پذیره نویسی چیست ؟

به گزارش رکنا، یکی از اقداماتی که شرکت های سهامی عام قبل از تاسیس و ثبت شرکت برای جذب سرمایه و تامین مالی خود انجام می دهند، راه اندازی فرآیند پذیره نویسی است. با استفاده از این روش، سرمایه گذارانی که علاقه مند به تملک درصدی از سهام شرکت باشند، می توانند بخشی از سرمایه خود را به حساب بانکی شرکت واریز نمایند. این افراد باید یک برگه تعهد که شامل اطلاعات مربوط به سرمایه گذاری آن ها می شود را تکمیل و امضا نمایند.

اطلاع از شرایط پذیره نویسی و نحوه انجام این فرآیند در افزایش سرمایه و دستیابی به سود، کمک قابل توجهی به افراد خواهد کرد. از این رو باید، تمامی افراد فعال در بازار بورس و یا حتی افرادی که کد بورسی ندارند، با روند پذیره نویسی شرکت ها و به ویژه پذیره نویسی در صندوق های سرمایه گذاری آشنایی داشته باشند. اگرچه این آشنایی منجر به ترغیب افراد برای سرمایه گذاری صحیح و سپردن معاملات به افراد متخصص خواهد شد، اما باید شرایط و نکات مهم دیگری را در این فرآیند در نظر گرفت.

در این مقاله اطلاعات جامع و کاربردی در رابطه با این که پذیره نویسی چیست و به چه منظوری انجام می شود ارائه خواهد شد. لذا در ابتدای این نوشتار به معرفی پذیره نویسی شرکت ها و شرایط آن و نحوه شرکت در پذیره نویسی و فرآیندی که برای این کار طی می شود، مورد معرفی قرار خواهد گرفت، همینطور تفاوت های عرضه اولیه و پذیره نویسی، مانند مهلت ارائه آن ها و مبلغ هر یک نیز در بخش پایانی مقاله مقایسه  می گردد.

پذیره نویسی چیست؟

یکی از عباراتی که ممکن است هر انسان علاقه مند به اقتصاد و بازار سرمایه حداقل یک یا چند بار نام آن را شنیده باشد، عبارت "پذیره نویسی" است. این عبارت ممکن است برای برخی افراد نا آشنا باشد و یا حتی در صورت آشنایی با آن ممکن است آن را با عبارات دیگری همچون عرضه اولیه اشتباه بگیرند. آن دسته افرادی که تمایل به سرمایه گذاری در صندوق های سرمایه گذاری و خریداری سهم دارند، لازم است که بدانند پذیره نویسی چیست و چگونه می توان در چنین موقعیت هایی شرکت کرد؟

یکی از راه های تامین مالی شرکت های سهامی عام کشور، استفاده از روش پذیره نویسی است. به عبارتی زمانی که یک شرکت سهامی عام قصد افتتاح و شروع به کار را دارد، سرمایه گذارانی را برای برطرف کردن نیازهای مالی جذب می کند. از این رو این افراد ضمن این که اسناد مربوط به سرمایه گذاری در شرکت را تکمیل می نمایند، باید تعهدی را مبنی بر واریز میزان سرمایه مورد نظر در یک مهلت زمانی مشخص ارائه دهند. این امضا و تعهدات که برای تامین سرمایه ابتدایی تاسیس شرکت ضروری هستند، در اصطلاح "پذیره نویسی" نام دارند.

شرکت هایی که سرمایه گذاران را جذب می نمایند در ازای واریز مبلغ مشخصی به حساب شرکت، اوراق بهادار را در اختیار سرمایه گذار قرار می دهند. با توجه به این که خرید این اوراق پس از گذشت یک مدت زمان، سود قابل توجهی را به همراه دارد، سرمایه گذاران بسیاری تمایل به شرکت در پذیره نویسی دارند. در حقیقت با این کار سرمایه گذار، صاحب بخشی از شرکت نیز می شود.

بنابراین در یک تعریف ساده می توان گفت که پذیره نویسی به معنای تعهد به واریز مبلغ مشخصی وجه و خریداری نمودن اوراق بهادار از یک شرکت نیازمند منابع مالی است. پذیره نویسی شرایط مشخصی دارد که در بخش بعد توضیح داده شده است.

شرایط پذیره نویسی

پذیره نویسی مراحل و شرایط ویژه ای دارد و شرکت هایی که قصد تامین مالی از این طریق را دارند باید تمامی این الزامات را به درستی برآورده کنند. اولین و مهم ترین شرایط پذیره نویسی، شامل تهیه یک طرح اعلامیه است. موسسین یک شرکت باید قبل از تاسیس شرکت طرح مفیدی را آماده کرده و پس از امضای آن برای ثبت طرح اقدام کنند. این طرح باید توسط موسس یا موسسان شرکت به مرجع ثبت شرکت ها یا اداره اسناد و املاک ارائه گردد و امتیازات لازم را دریافت نماید.

برای پذیره نویسی باید نام شرکت و محل فعالیت آن از جمله شعبه اصلی و دیگر شعب نیز به طور واضح تعیین شده باشد. علاوه بر این تاسیس کنندگان شرکت باید مشخصات کامل و شغل و آدرس محل اقامت خود را نیز ارائه کنند. از جمله مهم ترین اقدامات قبل از انجام پذیره نویسی تعیین میزان سرمایه نقدی و غیر نقدی شرکت است، که در کنار آن باید نوع و تعداد سهام را نیز تعیین کرد. لیست زیر مجموعه ای از شرایط پذیره نویسی را بیان کرده است.

تعداد اعضای هیئت مدیره شرکت سهامی عام باید بیشتر از 5 نفر باشد.

تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی که اهلیت داشته باشند قادر به شرکت در پذیره نویسی هستند.

اشخاص حقوقی باید در چارچوب اساسنامه و هدف خود در پذیره نویسی شرکت کنند.

بر طبق اصل 81 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، افراد غیر ایرانی امکان شرکت در پذیره نویسی را ندارند.

اشخاص محجور به وسیله ولی یا وصی، جد پدری و یا یک قیم حق شرکت در پذیره نویسی را دارند.

اطلاعیه های پذیره نویسی می بایست به نحو صحیح در اختیار علاقه مندان قرار گیرد.

علاقه مندان شرکت در پذیره نویسی باید به بانک رجوع کرده و پس از ارائه تعهد سهم، مبالغ مربوطه را واریز نمایند.

اوراق تعهد سهم باید توسط متقاضی بر طبق قوانین و مقررات خاص آن تکمیل و به بانک تحویل گردد.

در صورتی که شرایط ذکر شده در لیست بالا توسط پذیره نویس نقض گردند، تعهد او باطل خواهد شد، اما باطل شدن تعهد یک پذیره نویس موجب ابطال فرآیند پذیره نویسی یک شرکت نمی شود. اگر شرکتی الزامات اولیه و مهم پذیره نویسی را رعایت کرده باشد، می تواند موقعیت سرمایه گذاری را در اختیار علاقه مندان قرار دهد. نحوه شرکت در پذیره نویسی در بخش بعد توضیح داده شده است.