پشت پرده تلاش پاکستان برای میزبانی از مذاکرات ایران-آمریکا
تبلیغات

به گزارش رکنا،  سایت بی‌بی‌سی انگلیسی در گزارشی به میزبانی اسلام‌آباد از نخستین دور مذاکرات ایران و آمریکا پس از پذیرش توقف دو هفته‌ای جنگ از سوی دو طرف، اشاره کرده و می‌نویسد: پیش از آغاز این مذاکرات که قرار است روز شنبه برگزار شود، دو روز تعطیلی رسمی در پایتخت، اسلام‌آباد، اعلام شده است. با استقرار حدود ۱۰ هزار نیروی پلیس و امنیتی، کوچه و خیابان‌های شهر ساکت‌تر از همیشه شده‌اند. اهمیت این رویداد برای جهان بسیار بالاست؛ کشورهای مختلف مشتاقند شاهد پایان درگیری‌ها و بازگشایی تنگه هرمز، این شریان حیاتی که پیش از جنگ حدود ۲۰ درصد از عرضه نفت جهان از آن عبور می‌کرد، باشند.

اما این مذاکرات به دلایل دیگری نیز برای پاکستان بسیار حساس و پرریسک است. عبدالباسط، کارشناس جنوب آسیا در دانشگاه فناوری نانیانگ سنگاپور می‌گوید اگر مذاکرات شکست بخورد و پاکستان به درگیری با همسایه‌اش ایران کشیده شود، این کشور جنوب آسیایی با یک «کابوس احتمالی» روبه‌رو خواهد شد.

وی توضیح می‌دهد که این سناریو محتمل است زیرا پاکستان سال گذشته پیمان دفاع متقابل با عربستان سعودی امضا کرد و از آن زمان اسلام‌آباد «مشخص کرده که به تعهدات خود به سعودی‌ها عمل خواهد کرد.»

باسط می‌افزاید که این موضوع می‌تواند باعث «داغ شدن سه مرز پاکستان» شود (اشاره به تنش‌های موجود با افغانستان و هند) و ادامه می‌دهد: «پاکستان در حال مبارزه با دو شورش تمام‌عیار در دو استان از چهار استان خود است. پاکستان توان تحمل چنین شرایطی را ندارد.»

با این حال، فضایی سرشار از افتخار و هیجان شبکه‌های اجتماعی پاکستان را فرا گرفته و باسط می‌گوید: «این در واقع یک پیروزی است؛ به این معنا که هیچ کشور دیگری در جهان نتوانست این آتش‌بس را میانجی‌گری کند، در حالی که ما در یک قدمی یک فاجعه احتمالی ایستاده بودیم، پاکستان توانست مسیر میانبری پیدا کند.»

چنین موفقیتی برای کشوری که سال‌هاست با آشوب‌های سیاسی دست و پنجه نرم می‌کند، اقتصاد شکننده‌اش تنها دو سال پیش در آستانه ناتوانی از پرداخت بدهی‌ها قرار داشت و با هند رقابت شدیدی دارد، به شدت مورد نیاز بود.

پاکستان چگونه توانست این دستاورد را رقم بزند؟

پاکستان از موضعی منحصربه‌فرد برخوردار است، زیرا مورد اعتماد آمریکا، ایران و کشورهای حوزه خلیج فارس قرار دارد.

مشاهد حسین سید، سناتور از حزب حاکم مسلم لیگ پاکستان می‌گوید: روند آشتی توسط ژنرال عاصم منیر، رئیس ستاد ارتش پاکستان هدایت می‌شود؛ کسی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، او را «ژنرال محبوب من» می‌خواند. منیر بی‌تردید قدرتمندترین مرد پاکستان است؛ در کشوری که ارتش از دیرباز نقش تعیین‌کننده‌ای در سیاست ایفا کرده است.

خبر ذخیره‌سازی شده توسط در تاریخ ۱۴۰۵۰۱۲۱-۲۱:۱۱

ملیحه لودهی، سفیر پیشین پاکستان در آمریکا و سازمان ملل می‌گوید: اندکی پس از آغاز دومین دوره ریاست‌جمهوری ترامپ، منیر روابطی صمیمانه با رئیس‌جمهور آمریکا برقرار کرد و به او «دو پیروزی زودهنگام» بخشید.

این ژنرال بر اساس اطلاعات سیا، متهم اصلی حمله فرودگاه کابل در سال ۲۰۲۱ (در زمان خروج آمریکایی‌ها از افغانستان) را تحویل داد. این حمله انتحاری دستکم ۱۷۰ افغان و ۱۳ نظامی آمریکایی را کشته بود. لودهی می‌افزاید: «ترامپ آن‌قدر سپاسگزار بود که این موضوع را در اولین سخنرانی خود در کنگره مطرح کرد.»

دومین پیروزی، از قول لودهی، «نحوه انتقال پیام پاکستان به ترامپ مبنی بر اینکه او نقش محوری در جلوگیری از یک جنگ گسترده‌تر با هند ایفا کرده است» بود. پاکستان یکی از معدود کشورهایی است که ترامپ را برای جایزه صلح نوبل که او مدت‌ها مشتاق آن بوده، نامزد کرده است.

پاکستان همچنین وعده دسترسی به مواد معدنی حیاتی خود را داده است؛ موضوعی که آمریکا آن را در زمره منافع امنیت ملی خود می‌داند. در سپتامبر ۲۰۲۵، سازمان فرانتیر ورکس پاکستان (بزرگترین استخراج‌کننده مواد معدنی حیاتی این کشور که زیر نظر ارتش فعالیت می‌کند) توافق سرمایه‌گذاری ۵۰۰ میلیون دلاری با یک شرکت آمریکایی امضا کرد. این مراسم در دفتر نخست‌وزیری و با حضور منیر برگزار شد.

سپس در ژانویه، پاکستان توافقی با یکی از شعبه‌های شرکت ورلد لیبرتی فایننشالز (مشارکت ارزهای دیجیتال که ترامپ و خانواده‌اش در تاسیس آن شریک هستند) امضا کرد که به طور بالقوه استیبل‌کوین (رمزارز باثبات) این شرکت را در سیستم پرداخت دیجیتال پاکستان ادغام خواهد کرد. این مسئله نیز به تقویت روابط این کشور با حلقه نزدیکان ترامپ کمک کرده است.

مواضع اصولی پاکستان در محکومیت تجاوز به ایران

با این حال، این روابط نزدیک مانع از آن نشد که پاکستان به طور رسمی اولین حملات آمریکا و اسرائیل به ایران را محکوم کند. اما زمانی که ایران پایگاه‌های نفتی عربستان سعودی (متحد نظامی اسلام‌آباد) را بمباران کرد، پاکستان نیز بیانیه‌ای تند علیه ایران صادر کرد.

در ۷ آوریل، پاکستان به قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل که از کشورها می‌خواست برای بازگشایی تنگه هرمز تلاش‌ها را هماهنگ کنند، رأی ممتنع داد.

مشاهد حسین سید، سناتور از حزب حاکم مسلم لیگ پاکستان این قطعنامه را «یک‌جانبه» می‌خواند، زیرا در آن ذکری از اینکه آمریکا و اسرائیل ابتدا حمله کرده‌اند، نشده است. او معتقد است که این «مواضع اصولی» و «رویکرد متوازن» به تقویت اعتماد ایران و سایر کشورهای خلیج فارس کمک کرده است.

در پنج هفته گذشته، شهباز شریف و محمد اسحاق دار، وزیر امور خارجه، با بیش از ده‌ها نفر از رهبران جهان و مقامات ارشد در واشنگتن، مسکو، پکن، پایتخت‌های کلیدی اروپا، ترکیه، مصر و کشورهای عضو شورای هماری خلیج فارس مانند عربستان و قطر گفتگو کرده‌اند.

خبر ذخیره‌سازی شده توسط در تاریخ ۱۴۰۵۰۱۲۱-۲۱:۱۱

شریف در روز اعلام آتش‌بس گفت که گفتگوی «صمیمانه و سازنده‌ای» با مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران داشته که «حضور ایران در مذاکرات پیش رو را تایید کرد و از تلاش‌های پاکستان قدردانی کرد.»

به نظر می‌رسد شریف در این فرصت توانسته از روابط دیرینه پاکستان و ایران به نفع خود استفاده کند. اسفندر دُرانی، سفیر پیشین پاکستان در ایران می‌گوید این دو کشور ۹۲۰ کیلومتر مرز مشترک دارند و در نتیجه این امر، دهه‌هاست که با هم همکاری می‌کنند. آن‌ها دغدغه‌های مشترک دیگری نیز دارند: حضور شبه‌نظامیان و افغانستان «نامطمئن».

همچنین نباید از نقش دین در شکل‌گیری اعتماد و ارتباط غافل شد. با وجود اینکه پاکستان کشوری با اکثریت سنی است، یکی از بزرگترین جمعیت‌های شیعه جهان را در خود جای داده است. هر ساله هزاران پاکستانی برای زیارت به ایران، بزرگترین کشور شیعه، سفر می‌کنند.

اما با نزدیک شدن به روز شنبه، مشخص نیست که آیا تلاش‌های پاکستان به مذاکرات صلحِ وعده‌داده‌شده ختم خواهد شد یا خیر. اعزاز چودری، وزیر خارجه پیشین پاکستان می‌گوید: «مرحله بعدی یعنی رسیدن به یک توافق جامع، دشوار است و پاکستان باید به تسهیل این روند ادامه دهد.»

لودهی می‌گوید: اسرائیل «همین الان با انجام حمله شدید به لبنان، تلاش می‌کند آتش‌بس را خنثی کند.» حملات اسرائیل روز چهارشنبه بیش از ۳۰۰ نفر را در لبنان به کشتن داد و اسرائیل می‌گوید آتش‌بس ایران شامل لبنان نمی‌شود.

او می‌افزاید: «بدون شک این نگرانی در میان مقامات پاکستانی وجود دارد و در این جبهه، مسئولیت و بار اصلی بر دوش ترامپ است تا اسرائیل را مهار کند. پاکستان تاکنون «نقش خود را برای ترویج صلح ایفا کرده است. به عنوان یک میانجی یا تسهیل‌گر، کار شما این است که اسب را به آب برسانید. شما نمی‌توانید او را مجبور به نوشیدن کنید. اکنون این به طرفین بستگی دارد که از این فرصتی که پاکستان فراهم کرده، استفاده کنند.»

 

اخبار تاپ حوادث

تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات