناس بالینی، در تحلیل این واکنش می گوید: در یک موقعیت خطرناک ممکن است بدن پیش از آنکه فرد فرصت پردازش هیجانی اتفاق را داشته باشد وارد وضعیت بقا شود. توجه روی نجات، تصمیم گیری سریع و دور شدن از منبع خطر متمرکز می شود. به همین دلیل بعضی افراد بلافاصله بعد از حادثه حتی می گویند من خوبم اما پس از کاهش برانگیختگی جسمی، تازه امکان پردازش هیجان ایجاد می شود و ترس، لرزش، گریه یا احساس آسیب پذیری می تواند ظاهر شود.

از این زاویه، اینکه جو جوناس مدتی بعد تازه شدت ترس را احساس کرده، الزاما واکنش عجیبی نیست. مهم است که این رفتار را به تنهایی نشانه یک اختلال روانی ندانیم. واکنش کوتاه مدت پس از یک حادثه با تشخیص اختلال استرس پس از سانحه تفاوت دارد و برای چنین تشخیصی به مجموعه مشخصی از علائم، شدت و مدت آنها نیاز است.

چرا اولین فکرش دخترانش بودند؟

شاید کنجکاوی برانگیزترین بخش روایت جو جوناس همین جا باشد. او بعد از نجات نگفت که می خواهد به خانه برگردد یا سفر را تمام کند؛ گفت می خواهد دخترانش را ببیند.

دکتر مریم سامانی توضیح می دهد: مواجهه ناگهانی با احتمال مرگ یا آسیب جدی می تواند برای لحظاتی اولویت های ذهنی فرد را تغییر دهد. در چنین موقعیتی روابط دلبستگی و افرادی که برای شخص معنای عاطفی عمیقی دارند ممکن است بسیار برجسته شوند. ذهن پس از احساس تهدید می تواند به سمت منابع امنیت عاطفی حرکت کند.

به همین دلیل تماس گرفتن با یک فرزند، همسر، مادر، پدر یا فردی بسیار نزدیک بعد از یک حادثه برای برخی افراد می تواند بخشی از تلاش برای بازیابی احساس امنیت باشد.

مغز بعد از یک ترس شدید چه می کند؟

در لحظه خطر، سیستم هشدار بدن فعال می شود. ضربان قلب می تواند افزایش پیدا کند، تنفس سریع تر شود و توجه به نشانه های تهدید محدود شود. این واکنش برای آماده کردن بدن جهت مقابله با خطر طراحی شده است.

اما پایان خطر همیشه به معنای پایان فوری واکنش بدن نیست. ممکن است مدتی طول بکشد تا فرد از حالت آماده باش خارج شود. برای همین گاهی کسی در لحظه حادثه بسیار کنترل شده به نظر می رسد و یک یا چند ساعت بعد گریه می کند یا تازه می گوید: «خیلی ترسیده بودم.»

هر ترسی بعد از حادثه، تروما نیست

دکتر مریم سامانی تاکید می کند: نباید هر واکنش هیجانی شدید پس از یک حادثه را اختلال استرس پس از سانحه بنامیم. بسیاری از واکنش های اولیه می توانند بخشی از پاسخ طبیعی انسان به یک اتفاق غیرعادی باشند. مسئله زمانی نیازمند توجه بیشتری است که نشانه هایی مانند کابوس های مکرر، بازگشت ناخواسته تصاویر حادثه، اجتناب شدید، گوش به زنگی مداوم یا اختلال در عملکرد فرد ادامه پیدا کنند.

روایت جو جوناس بیش از آنکه مجوزی برای تشخیص روانشناختی او باشد، یادآور یک واقعیت انسانی است: گاهی تا زمانی که خطر تمام نشده، نمی فهمیم چقدر ترسیده ایم؛ و گاهی درست در همان لحظه می فهمیم چه کسانی برایمان از همه مهمترند.