وضعیت نگران‌ کننده منابع آبی تهران در سایه تداوم خشکسالی

به گزارش خبرنگار اقتصادی رکنا، در حالی‌ که آمارهای رسمی از بهبود نسبی میزان بارش‌ ها در سال آبی جاری حکایت دارد، بررسی دقیق‌ تر شاخص‌ های منابع آبی نشان می‌ دهد که این بهبود نتوانسته عقب‌ ماندگی‌ های انباشته سالهای گذشته را جبران کند؛ موضوعی که به‌ ویژه در استان تهران با شدت بیشتری خود را نشان داده است.

بر اساس تازه‌ ترین اظهارات راما حبیبی، معاون حفاظت و بهره‌ برداری شرکت آب منطقه‌ ای تهران، حجم ذخایر آب شرب در پنج سد اصلی این استان در حال حاضر به ۲۹۹ میلیون مترمکعب رسیده است؛ رقمی که در مقایسه با ۴۱۸ میلیون مترمکعب در مدت مشابه سال گذشته، کاهش قابل توجهی را نشان می‌ دهد. این در حالی است که حجم ذخایر در شرایط نرمال بلندمدت حدود ۶۶۸ میلیون مترمکعب بوده و وضعیت فعلی فاصله‌ ای چشمگیر با شرایط مطلوب دارد.

عقب‌ ماندگی بارشی نسبت به میانگین بلندمدت

حبیبی با اشاره به وضعیت بارندگی در استان تهران اظهار کرد: از ابتدای سال آبی جاری تاکنون، میزان بارش ثبت‌ شده در استان به ۱۶۲.۵ میلی‌ متر رسیده که نسبت به میانگین بلندمدت حدود ۳۶.۵ درصد کاهش را نشان می‌ دهد. این در حالی است که در شرایط نرمال، میزان بارندگی سالانه تهران حدود ۲۸۰ میلی‌ متر برآورد می‌ شود.

وی تأکید کرد که اگرچه میزان بارش‌ ها نسبت به سال گذشته بهبود یافته اما همچنان فاصله قابل توجهی با میانگین‌ های بلندمدت وجود دارد و همین مسئله فشار مضاعفی بر منابع آبی وارد کرده است.

رشد ورودی‌ ها اما ناکافی برای جبران کسری

معاون شرکت آب منطقه‌ ای تهران در ادامه به وضعیت ورودی آب ناشی از برف در سدهای مهم استان اشاره کرد و گفت: آب معادل برف در سرشاخه‌ های سدهای لتیان، امیرکبیر، لار و طالقان نسبت به سال گذشته به‌ طور میانگین بیش از دو برابر افزایش داشته است.

با این حال، وی تصریح کرد که این افزایش نیز نتوانسته عقب‌ ماندگی‌ های بلندمدت را جبران کند. به عنوان نمونه، میزان آب معادل برف در سد لتیان هنوز فاصله قابل توجهی با میانگین تاریخی خود دارد.

تناقض آماری: افزایش بارش، کاهش ذخایر

یکی از نکات قابل توجه در وضعیت فعلی، کاهش حجم ذخایر سدها علی‌ رغم افزایش نسبی بارش‌ هاست. حبیبی در این‌ باره توضیح داد: سدهای استان تهران در سالهای اخیر، به‌ ویژه در پنجمین سال خشکسالی، به کمترین سطح ذخیره خود رسیده بودند و بارش‌ های امسال نتوانسته‌ اند این کسری انباشته را جبران کنند.

به گفته وی، همین مسئله باعث شده که علی‌ رغم بهبود نسبی بارش، سطح ذخیره‌ سازی آب همچنان در وضعیت نامطلوب باقی بماند.

تداوم خشکسالی و فشار بر منابع زیرزمینی

این شرایط در حالی رقم خورده که بر اساس شاخص‌ های ملی، کشور وارد ششمین سال متوالی خشکسالی شده است. کاهش بارش در استان‌ های پرجمعیت از جمله تهران و قم، همراه با افت منابع آب زیرزمینی، نگرانی‌ ها درباره تأمین پایدار آب را افزایش داده است.

کارشناسان معتقدند که ادامه این روند می‌ تواند منجر به کاهش ورودی سدها، افت روان‌ آب‌ ها و افزایش برداشت از منابع زیرزمینی شود؛ موضوعی که پایداری منابع آبی را با چالش جدی مواجه می‌ کند.

صرفه‌ جویی؛ تنها راه عبور از بحران

در چنین شرایطی، مسئولان حوزه آب بر نقش حیاتی مدیریت مصرف تأکید دارند. حبیبی در پایان از شهروندان تهرانی خواست با رعایت الگوی مصرف، از جمله استفاده از تجهیزات کاهنده مصرف و پرهیز از مصارف غیرضروری، در تأمین پایدار آب شرب مشارکت کنند.

به نظر می‌ رسد با وجود بهبود نسبی برخی شاخص‌ ها، بحران آب در تهران و سایر مناطق کشور همچنان پابرجاست و عبور از این وضعیت، نیازمند ترکیبی از مدیریت مصرف، برنامه‌ ریزی دقیق و سرمایه‌ گذاری بلندمدت در حوزه منابع آبی خواهد بود.