بررسی تأثیر آسیب‌ های خانوادگی بر رفتارهای پر خطر نوجوانان | تحلیل روان‌شناسی

به گزارش رکنا،  نوجوانی یکی از حساس‌ترین دوره‌های رشد روانی و اجتماعی انسان است؛ دوره‌ای که فرد بیش از هر زمان دیگری به امنیت عاطفی، حمایت خانواده و الگوهای سالم رفتاری نیاز دارد. کارشناسان حوزه روان‌شناسی تأکید می‌کنند که بروز بسیاری از رفتارهای پرخطر در این سن، ریشه در محیط خانوادگی و کیفیت روابط والدین دارد.

در بررسی یک پرونده واقعی، روان‌شناس این گزارش توضیح می‌دهد که نوجوان مورد مطالعه در فضایی رشد کرده که با تنش‌های خانوادگی، نبود ارتباط مؤثر با والدین و کمبود حمایت عاطفی همراه بوده است. به گفته این کارشناس، چنین شرایطی می‌تواند زمینه‌ساز سردرگمی هویتی، کاهش اعتمادبه‌نفس و جست‌وجوی نادرست برای جبران خلأهای روانی شود.

این روان‌شناس با اشاره به اینکه نوجوانان در این وضعیت اغلب فاقد مهارت «نه گفتن» و تشخیص موقعیت‌های پرخطر هستند، می‌گوید:
«وقتی نوجوان در خانه احساس دیده‌شدن و شنیده‌شدن نکند، ممکن است به سمت رفتارهایی سوق پیدا کند که در ظاهر برای او احساس توجه یا پذیرش ایجاد می‌کند، اما در واقع آسیب‌زا است.»

به گفته این کارشناس، یکی از خطاهای رایج خانواده‌ها، تمرکز صرف بر کنترل ظاهری به جای ایجاد رابطه عاطفی سالم با فرزندان است. او تأکید می‌کند که نظارت بدون گفت‌وگو و صمیمیت، نه‌تنها بازدارنده نیست بلکه می‌تواند نوجوان را به سمت پنهان‌کاری سوق دهد.

در بخش دیگری از این تحلیل آمده است که آموزش مهارت‌های زندگی، افزایش آگاهی والدین نسبت به تغییرات روانی دوران بلوغ و دسترسی آسان نوجوانان به خدمات مشاوره‌ای می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از بروز آسیب‌های اجتماعی داشته باشد.

این روان‌شناس در پایان با هشدار نسبت به ساده‌انگاری رفتارهای پرخطر نوجوانان، خاطرنشان می‌کند:
«هر رفتار نگران‌کننده در نوجوانان، یک پیام روانی دارد. اگر این پیام به‌موقع شنیده نشود، ممکن است پیامدهای جدی‌تری در آینده به دنبال داشته باشد.»

کارشناسان تأکید دارند که برخورد قضاوت‌گرانه با نوجوانان، نه‌تنها مشکل را حل نمی‌کند، بلکه فاصله میان خانواده و فرزند را افزایش می‌دهد. ایجاد فضای امن برای گفت‌وگو، مراجعه به مشاوران متخصص و تقویت نقش حمایتی خانواده، از مهم‌ترین راهکارهای کاهش آسیب‌های اجتماعی در این گروه سنی است.