علت جیغ کشیدن تسمه دینام خودرو در هوای سرد چیست؟ راهکارهای رفع صدای آزاردهنده هنگام استارت

به گزارش رکنا، اگر خودروی شما پس از چند ساعت توقف در هوای سرد، هنگام روشن شدن موتور صدای جیغ بلندی تولید می‌کند، بهتر است این نشانه را نادیده نگیرید. هرچند این مشکل همیشه به معنای خرابی جدی موتور نیست، ادامه‌دار شدن آن ممکن است به اختلال در عملکرد تجهیزات جانبی خودرو منجر شود.

چرا تسمه دینام در هوای سرد جیغ می‌کشد؟

یکی از اصلی‌ترین دلایل صدای جیغ تسمه دینام، لغزش آن روی پولی‌های موتور است. تسمه دینام یا تسمه چندشیاره، نیروی موتور را به قطعاتی مانند دینام، کمپرسور کولر و پمپ هیدرولیک فرمان منتقل می‌کند.

هنگام روشن شدن خودرو، دینام ممکن است برای شارژ باتری با بار بیشتری روبه‌رو شود. اگر تسمه کشش کافی نداشته باشد یا سطح آن فرسوده شده باشد، نمی‌تواند نیروی لازم را به‌درستی منتقل کند و روی پولی‌ها می‌لغزد. اصطکاک ناشی از این لغزش صدای جیغ یا سوت ایجاد می‌کند.

سرمای هوا نیز می‌تواند این وضعیت را تشدید کند. در دمای پایین، ویژگی‌های لاستیک تسمه تغییر می‌کند و رطوبت موجود روی تسمه یا پولی‌ها ممکن است چسبندگی میان آن‌ها را کاهش دهد. به همین دلیل، این صدا معمولاً در صبح‌های سرد و مرطوب بیشتر شنیده می‌شود.

چه عواملی باعث ایجاد صدای جیغ تسمه می‌شوند؟

علاوه بر لغزش تسمه، چند عامل دیگر نیز می‌توانند در ایجاد این صدا نقش داشته باشند:

• فرسودگی تسمه: ترک‌خوردگی، ساییدگی، کاهش خاصیت کشسانی و براق شدن سطح تسمه می‌تواند احتمال لغزش را افزایش دهد.

• شل بودن تسمه: کشش ناکافی باعث می‌شود تسمه هنگام انتقال نیروی موتور روی پولی‌ها سر بخورد.

• خرابی تسمه‌سفت‌کن: ضعیف شدن فنر یا خرابی بلبرینگ این قطعه، کشش مناسب تسمه را مختل می‌کند.

• خرابی پولی هرزگرد: آسیب دیدن بلبرینگ پولی‌ها می‌تواند مقاومت حرکتی مجموعه را افزایش دهد.

• ناهماهنگی پولی‌ها: قرار نگرفتن پولی‌ها در یک راستا، موجب حرکت نامناسب تسمه و ایجاد صدا می‌شود.

• آلودگی تسمه: نشت روغن موتور، ضدیخ یا روغن هیدرولیک روی تسمه می‌تواند عملکرد آن را مختل کند.

چگونه علت صدای تسمه دینام را تشخیص دهیم؟

برای پیدا کردن منشأ صدا، نخست باید وضعیت ظاهری تسمه بررسی شود. وجود ترک، ریش‌ریش شدن لبه‌ها، ساییدگی، براق شدن غیرعادی سطح یا کاهش عمق شیارها می‌تواند نشانه فرسودگی باشد.

البته ظاهر سالم تسمه همیشه به معنای عملکرد صحیح آن نیست. در برخی موارد، تسمه با وجود نداشتن ترک‌های قابل مشاهده، به دلیل کاهش عمق شیارها یا از دست دادن ویژگی‌های اولیه خود دچار لغزش می‌شود.

اگر تسمه سالم به نظر می‌رسد، باید کشش آن، عملکرد تسمه‌سفت‌کن و وضعیت بلبرینگ پولی‌ها بررسی شود. نوع صدا نیز می‌تواند سرنخ مهمی باشد؛ صدای جیغ ممتد معمولاً با لغزش تسمه ارتباط دارد، درحالی‌که صدای جیرجیر کوتاه و تکرارشونده ممکن است از ناهماهنگی پولی‌ها ناشی شود.

نکته ایمنی: هنگام روشن بودن موتور، دست یا ابزار را به تسمه و پولی‌ها نزدیک نکنید. بررسی این قطعات بهتر است توسط تعمیرکار و با رعایت اصول ایمنی انجام شود.

راهکارهای رفع صدای جیغ تسمه در صبح‌های سرد

روش برطرف کردن صدای تسمه به علت اصلی آن بستگی دارد. اگر تسمه ترک‌خورده، فرسوده یا آسیب‌دیده باشد، تعویض آن بهترین راهکار است. در خودروهایی که تسمه با تنظیم دستی دارند، میزان کشش باید مطابق دستورالعمل سازنده تنظیم شود.

در خودروهای مجهز به تسمه‌سفت‌کن خودکار نیز لازم است عملکرد فنر و بلبرینگ این قطعه بررسی شود. اگر تسمه‌سفت‌کن نتواند کشش مناسب را حفظ کند، ممکن است تعویض مجموعه ضروری باشد.

در صورتی که مشکل از ناهماهنگی پولی‌ها یا خرابی بلبرینگ‌ها باشد، تعویض تسمه به‌تنهایی مشکل را برطرف نمی‌کند و قطعه معیوب نیز باید تعمیر یا جایگزین شود.

همچنین اگر روغن، ضدیخ یا مایعات دیگر روی تسمه ریخته باشد، ابتدا باید محل نشتی برطرف شود. آلودگی‌های نفتی می‌توانند به ساختار لاستیکی تسمه آسیب بزنند و در چنین شرایطی تمیز کردن تسمه معمولاً کافی نیست.

آیا استفاده از اسپری ضد صدای تسمه راه‌حل مناسبی است؟

استفاده از اسپری‌های روان‌کننده، نرم‌کننده یا مواد موسوم به ضد صدای تسمه، راهکار اصولی برای رفع این مشکل نیست. این مواد ممکن است به‌طور موقت صدای تسمه را کاهش دهند، اما علت اصلی لغزش را برطرف نمی‌کنند و حتی می‌توانند عملکرد تسمه را مختل کنند.

بهترین راهکار، بررسی دقیق تسمه، پولی‌ها و تسمه‌سفت‌کن و شناسایی قطعه معیوب است.

صدای جیغ تسمه را نادیده نگیرید

صدای جیغ تسمه دینام هنگام استارت سرد معمولاً از لغزش تسمه روی پولی‌ها ناشی می‌شود؛ مشکلی که می‌تواند به دلیل فرسودگی، کشش نامناسب، رطوبت یا خرابی تسمه‌سفت‌کن و بلبرینگ‌ها ایجاد شود.

اگر این صدا فقط چند ثانیه شنیده می‌شود، لزوماً به معنای خرابی جدی نیست؛ اما تکرار آن در استارت‌های سرد یا طولانی‌تر شدن مدت صدا، بررسی مجموعه تسمه‌ها را ضروری می‌کند. رسیدگی به‌موقع می‌تواند از خرابی قطعات جانبی و هزینه‌های بیشتر تعمیرات جلوگیری کند.

منبع: پدال