توجیه جنایات جنگی با ترفندهای رسانه ای
رضا نصری-حقوقدان و تحلیلگر مسائل بینالملل
به گزارش رکنا، نه ادعای «کمک به معترضان» در حالی که هیچ اعتراضی در ایران در جریان نیست؛ توجیهگر مداخله است؛ نه ایران در حال تدارک حمله به آمریکا بوده تا «دفاع پیشدستانه» موجه جلوه کند؛ نه مطابق برآورد کارشناسان، برنامه هستهای ایران یک تهدید جدی یا وجودی متوجه ایالات متحده میکند، از این رو دشمن تلاش خواهد کرد جنایات جنگی و اقدامات غیرانسانی خود را با توسل به ترفندهای رسانهای و دروغپردازیهایی که از شبکههای فارسیربان - مانند ایراناینترنشنال منتشر خواهد شد - توجیه کند.
در اینکه حمله آمریکا و رژیم اسرائیل به ایران از منظر حقوق بینالملل غیرقانونی است کوچکترین تردیدی وجود ندارد. در واقع، هم «ورود به جنگ» خلاف منشور ملل متحد است و هم نحوه پیشبر جنگ در بسیاری از موارد چارچوب حقوق بشر دوستانه (قوانین جنگ) غیرقانونی است. در واقع، در حقوق بینالملل، مبادرت به توسل به زور تنها برای «دفاع مشروع» - مطابق ماده ۵۱ منشور ملل متحد - یا با مجوز شورای امنیت قانونی تلقی میشود. در این مورد، هیچکدام از این شرایط صدق نمیکند. علاوه بر این، اهدافی که آمریکا و رژیم اسرائیل مورد اصابت بمب و موشک قرار میدهند نیز اهداف مشروع تلقی نمیشود.
حمله به مدرسه دخترانه در میناب یا حمله به بیمارستان گاندی در تهران - همچنین حملات گسترده به کلانتریها، نیروهای امدادی، میراث فرهنگی و امکانی که هیچ نقشی در عملیات نظامی ندارند - همگی مصداق جنایت جنگی است. به طور کلی، سابقه آمریکا و اسرائیل در جنگهایی که در آن مشارکت داشتند نشان میدهد شیوههای غیرانسانی و غیرقانونی بخشی از استراتژی آنهاست. به عنوان مثال، حمله به یک مکان و سپس حمله مجدد زمانی که گروههای امدادی در صحنه حاضر میشوند - یا آنچه در اصلاح نظامی به آن Double tap میگویند - از شیوههای مرسومی است که آنها بکار میبرند؛ همانگونه که در حمله به خیابانی در نزدیکی میدان فردوسی تهران نیز به آن متوسل شدند.
علاوه بر حقوق بینالملل، حمله نظامی به ایران مطابق قوانین داخلی آمریکا نیز غیرقانونی است چرا که بدون مجوز کنگره صورت گرفته است. به دلیل اینکه این عملیات هم غیرقانونی و هم مغایر با منافع ملی آمریکاست، رئیسجمهوراین کشور تا کنون موفق نشده هیچ توجیه قانعکنندهای برای ناظران و افکار عمومی ارائه دهد. به همین دلیل ابتدا با ادعای «کمک به معترضان» تلاش کرد اقدام نظامی را توجیه کند؛ سپس از «دفاع پیشدستانه» صحبت کرد؛ بعد از آن هدف اقدام نظامی را نابودی برنامه هستهای و توان موشکی ایران عنوان کرد و در آخر، در سخرانی خود از هرکدام از این موضوعات نکتهای برداشت و با استناد به تسخیر سفارت ایران در چهار دهه پیش - و همچنین اتفاقاتی که در دهه ۱۹۸۰ میلادی رخ داده - ملغمهای از توجیهات مبهم سرهم آورد که هیچکدام وجاهت حقوقی ندارد.
در واقع، نه ادعای «کمک به معترضان» - در حالی که هیچ اعتراضی در ایران در جریان نیست - توجیهگر مداخله است؛ نه ایران در حال تدارک حمله به آمریکا بوده تا «دفاع پیشدستانه» موجه جلوه کند؛ و نه مطابق برآورد کارشناسان، برنامه هستهای ایران یک تهدید جدی یا وجودی متوجه ایالات متحده میکند.
علاوه بر این، زمانی که حمله انجام شد، فرایند مذاکرات در جریان بود و به گفته وزیر امور خارجه عمان «پیشرفتهای معناداری» در این حوزه صورت گرفته بود. در نتیجه، حتی اگر فرض را بر صحت ادعای ترامپ مبنی بر «تهدیدآمیز بودن برنامه هستهای ایران» قرار دهیم، یک فرایند دیپلماتیک و منطقی در دسترس بود تا از طرق مسالمتآمیز - همانطور که منشور ملل متحد مقرر میدارد - اختلافات حلوفصل شود.
با توجه به سوابق سوء آمریکا و اسرائیل در ارتکاب جنایت جنگی و همچنین ماهیت غیرقانونی، غیرانسانی و غیراخلاقی حمله اخیر به خاک کشورمان، ضروری است مردم از دستورالعملهای ایمنی و توصیههای مراجع رسمی به دقت پیروی کنند تا کمتر آسیب متوجه آنها و خانوادههایشان بشود. ضمن اینکه لازم است مردم هشیار باشند دشمن تلاش خواهد کرد جنایات جنگی و اقدامات غیرانسانی خود را با توسل به ترفندهای رسانهای و دروغپردازیهایی که از شبکههای فارسیربان - مانند ایراناینترنشنال منتشر خواهد شد - توجیه کند.
در دو سال گذشته، رژیم اسرائیل بارها به بیمارستانها، مدارس، مساجد و منازل شهروندان غزه حمله کرد و با این توجیه که «زیر بیمارستان ادوات نظامی جاسازی شده بود» تلاش کرد این جنایات را موجه جلوه دهد. در مورد ایران نیز قطعاً تلاش خواهد شد با دروغهای مشابه - مثلاً با این ادعا که زیر فلان بیمارستان موشک پنهاد شده است - حمله به این امکان را عادیسازی کند. ضروری است مردم نسبت به این دروغپردازیها آگاه باشند و در مسئولانه از ترویج آنها در فضای عمومی یا محافل خصوصی ممانعت کنند.
ارسال نظر