۹۰ هزار آهنگ در روز با هوش مصنوعی/ موسیقی جهان به کدام سو می‌رود؟

هوش مصنوعی امروز می‌تواند با دریافت چند دستور متنی، آهنگ بسازد، آواز تولید کند و در تنظیم موسیقی نقش داشته باشد. این قابلیت‌ها به افرادی که آموزش حرفه‌ای موسیقی ندیده‌اند امکان می‌دهد ایده‌های خود را به قطعه‌های شنیداری تبدیل کنند؛ اتفاقی که می‌تواند هزینه تولید را کاهش دهد و مسیرهای تازه‌ای برای تجربه و خلاقیت باز کند.

ابعاد این تحول را می‌توان در آمار پلتفرم موسیقی دیزر مشاهده کرد. این شرکت در ۲۱ ژوئیه ۲۰۲۶ اعلام کرد که در روزهای اوج، بیش از ۹۰ هزار قطعه کاملاً تولیدشده با هوش مصنوعی در روز دریافت کرده و این آثار در ژوئن همان سال بیش از نیمی از بارگذاری‌های روزانه موسیقی را تشکیل داده‌اند. با این حال، سهم آنها از کل پخش موسیقی در این پلتفرم همچنان حدود یک تا سه درصد گزارش شده است.

آیا هوش مصنوعی به موسیقی آسیب می‌زند؟

نگرانی اصلی تنها تولید انبوه آهنگ نیست. اگر آثار هنرمندان بدون اجازه برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی استفاده شوند، مسئله مالکیت فکری و رضایت صاحبان اثر مطرح می‌شود. از سوی دیگر، انتشار انبوه قطعات کم‌هزینه ممکن است رقابت را برای موسیقی‌دانان مستقل دشوارتر کند و در صورت دستکاری تعداد پخش‌ها، درآمد حاصل از حق امتیاز را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

در مقابل، هوش مصنوعی لزوماً جایگزین همه نقش‌های انسانی نیست. این فناوری می‌تواند ابزاری برای آزمایش ملودی، ساخت نمونه اولیه، تنظیم و توسعه ایده‌های هنری باشد؛ به شرط آنکه حقوق صاحبان آثار رعایت شود و نقش هوش مصنوعی برای مخاطب روشن باشد.

آینده موسیقی؛ رقابت انسان و ماشین؟

پرسش اساسی این است که آیا ارزش موسیقی فقط به کیفیت صدای نهایی وابسته است یا تجربه زیسته، احساس، انتخاب و روایت هنرمند نیز بخشی از ارزش آن به شمار می‌رود.

پاسخ احتمالاً در تقابل ساده انسان و ماشین خلاصه نمی‌شود. هوش مصنوعی می‌تواند شیوه تولید و توزیع موسیقی را تغییر دهد، اما آینده این هنر به نحوه استفاده از فناوری، قوانین مالکیت فکری، سیاست پلتفرم‌ها و انتخاب مخاطبان نیز بستگی دارد.

چالش اصلی شاید این نباشد که ماشین می‌تواند آهنگ بسازد یا نه؛ مسئله این است که در عصر تولید انبوه موسیقی، چگونه می‌توان از خلاقیت انسانی و حقوق هنرمندان محافظت کرد، بی‌آنکه راه نوآوری بسته شود.