زادروز ماری کوری؛ بانویی که با کشف‌ هایش دنیای علم را متحول کرد/ مهم‌ ترین افتخارات و دستاوردهای ماری کوری

به گزارش رکنا، امروز، ۷ نوامبر، سالروز تولد یکی از تأثیرگذارترین زنان تاریخ علم، ماری کوری است؛ دانشمندی که با تلاش، پشتکار و تحقیقات علمی خود، مسیر تازه‌ای در علم فیزیک و شیمی گشود و نامش را برای همیشه در تاریخ علم جهان ثبت کرد.

ماری کوری در ۷ نوامبر ۱۸۶۷ در شهر ورشو، پایتخت لهستان، در خانواده‌ای اهل علم و آموزش متولد شد. نام اصلی او ماریا اسکلودوفسکا بود. او از دوران کودکی به یادگیری و مطالعه علاقه زیادی داشت و با وجود محدودیت‌های آموزشی و اجتماعی آن دوران، توانست استعداد خود را در علوم مختلف پرورش دهد.

از ورشو تا پاریس؛ آغاز مسیری دشوار

ماری در جوانی با مشکلات زیادی برای ادامه تحصیل روبه‌رو بود. در آن زمان، فرصت‌های آموزش عالی برای زنان در لهستان محدود بود. به همین دلیل، او تصمیم گرفت برای ادامه تحصیل به فرانسه مهاجرت کند.

او در سال ۱۸۹۱ به پاریس رفت و در دانشگاه سوربن به تحصیل در رشته‌های فیزیک و ریاضیات پرداخت. زندگی در پاریس برای او آسان نبود و با مشکلات مالی و شرایط سخت زندگی دانشجویی دست‌وپنجه نرم می‌کرد؛ اما علاقه فراوانش به علم باعث شد از ادامه مسیر منصرف نشود.

ماری در دانشگاه سوربن با تلاش فراوان به یکی از دانشجویان ممتاز تبدیل شد و زمینه فعالیت‌های علمی مهم خود را فراهم کرد.

آشنایی با پیر کوری و آغاز تحقیقات تاریخی

ماری کوری در جریان فعالیت‌های علمی خود با دانشمندی فرانسوی به نام پیر کوری آشنا شد. این آشنایی به ازدواج آن‌ها در سال ۱۸۹۵ انجامید و همکاری علمی این زوج، یکی از مهم‌ترین فصل‌های تاریخ علم را رقم زد.

آن‌ها تحقیقات گسترده‌ای درباره پدیده پرتوزایی انجام دادند. ماری کوری در این تحقیقات نقش بسیار مهمی داشت و با بررسی مواد پرتوزا توانست به نتایجی دست پیدا کند که در آن زمان انقلابی در دانش فیزیک و شیمی به شمار می‌رفت.

در سال ۱۸۹۸، این زوج موفق به کشف دو عنصر شیمیایی جدید به نام‌های پولونیوم و رادیوم شدند. ماری نام پولونیوم را به افتخار سرزمین مادری خود، لهستان، انتخاب کرد.

دریافت دو جایزه نوبل؛ افتخاری بی‌سابقه در تاریخ علم

یکی از مهم‌ترین دستاوردهای ماری کوری، دریافت دو جایزه نوبل در دو رشته علمی متفاوت بود؛ اتفاقی که نام او را در تاریخ علم جهان جاودانه کرد.

او در سال ۱۹۰۳ به همراه پیر کوری و هانری بکرل، جایزه نوبل فیزیک را به دلیل تحقیقات پیشگامانه درباره پدیده پرتوزایی دریافت کرد. ماری کوری با این موفقیت به نخستین زنی تبدیل شد که جایزه نوبل را دریافت کرده است.

هشت سال بعد، در سال ۱۹۱۱، او جایزه نوبل شیمی را به پاس کشف عناصر رادیوم و پولونیوم و تحقیقات گسترده درباره رادیوم دریافت کرد.

ماری کوری همچنان تنها فردی است که موفق شده جایزه نوبل را در دو رشته علمی متفاوت، یعنی فیزیک و شیمی، به دست آورد.

ادامه فعالیت‌های علمی پس از مرگ همسر

زندگی ماری کوری در سال ۱۹۰۶ با حادثه‌ای تلخ روبه‌رو شد. پیر کوری در یک سانحه خیابانی جان خود را از دست داد؛ اما ماری با وجود این اتفاق، فعالیت‌های علمی خود را متوقف نکرد.

او پس از مرگ همسرش مسئولیت تدریس و جایگاه علمی او را در دانشگاه سوربن بر عهده گرفت و به نخستین زنی تبدیل شد که در این دانشگاه به مقام استادی فیزیک رسید.

ماری همچنین به فعالیت‌های پژوهشی خود ادامه داد و نقش مهمی در توسعه تحقیقات مربوط به پرتوزایی و کاربردهای پزشکی آن ایفا کرد.

خدمات ماری کوری در جنگ جهانی اول

یکی دیگر از بخش‌های مهم زندگی این دانشمند، فعالیت‌های او در دوران جنگ جهانی اول بود.

ماری کوری به اهمیت استفاده از دستگاه‌های اشعه ایکس برای تشخیص محل گلوله‌ها و شکستگی استخوان در بدن مجروحان پی برد. او برای کمک به سربازان زخمی، خودروهای مجهز به دستگاه‌های رادیولوژی سیار راه‌اندازی کرد که بعدها به نام «کوری‌های کوچک» شناخته شدند.

او همچنین به آموزش نیروهای داوطلب برای استفاده از تجهیزات تصویربرداری پزشکی پرداخت و شخصاً در بیمارستان‌های صحرایی به ارائه خدمات کمک کرد.

این اقدامات نقش مهمی در گسترش استفاده از فناوری تصویربرداری پزشکی در شرایط جنگی داشت.

درگذشت ماری کوری؛ پایان زندگی یک دانشمند بزرگ

ماری کوری سال‌ها در آزمایشگاه با مواد پرتوزا کار کرد؛ در دورانی که هنوز خطرات قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض تشعشعات رادیواکتیو به‌خوبی شناخته نشده بود.

او سرانجام در تاریخ ۴ ژوئیه ۱۹۳۴، در سن ۶۶ سالگی، بر اثر کم‌خونی آپلاستیک در فرانسه درگذشت. بیماری او به احتمال زیاد با سال‌ها قرار گرفتن در معرض تشعشعات مرتبط بود.

پس از مرگش، نام و دستاوردهای علمی او همچنان الهام‌بخش نسل‌های مختلف دانشمندان، به‌ویژه زنان علاقه‌مند به علوم تجربی، باقی ماند.

در سال ۱۹۹۵، پیکر ماری کوری و همسرش پیر به پانتئون پاریس منتقل شد؛ مکانی که شخصیت‌های برجسته تاریخ فرانسه در آن به خاک سپرده شده‌اند.

مهم‌ترین افتخارات و دستاوردهای ماری کوری

• تولد: ۷ نوامبر ۱۸۶۷ در ورشو لهستان

• کشف عنصر پولونیوم در سال ۱۸۹۸

• کشف عنصر رادیوم در سال ۱۸۹۸

• دریافت جایزه نوبل فیزیک در سال ۱۹۰۳

• نخستین استاد زن فیزیک در دانشگاه سوربن

• دریافت جایزه نوبل شیمی در سال ۱۹۱۱

• توسعه کاربرد اشعه ایکس در پزشکی و کمک به مجروحان جنگ جهانی اول

• درگذشت: ۴ ژوئیه ۱۹۳۴ در فرانسه

ماری کوری نه‌تنها یکی از بزرگ‌ترین دانشمندان تاریخ بلکه نمادی از اراده، پشتکار و تلاش برای دستیابی به دانش است. زندگی او نشان داد که محدودیت‌های اجتماعی و دشواری‌های زندگی نمی‌توانند مانع شکوفایی استعداد و تحقق رویاهای بزرگ شوند.