بازگشت میلیون‌ها افغان از پاکستان و ایران، افغانستان را به آستانه بحران کشانده است

به گزارش گروه ترجمه رکنا، به نقل از ان بی سی نیوز، آژانس پناهندگان سازمان ملل روز جمعه اعلام کرد بازگشت میلیون‌ها افغان از کشورهای همسایه، پاکستان و ایران، افغانستان را به آستانه بحران کشانده و از مقیاسی بی‌سابقه در بازگشت‌ها سخن گفت.

به گفته آرافات جمال، نماینده کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل در افغانستان، در مجموع از اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون ۵.۴ میلیون نفر به افغانستان بازگشته‌اند که عمدتاً از دو کشور همسایه بوده‌اند. وی این اظهارات را از طریق ارتباط ویدئویی از کابل، پایتخت افغانستان، در یک نشست خبری سازمان ملل در ژنو مطرح کرد.

جمال گفت: «این رقم بسیار عظیم است و سرعت و مقیاس این بازگشت‌ها افغانستان را تقریباً به آستانه بحران رسانده است.»

پاکستان در اکتبر ۲۰۲۳ سرکوب گسترده‌ای را برای اخراج مهاجران فاقد مدارک آغاز کرد و از افرادی که در این کشور حضور داشتند خواست برای جلوگیری از بازداشت و اخراج اجباری، داوطلبانه خاک پاکستان را ترک کنند و همزمان دیگران را به‌صورت اجباری اخراج کرد. ایران نیز تقریباً در همان زمان اقدام به سرکوب مهاجران کرد.

از آن زمان، میلیون‌ها نفر از مرز عبور کرده و وارد افغانستان شده‌اند؛ از جمله افرادی که دهه‌ها پیش در پاکستان متولد شده بودند و در آنجا زندگی و کسب‌وکار خود را بنا کرده بودند.

جمال گفت تنها در سال گذشته ۲.۹ میلیون نفر به افغانستان بازگشتند و افزود این «بزرگ‌ترین تعداد بازگشت به هر کشور واحدی بوده که ما شاهد آن بوده‌ایم.»

حاکمان طالبان افغانستان از اخراج‌های گسترده انتقاد کرده‌اند.

به گفته جمال، افغانستان پیش از این نیز با وضعیت وخیم انسانی و کارنامه ضعیف حقوق بشری، به‌ویژه در ارتباط با زنان و دختران، مواجه بوده و ورود گسترده جمعیتی معادل ۱۲ درصد از کل جمعیت، فشار شدیدی بر کشور وارد کرده است.

وی افزود تنها در یک ماه و نیم از آغاز سال جاری نیز حدود ۱۵۰ هزار نفر به افغانستان بازگشته‌اند.

مقامات افغان برای بازگشت‌کنندگان بسته‌های حمایتی فراهم می‌کنند که شامل مقداری کمک غذایی، پول نقد، یک سیم‌کارت تلفن و انتقال به مناطقی از کشور است که ممکن است خانواده‌ای در آنجا داشته باشند. اما این بازگشت‌ها منابع را در کشوری که پیش‌تر نیز با اقتصادی ضعیف و پیامدهای یک خشکسالی شدید و دو زمین‌لرزه ویرانگر دست‌وپنجه نرم می‌کرد، تحت فشار قرار داده است.

در ماه نوامبر، برنامه توسعه سازمان ملل اعلام کرد که ۹ نفر از هر ۱۰ خانواده در مناطق افغانستان با نرخ بالای بازگشت، به آنچه «سازوکارهای مقابله‌ای منفی» نامیده می‌شود روی آورده‌اند؛ از جمله حذف وعده‌های غذایی، افتادن به بدهی یا فروش دارایی‌های خود برای بقا.

جمال گفت: «ما عمیقاً نگران پایداری این بازگشت‌ها هستیم.» وی اشاره کرد که در حالی که ۵ درصد از بازگشت‌کنندگان می‌گویند دوباره افغانستان را ترک خواهند کرد، بیش از ۱۰ درصد گفته‌اند فردی را می‌شناسند که پیش‌تر کشور را ترک کرده است.

او افزود: «تأکید می‌کنم این تصمیم‌ها برای انجام سفرهای خطرناک، ناشی از نبود تمایل برای ماندن در کشور نیست؛ برعکس، واقعیت این است که بسیاری قادر به بازسازی زندگی پایدار و شرافتمندانه خود نیستند.»