واردات خودرو از مسیر خلیج فارس روزانه انجام می شود/ تقاضای خرید خودرو ایرانیان، ماشین را در دبی گران کرد!

محمود زارعی فعال اقتصادی و  واردکننده خودرو در گفت و گو با رکنا درباره آخرین شرایط حمل و نقل دریایی برای حمل  اظهار کرد: در رابطه با واردات خودرو و شرایط حمل‌ونقل در خلیج فارس، باید از وضعیت دوران جنگ ۴۰ روزه شروع کنیم. در آن مقطع، امارات اجازه ورود و خروج برخی کشتی‌ها را نمی‌داد.

وی ادامه داد: البته منظور من لنج‌های چوبی یا فایبرگلاس نیست؛ بلکه صحبت درباره شناورهایی است که ما در این حوزه به آن‌ها «دوبه» می‌گوییم و معمولاً بخش عمده حمل خودرو با این شناورها انجام می‌شود. البته این شناورها کالاهای دیگری هم حمل می‌کنند، اما حدود ۹۹ درصد محموله آن‌ها را خودرو تشکیل می‌دهد.

مسیر واردات خودرو در جنگ 40 روزه مختل شد

این فعال اقتصادی توضیح داد: در آن دوره، زمانی که کشتی‌ها امکان ورود مستقیم به بنادر امارات را نداشتند، یک مسیر جایگزین ایجاد شده بود. شناورهایی که نه خدمه و ملوان ایرانی داشتند و نه سند  ایرانی، خودروها را از بنادر دبی بارگیری می‌کردند و به سمت عمان می‌بردند. در عمان، در مناطقی مانند بندر «خصب» یا بندر «شناص» عمان، محموله تخلیه می‌شد. پس از آن، کشتی‌ها، دوبه‌ها و یدک‌کش‌های ایرانی وارد عمل می‌شدند و خودروها را از عمان به ایران منتقل می‌کردند.

زارعی افزود: این مسیر طبیعتاً هزینه و زمان بیشتری داشت. در آن مقطع، هزینه حمل حدود ۶ تا ۷ هزار درهم بود، در حالی که امروز این هزینه به حدود ۲ تا ۳ هزار درهم رسیده است. دلیل اصلی افزایش هزینه در آن زمان، اجبار به تخلیه محموله در عمان و انجام یک مرحله حمل اضافه بود.

وی ادامه داد: در دوران جنگ ۴۰ روزه، روش دیگری نیز مورد استفاده قرار می‌گرفت. خودروها در قالب محموله‌های کوچک‌تر، مثلاً هفت یا هشت دستگاه با خودروبر  از امارات خارج می‌شدند و به سمت خصب یا شناص حرکت می‌کردند. سپس از آنجا، دوبه یا وسیله حمل ایرانی محموله را تحویل می‌گرفت و به سمت ایران منتقل می‌کرد. هزینه این روش نیز در آن زمان حدود ۶ تا ۷ هزار درهم بود، در حالی که اکنون کرایه حمل به حدود ۲ تا ۳ هزار درهم رسیده است.

زارعی درباره طولانی تر شدن زمان حمل خودرو نیز توضیح داد: از نظر زمانی نیز شرایط فعلی تفاوت چندانی با گذشته ندارد. تا حدود ۲۰ یا ۳۰ روز پیش، دوبه‌های ایرانی می‌آمدند و بارگیری می‌کردند. یعنی این اجازه داده شده بود که  دوبه‌های ایرانی تردد کنند و سختگیری قبلی وجود نداشت  اما پس از اتفاقات و تنش‌های اخیر و رد و بدل شدن موشک‌ها، مجدداً اعلام شد که شناورهای ایرانی نباید به‌صورت مستقیم وارد امارات شوند.

مسیر واردات خودرو به طور روزانه ادامه دارد

وی بیان کرد: در حال حاضر، شناور ایرانی همچنان می‌تواند محموله را حمل کند، اما به شکل مستقیم از امارات به ایران حرکت نمی‌کند. خودروها از امارات خارج شده و ابتدا به سمت عمان یا قطر می‌روند. شناور وارد بندر عمان یا قطر می‌شود و پس از آن مجدداً مسیر ایران را در پیش می گیرد. در واقع، از نظر اسناد حمل، مقصد نهایی شناور هنگام خروج از دبی نباید ایران باشد و ابتدا باید یک بندر واسط مانند عمان یا قطر به‌عنوان مقصد ثبت شود. پس از ورود به آن بندر و تخلیه یا ثبت ورود، ادامه مسیر به سمت ایران انجام می‌شود. در این مسیر دیگر خودرو پیاده نمی‌شود، صرفاً در بنادر عمان و قطر یک ورود ثبت می‌کنند به این معنا که مقصد نهایی آنجا بوده است.

این فعال اقتصادی تصریح کرد: در این مسیر مقداری مصرف سوخت و حدود نیم‌روز به زمان حمل اضافه می‌شود. در مجموع نمی‌توان گفت اتفاقات اخیر در خلیج فارس تأثیر چشمگیری بر روند ورود و خروج خودرو داشته است.

زارعی درباره مسیرهای جانشین واردات خودرو نیز گفت:  در رابطه با مسیر زمینی، در دوران جنگ ۴۰ روزه، خودروهایی که از دبی وارد می‌شدند، مسیر بسیار طولانی‌تری را طی می‌کردند و اصطلاحاً دور دنیا می‌چرخیدند. خودروبرها، خودروها را از دبی به سمت عربستان منتقل می‌کردند، سپس از عربستان وارد اردن شده و از اردن به سوریه و پس از آن به ترکیه می‌رفتند و در نهایت از مرز بازرگان وارد ایران می‌شدند.

وی اضافه کرد: در مرز خورگوس هم از مسیر چین، تعدادی از شرکت‌ها بین 50 تا 100 خودرو را از آن مسیر وارد می‌کنند. البته که در این مسیر نیز در مرز قزاقستان، مشکلاتی ایجاد شده است. هم هزینه‌ها بالا رفته است و هم تاخیر در تحویل وجود دارد.

تقاضای خرید ایرانی ها خودرو را در دبی گران کرد

او گفت: درباره خودروهایی که از دبی به ایران ارسال می‌شوند، تاخیر در تحویل وجود ندارد، بلکه مشکل اصلی در مرحله ورود خودرو به دبی است به طوری که خیلی از خودروها نایاب شده‌اند. برای مثال، تا حدود ۲۰ روز پیش، یک دستگاه لکسوس RX500h را حدود ۲۹۰ هزار درهم خریداری می‌کردیم، اما اکنون قیمت آن به حدود ۳۷۰ هزار درهم رسیده است. دلیل اصلی این افزایش، نیز عرضه و تقاضایی است که توسط خریداران ایرانی ایجاد شده است. حتی از نظر رنگ نیز تفاوت قیمت ایجاد شده و مدلی که تریم داخلی قرمز دارد و پرطرفدارتر است، افزایش قیمت بیشتری داشته است.  در مورد لکسوس LX700 نیز شرایط مشابهی ایجاد شده است. خودرویی که تا مدتی قبل با قیمتی کمتر از ۶۰۰ هزار درهم عرضه می‌شد، اکنون به بیش از ۷۰۰ هزار درهم رسیده است. قیمت تویوتا لندکروزر نیز با شرایط مشابهی مواجه شده است.

او اضافه کرد؛ این عرضه و تقاضا باعث شده است که ورود خودرو به دبی بیشتر طول بکشد اما  روند خروج و ارسال آن به ایران با سرعت قابل قبولی انجام می‌شود؛ به‌طوری که تقریباً به‌صورت روزانه کشتی از دبی حرکت می‌کند و خودروها در بنادر ایران تخلیه می‌شوند. البته محدود شدن ورود خودرو به دبی باعث شده عرضه برخی مدل‌ها به‌شدت کاهش پیدا کند و در نتیجه قیمت خودروهایی که تقاضای بالایی در بازار ایران دارند، افزایش پیدا کند.

مسیر واردات خودروی کارکرده باز است

زارعی توضیح داد: در حال حاضر واردات خودروهای کارکرده از دو مسیر در حال انجام است. تا پیش از ایجاد رویه جدید، فقط ایرانیان مقیم خارج کشور می‌توانستند خودرو وارد کنند اما با ابلاغ سازوکار جدید، شرکت‌های واردکننده‌ای که از قبل مجوزهای لازم را دریافت کرده و مراحل رتبه‌بندی، اعتبارسنجی و تأیید صلاحیت را طی کرده‌اند نیز امکان ثبت سفارش و واردات خودروهای کارکرده را پیدا کرده‌اند.

وی بیان کرد: در ابتدا اعلام شده بود خودروهای کارکرده با سه تا پنج سال عمر، یعنی مدل‌های ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲، امکان ورود به کشور را دارند. با این حال، در اصلاحیه جدید، دامنه سال ساخت به مدل‌های ۲۰۲۱، ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ افزایش پیدا کرده است. بر اساس این اصلاحیه، در سال ۱۴۰۵ ثبت سفارش و واردات خودروهای کارکرده با سال ساخت ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳ امکان‌پذیر است.

این واردکننده خودرو گفت: درحال حاضر واردات خودرو از مسیر ایرانیان مقیم انجام می‌شود و تعداد زیادی خودرو هم وارد شده است اما بخش کمی از این خودروها، خودروی کارکرده هستند و اکثر مدل‌ها 2025 هستند. درباره واردات خودرو ایرانیان مقیم، اعلام شده بود که خودرو باید پیش از تاریخ ۱۲ آذر ۱۴۰۴ خریداری و مالکیت آن احراز شده باشد اما در عمل تاریخ‌ها دستکاری می‌شود. از نظر بنده این شرط تاریخ خریداری خودرو باعث ایجاد رانت شده است.