خون بند ناف مثل داروست و این بیماران را شفا می‌دهد

به گزارش خبرگزاری رکنا، شاید کمتر کسی بداند خونی که پس از تولد نوزاد در بند ناف باقی می‌ماند و معمولاً همراه با جفت دور ریخته می‌شود، می‌تواند به منبعی ارزشمند برای درمان ده‌ها بیماری تبدیل شود. خون بند ناف سرشار از سلول‌های بنیادی خون‌ساز است که در درمان بیماری‌هایی مانند سرطان خون، تالاسمی و آنمی فانکونی کاربرد دارند. با این حال، فرصت جمع‌آوری این سرمایه زیستی تنها سه تا پنج دقیقه پس از زایمان است؛ فرصتی کوتاه که می‌تواند برای بیماری، امیدی دوباره به زندگی باشد.

امروز، هم‌زمان با روز جهانی خون بند ناف، اهمیت این منبع ارزشمند سلولی بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است؛ خونی که به‌جای تبدیل شدن به پسماند زیستی، می‌تواند در بانک‌های تخصصی ذخیره شود و در صورت نیاز، برای پیوند سلول‌های بنیادی به بیماران مورد استفاده قرار گیرد.

در همین زمینه، دکتر نسیم عزتی، رئیس گروه خون بند ناف سازمان انتقال خون ایران، در گفت‌وگو با ما از فعالیت تنها بانک عمومی فعال خون بند ناف در کشور خبر داد و گفت: این بانک در سال ۱۳۸۹ به دستور وزارت بهداشت و در قالب یک پروژه ملی با رویکرد عمومی و عام‌المنفعه تأسیس شد و تاکنون بیش از چهار هزار نمونه خون بند ناف با کیفیت استاندارد در آن ذخیره‌سازی شده است.

خون بند ناف؛ منبعی برای درمان ده‌ها بیماری خونی

عزتی با اشاره به اینکه خون بند ناف سرشار از سلول‌های بنیادی خون‌ساز است، اظهار کرد: این سلول‌ها یکی از منابع مناسب برای پیوند سلول‌های بنیادی خون‌ساز، موسوم به پیوند مغز استخوان، در بیمارانی هستند که به این روش درمانی نیاز دارند.

به گفته وی، حدود ۷۰ تا ۸۰ نوع بیماری با منشأ خونی وجود دارد که در آنها بدن توانایی تولید سلول‌های خونی سالم را از دست می‌دهد. انواع سرطان خون، تالاسمی و آنمی فانکونی از جمله بیماری‌هایی هستند که در برخی بیماران مبتلا به آنها می‌توان از پیوند سلول‌های بنیادی خون‌ساز استفاده کرد.

۳ تا ۵ دقیقه فرصت برای جمع‌آوری خون بند ناف

رئیس گروه خون بند ناف سازمان انتقال خون درباره چگونگی جمع‌آوری این خون توضیح داد: پس از تولد نوزاد، تنها سه تا پنج دقیقه فرصت وجود دارد تا خون بند ناف توسط کارشناس آموزش‌دیده و از طریق ورید بند ناف جمع‌آوری شود. پس از آن، خون لخته می‌شود و امکان جمع‌آوری مناسب آن از بین می‌رود.

وی افزود: نمونه جمع‌آوری‌شده در کیسه‌های مخصوص به آزمایشگاه پردازش منتقل می‌شود تا سلول‌های بنیادی خون‌ساز از واحد خون بند ناف جداسازی و برای نگهداری آماده شوند. این سلول‌ها در مخازن مخصوص و در دمای حدود منفی ۱۹۶ درجه سانتی‌گراد، در شرایط انجماد عمیق نگهداری می‌شوند.

چرا امکان اهدا در همه بیمارستان‌ها وجود ندارد؟

عزتی با اشاره به محدودیت‌های زیرساختی و زمانی این فرآیند گفت: از زمان جمع‌آوری خون بند ناف تا انجام مراحل پردازش و انجماد، حداکثر ۴۸ ساعت فرصت وجود دارد و هرچه این فرآیند سریع‌تر انجام شود، کیفیت نمونه بهتر حفظ خواهد شد.

وی ادامه داد: به همین دلیل، کارشناسان بانک در چند بیمارستان تهران که آمار زایمان بالایی دارند مستقر هستند و اطلاعات لازم را در اختیار مادران قرار می‌دهند. انتخاب تهران نیز با توجه به تنوع قومیتی جمعیت این شهر و ملاحظات سیاست‌گذاران وزارت بهداشت انجام شده است.

به گفته وی، راه‌اندازی چنین مراکزی به تجهیزات تخصصی، آزمایشگاه‌های پیشرفته و مخازن نگهداری نیتروژن نیاز دارد و تأمین این زیرساخت‌ها در تمام نقاط کشور، به‌ویژه برای یک بانک عمومی، هزینه‌بر است.

اهدای رایگان؛ فرصتی برای کمک به بیماران

رئیس گروه خون بند ناف سازمان انتقال خون در پایان تأکید کرد: اهدای خون بند ناف کاملاً رایگان و داوطلبانه است و هیچ مبلغی به اهداکنندگان پرداخت نمی‌شود. این بانک با هدف تأمین نمونه‌های سلولی برای کمک به بیماران نیازمند پیوند فعالیت می‌کند.

در شرایطی که بسیاری از خانواده‌ها از ارزش درمانی خون بند ناف آگاهی ندارند، اطلاع‌رسانی پیش از زایمان و فراهم کردن امکان اهدا در بیمارستان‌های بیشتر می‌تواند به افزایش ذخایر این سرمایه زیستی کمک کند؛ سرمایه‌ای که شاید روزی فرصت دوباره زندگی را برای بیماری فراهم کند./ فارس