چرا ترامپ میخواهد گرینلند را تصاحب کند
رکنا سیاسی: اصرار دونالد ترامپ بر اینکه پس از بازداشت نیکلاس مادورو «ونزوئلا را اداره میکند» و عملاً مسئول اوضاع است، نشان میدهد که او از یک امپریالیست صرفاً لفظی به یک امپریالیستِ در حال عمل تبدیل شده است.
جهان در چند روز گذشته تغییر کرده است.
به گزارش گروه ترجمه رکنا، به نقل از سی ان ان، اعلامیهای که روز سهشنبه منتشر شد و بر اساس آن ونزوئلا قرار است تا ۵۰ میلیون بشکه نفت تحریمشده خود را به آمریکا تحویل دهد تا فروخته شود ـ و ترامپ کنترل عواید آن را برای «منافع آمریکاییها و ونزوئلاییها» در دست بگیرد ـ نگرانیها را بیش از پیش تشدید کرد که او به دنبال غارت منابع کشورهای مستقل است.
رویکرد تهاجمی جدید ترامپ برای اعمال کنترل کامل بر نیمکره غربی، همزمان با وسواس فزاینده او نسبت به میراث فیزیکیاش سرعت گرفته است؛ از جمله برنامههایش برای ساخت یک سالن مجلل بزرگ در کاخ سفید و درج نام خود بالاتر از نام یک رئیسجمهور ترورشده آمریکا بر مرکز کندی در واشنگتن.
ترامپ بیتردید دوست دارد در تاریخ در کنار توماس جفرسون، رئیسجمهوری که در سال ۱۸۰۳ لوئیزیانا را به قیمت ۱۵ میلیون دلار خرید و تقریباً وسعت ایالات متحده را دو برابر کرد، ثبت شود. یا در کنار یکی از قهرمانان تاریخی دولتش، ویلیام مککینلی، که در سال ۱۸۹۸ هاوایی را ضمیمه کرد. ترامپ احتمالاً حتی یک گام فراتر میرفت و این سرزمین یخی عظیم جدید آمریکا را به نام خود ثبت میکرد.
با این حال، هنوز هم تقریباً غیرقابل تصور است که جهان اکنون ترامپ را بهعنوان تهدیدی علیه گرینلند میبیند.
اینطور نیست که پیشتر نگرانیهایی درباره امنیت این جزیره وجود نداشته باشد، اما تقریباً همه تصور میکردند تهدید علیه ناتو از مسکو یا پکن سرچشمه خواهد گرفت، نه از قدرتمندترین عضو این ائتلاف.
با وجود تمام لفاظیهای جنگطلبانه ترامپ، هنوز نشانهای فوری از برنامهریزی او برای یک اقدام نظامی دیده نمیشود؛ اقدامی که از نظر تئوریک میتواند احتمال غیرقابل تصور قرار گرفتن سربازان آمریکایی در برابر همپیمانان ناتوییشان را مطرح کند.
روزنامه والاستریت ژورنال روز سهشنبه گزارش داد که مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، به قانونگذاران گفته است ترامپ قصد خرید گرینلند را دارد؛ این در حالی است که رهبران گرینلند و دانمارک بارها اعلام کردهاند که این جزیره فروشی نیست.
اما این روزها، روزگار نامتعارفی است. هیچکس نمیتواند پیشبینی کند ترامپ چه خواهد کرد. و برخلاف دوره اول ریاستجمهوریاش، تقریباً هیچکس او را مهار نمیکند. بهسختی میتوان تصور کرد که پیت هگست، وزیر دفاع، بخواهد فرمانده کل قوا را از صدور دستور اعزام تفنگداران دریایی برای برافراشتن پرچم آمریکا در گرینلند منصرف کند.
جیمز استاوریدیس، دریاسالار بازنشسته و فرمانده پیشین عالی ناتو، روز سهشنبه به جیک تپر از شبکه سیانان گفت: «من دانمارکیها را خوب میشناسم. آدمهای سرسختی هستند. تعجب نمیکنم اگر نیروی نظامی مستقر کنند تا در برابر نیروهای آمریکایی بایستند. این یعنی پایان ناتو. باید از این وضعیت اجتناب کنیم.»
اما واقعیت در چشم ناظر معنا پیدا میکند. در پنجمین سالگرد حمله حامیان ترامپ به کنگره برای برهم زدن نتیجه انتخابات، وبسایت رسمی کاخ سفید به یک ابزار تبلیغاتی تبدیل شد. این سایت دموکراتها و پلیس کنگره را مقصر شورش حامیان جنبش «ماگا» معرفی کرد؛ شورشی که در آن نیروهای پلیس مورد ضربوشتم قرار گرفتند و صحنهای کنگره هتک حرمت شد.
سناتور دموکرات کریس مورفی روز سهشنبه هشدار داد که طرحهای ترامپ درباره گرینلند شوخی نیست. او به کیسی هانت از سیانان گفت: «من هم جزو کسانی بودم که ۱۲ ماه یا حتی شش ماه پیش، صحبتهای او درباره تصرف گرینلند را صرفاً یک انحراف عمدی میدانستم. اما حالا واقعاً باید به آنچه در ذهن رئیسجمهور میگذرد فکر کرد.»
افزایش نگرانی اروپا
رهبران فرانسه، آلمان، ایتالیا، لهستان، اسپانیا و بریتانیا، همراه با مته فردریکسن، نخستوزیر دانمارک، روز سهشنبه اعلام کردند که «گرینلند متعلق به مردم آن است». مارک کارنی، نخستوزیر کانادا ـ کشوری که مرز زمینی کوچکی و مرز دریایی گستردهای با گرینلند دارد ـ نیز از اعزام یک هیئت عالیرتبه به این کشور در ماه آینده خبر داد.
کارنی خود نیز پیشتر با توسعهطلبی ارضی ترامپ مواجه شده بود. اگر ترامپ میلیونها کانادایی را با درخواست تبدیل کشورشان به پنجاهویکمین ایالت آمریکا آزرده نکرده بود، احتمالاً پیر پولییِور، رهبر محافظهکاران با گرایشهای پوپولیستی نزدیک به ماگا، در انتخابات سال گذشته پیروز میشد.
پیامدهای ژئواستراتژیک هرگونه اقدام آمریکا برای تصرف گرینلند بسیار عظیم است. فردریکسن پیشتر هشدار داده بود که هر تلاش آمریکا برای تصرف گرینلند با زور، فوراً ناتو و تضمین دفاع جمعی آن را ـ که از زمان جنگ جهانی دوم ستون اصلی امنیت غرب بوده ـ نابود خواهد کرد. تصرف یک قلمرو اروپایی، روابط آمریکا و اروپا را دچار شکاف عمیق میکند.
خصومت فزاینده نسبت به آمریکایِ تحت رهبری ترامپ نیز تشدید خواهد شد. دانمارک شاید از آمریکا ضعیفتر باشد، اما به اندازهای قدرتمند بوده که ۴۳ سرباز خود را در جنگهای آمریکا در افغانستان و ۷ نفر دیگر را در عراق از دست بدهد؛ آماری که بنا بر وبسایت icasualties.org، برای کشوری با جمعیت ۶ میلیون نفر بسیار بالاست. دوستانی که چنین تحقیر میشوند، ممکن است دفعه بعد که آمریکا کمک میخواهد، حضور نداشته باشند.
با این حال، کاخ سفید از قدرت استفاده میکند، زیرا میتواند.
وابستگی اروپا به آمریکا برای دفاع، اهرم فشاری بزرگ به ترامپ میدهد. گفتن این حرف عجیب است، اما هیچ چشماندازی وجود ندارد که نیروهای اروپایی یا دانمارکی بتوانند در صورت لزوم از گرینلند در برابر نیروهای آمریکایی دفاع کنند. استیون میلر گفت: «هیچکس بر سر آینده گرینلند با ایالات متحده نخواهد جنگید.»
بیانیه قوی اروپا در حمایت از مردم گرینلند، پس از چند روز سردرگمی رهبران این قاره در واکنش به عملیات ونزوئلا صادر شد؛ عملیاتی که آنان نمیخواستند با محکوم کردن آن، ترامپ را برنجانند. بسیاری ترجیح دادند مادورو را محکوم کنند، اما در عین حال بر لزوم پایبندی به حقوق بینالملل تأکید کنند؛ حقوقی که آمریکا با ورود نظامی خود نقض کرد.
موقعیت ظریف اتحادیه اروپا، با توجه به نیازهای دفاعی این قاره، سال گذشته نیز آشکار شد؛ زمانی که این بلوک تصمیم گرفت در برابر تعرفههای ترامپ، مقابلهبهمثل نکند. هیچکس مطمئن نیست، با توجه به لفاظیهای ضدناتویی ترامپ، او ناگهان از موفقترین ائتلاف نظامی جهان خارج نشود.
این عدم توازن قدرت میان اروپا و آمریکا، در صورت تمایل ترامپ برای کشاندن دانمارک به یک رویارویی «هنر معامله» بر سر گرینلند، به نفع او عمل میکند. و تصادفی نیست که او جف لندری، فرماندار جمهوریخواه لوئیزیانا ـ ایالتی که آمریکا آن را خریداری کرد ـ را بهعنوان فرستاده ویژه خود در امور گرینلند منصوب کرده است.
با این حال، خرید گرینلند شاید حتی فراتر از توان ترامپ باشد. لجستیک چنین اقدامی ممکن است نیازمند مصوبات کنگره آمریکا، تأیید اتحادیه اروپا و مذاکرات و ترتیبات پیچیده معاهداتی باشد.
افزون بر این، حتی اگر گرینلند برای فروش باشد، هزینه آن چقدر خواهد بود؟ آیا قانونگذاران آمریکایی واقعاً حاضرند دستکم صدها میلیارد دلار از پول مالیاتدهندگان را صرف خرید بزرگترین جزیره جهان کنند، آن هم در شرایطی که شهروندانشان برای پرداخت هزینههای درمان، مسکن و مواد غذایی در مضیقهاند؟
برخی سیاستمداران آمریکایی امیدوارند لفاظیهای ترامپ پیش از آنکه غرب را نابود کند، فروکش کند.
استاوریدیس، تحلیلگر ارشد سیانان، گفت: «نباید این موضوع را به یک پایان آخرالزمانی بکشانیم. ما دههها با اروپاییها همکاری کردهایم. این مسئله باید با دیپلماسی، تعامل نظامی و اقتصاد حل شود.»
اما چنین خویشتنداریای در کاخ سفیدی که پس از تحقیر ونزوئلا روزبهروز جنگطلبتر میشود، چندان رایج نیست.
ارسال نظر