مالیات رمزارزها در ایران؛ با خرید ۱۰۰ میلیون تومان بیت‌کوین چقدر مالیات می‌دهید؟

فعالان بازار رمزارزها باید بدانند که خریدوفروش دارایی‌های دیجیتال لزوماً به معنای پرداخت مالیات بر کل مبلغ معامله نیست. قوانین مالیاتی ایران میان درآمد حاصل از فعالیت اقتصادی، کارمزد خدمات معاملاتی و سود حاصل از فروش دارایی تفاوت قائل شده‌اند؛ موضوعی که آگاهی از آن برای معامله‌گران و سرمایه‌گذاران این بازار اهمیت دارد.

به گزارش همشهری آنلاین، در پی افزایش پرسش‌ها درباره وضعیت مالیاتی معاملات رمزارزی، مهدی موحدی بک‌نظر، سخنگوی سازمان امور مالیاتی کشور، ابعاد مختلف مقررات مالیاتی این حوزه را تشریح کرده است.

آیا خرید ۱۰۰ میلیون تومان رمزارز مالیات دارد؟

یکی از پرسش‌های اصلی سرمایه‌گذاران این است که آیا صرف خرید رمزارز به ارزش ۱۰۰ میلیون تومان، آنها را ملزم به پرداخت مالیات می‌کند؟

بر اساس توضیحات سخنگوی سازمان امور مالیاتی، پاسخ به این پرسش به نوع فعالیت و مبنای قانونی مالیات بستگی دارد. مالیات بر درآمد فعالان اقتصادی، مالیات بر ارزش افزوده خدمات مرتبط با معاملات و مالیات بر عایدی سرمایه، سه موضوع جداگانه‌اند و نباید آنها را یکسان در نظر گرفت.

در مالیات بر درآمد، مبنا اصولاً درآمد مشمول مالیات است، نه مجموع گردش مالی. به همین دلیل، ارزش کل معاملات یک فعال اقتصادی یا سکوی مبادله رمزارز، به‌تنهایی نشان‌دهنده میزان مالیات آن نیست.

مالیات معامله‌گران رمزارز چگونه محاسبه می‌شود؟

مطابق مواد ۹۳ و ۹۴ قانون مالیات‌های مستقیم، درآمد اشخاص حقیقی از فعالیت‌های شغلی، حسب مورد، مشمول مالیات بر درآمد مشاغل می‌شود. همچنین شرکت‌های فعال در این حوزه، از جمله ارائه‌دهندگان خدمات مبادله رمزارز، اصولاً بر اساس ماده ۱۰۵ قانون مالیات‌های مستقیم مشمول مقررات مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی هستند.

در این چارچوب، درآمد واقعی فعالیت اقتصادی، کارمزدهای دریافتی، درآمد حاصل از معاملات متعلق به خود کسب‌وکار و هزینه‌های قابل قبول مالیاتی، در تعیین درآمد مشمول مالیات اهمیت دارند.

بنابراین نمی‌توان بدون بررسی نوع فعالیت، میزان درآمد و مقررات قابل اعمال، برای تمام افرادی که رمزارز خریدوفروش می‌کنند یک مبلغ ثابت مالیات تعیین کرد.

قانون جدید مالیات بر عایدی سرمایه چه می‌گوید؟

یکی دیگر از موضوعات مهم، قانون مالیات بر سوداگری و سفته‌بازی است که در سال ۱۴۰۴ تصویب شد. بر اساس ماده ۴۶ قانون مالیات‌های مستقیم، انواع رمزدارایی، رمزپول و رمزارز، به‌استثنای رمزریال جمهوری اسلامی ایران، در فهرست دارایی‌های مشمول مقررات مالیات بر عایدی سرمایه قرار گرفته‌اند.

با این حال، تصویب قانون به‌تنهایی به معنای آغاز فوری دریافت مالیات از همه معاملات نیست. مطابق توضیحات ارائه‌شده، اجرای مالیات موضوع این فصل به استقرار بستر اجرایی پیش‌بینی‌شده در ماده ۱۶ مکرر قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان وابسته است.

از سوی دیگر، طبق توضیحات مطرح‌شده درباره این قانون، فروش رمزارز توسط اشخاص غیرتجاری به اشخاص تجاری مجاز، از مالیات بر عایدی سرمایه موضوع این فصل معاف است. در مقابل، برخی معاملات با سایر اشخاص می‌توانند تابع احکام مالیاتی دیگری، از جمله مالیات بر درآمد اتفاقی، باشند.

در نتیجه، برای تشخیص وضعیت مالیاتی هر معامله باید نوع معامله، طرفین آن و مقررات اجرایی مربوط بررسی شود.

آیا کارمزد صرافی‌های رمزارزی هم مالیات دارد؟

مالیات بر ارزش افزوده موضوع دیگری است که در معاملات رمزارزی مطرح می‌شود. بر اساس ماده ۲ قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۱۴۰۰، عرضه کالا و ارائه خدمات اصولاً تابع مقررات این قانون است، مگر در مواردی که معافیت قانونی وجود داشته باشد.

به همین دلیل، خدماتی مانند فراهم‌کردن بستر معاملات و دریافت کارمزد توسط سکوهای مبادله رمزارز، در صورت احراز شرایط قانونی، می‌تواند مشمول مالیات بر ارزش افزوده باشد.

اما این موضوع به معنای تعلق خودکار مالیات بر ارزش افزوده به کل مبلغ خریدوفروش نیست. برای مثال، اگر فردی ۱۰۰ میلیون تومان رمزارز بخرد و سکوی معاملاتی بابت انجام معامله کارمزد دریافت کند، مبنای بررسی مالیات بر ارزش افزوده خدمات، لزوماً همان ۱۰۰ میلیون تومان نیست؛ بلکه ماهیت خدمت و مقررات مربوط تعیین‌کننده خواهد بود.

جمع‌بندی؛ قبل از پرداخت مالیات رمزارز چه نکته‌ای را بدانیم؟

وضعیت مالیاتی رمزارزها به نوع فعالیت اقتصادی، درآمد حاصل از آن، ماهیت خدمات ارائه‌شده و مقررات مربوط به مالیات بر عایدی سرمایه بستگی دارد. بنابراین خرید رمزارز به ارزش ۱۰۰ میلیون تومان، به‌تنهایی برای تعیین میزان مالیات کافی نیست.

معامله‌گران باید میان مالیات بر درآمد، مالیات بر ارزش افزوده کارمزد خدمات و مالیات بر عایدی سرمایه تفاوت قائل شوند و برای تعیین تکلیف مالیاتی خود، آخرین مقررات اجرایی و شرایط قانونی مربوط را بررسی کنند.