آموزش و پرورش کم دقت به آلودگی هوا و تنفس دانش آموزان/ خیران به کمک بیایید تا کلاس ها به دستگاه تصفیه هوا مجهز شود

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، در شرایطی که بخش قابل توجهی از مدارس کشور همچنان با کمبود امکانات آموزشی، تجهیزات آزمایشگاهی، کلاس‌های هوشمند و حتی سرویس‌های بهداشتی مناسب مواجه هستند، به نظر می‌رسد وقت آن رسیده است که نگاه به مدرسه‌سازی خیران نیز متناسب با نیازهای امروز دانش‌آموزان تغییر کند.

سال‌هاست که بخش مهمی از فعالیت خیران مدرسه‌ساز صرف احداث ساختمان‌های جدید آموزشی می‌شود؛ اقدامی ارزشمند که نقش مهمی در توسعه فضاهای آموزشی داشته است. اما آیا امروز تنها نیاز مدارس کشور، ساخت ساختمان‌های جدید است؟ آیا نمی‌توان بخشی از ظرفیت مالی و حمایتی خیران را به جای ساخت مدرسه از صفر، به سمت تجهیز و بهسازی مدارس موجود هدایت کرد؟

آموزش و پرورش می‌تواند با بازنگری در شیوه جذب و هدایت کمک‌های خیران، آنها را به سمت نیازهای واقعی مدارس سوق دهد؛ نیازهایی که گاهی به اندازه ساخت یک ساختمان جدید اهمیت دارند، اما کمتر دیده می‌شوند. تجهیز مدارس به آزمایشگاه‌های استاندارد، ایجاد کلاس‌های هوشمند، بهسازی سیستم‌های گرمایشی و سرمایشی و ساخت یا بازسازی سرویس‌های بهداشتی تمیز و مجهز، از جمله اقداماتی است که می‌تواند مستقیماً کیفیت آموزش و سلامت دانش‌آموزان را تحت تأثیر قرار دهد.

از سوی دیگر، لازم است فرهنگ خیر مدرسه‌سازی نیز از تمرکز صرف بر نام‌گذاری مدارس و نصب نام خیران بر سردر ساختمان‌ها فاصله بگیرد. ارزش یک کار خیر لزوماً به دیده شدن نام فرد در تابلوی مدرسه نیست. گاهی تجهیز یک آزمایشگاه، تامین امکانات بهداشتی یک مدرسه یا فراهم کردن محیطی سالم برای صدها دانش‌آموز، اثری ماندگارتر از احداث یک ساختمان جدید دارد.

تصفیه هوای کلاس‌ها؛ یک مسئولیت تازه برای خیران مدرسه‌ساز

یکی از مهم‌ترین زمینه‌هایی که خیران می‌توانند در شرایط فعلی کشور به آن ورود کنند، تامین دستگاه‌های تصفیه هوا برای کلاس‌های درس است.

در سال‌های اخیر، آلودگی هوا به یکی از چالش‌های جدی سلامت عمومی در کلانشهرها و شهرهای صنعتی کشور تبدیل شده است. در روزهایی که کیفیت هوا به وضعیت ناسالم می‌رسد، مدارس نیز در معرض همین آلودگی قرار دارند و دانش‌آموزان ناچارند ساعت‌های طولانی در محیط کلاس حضور داشته باشند. این در حالی است که وزارتخانه‌های آموزش و پرورش و بهداشت و درمان، باید برای حفاظت از سلامت دانش‌آموزان در شرایط آلودگی هوا و با وجود تداوم فعالیت مدارس، تدابیر جدی‌تری اتخاذ کنند. در شرایطی که دانش‌آموزان ناچارند در روزهای آلوده نیز در کلاس‌های درس حاضر شوند، ضرورت ورود خیران برای تأمین تجهیزات مورد نیاز و کمک به حفظ سلامت آنها بیش از گذشته احساس می‌شود.

در حالی که سیاست کاهش تعطیلی مدارس در برخی مقاطع مورد تأکید قرار می‌گیرد، باید این پرسش را مطرح کرد که اگر قرار است دانش‌آموزان در روزهای آلوده همچنان به مدرسه بروند، چه تمهیداتی برای محافظت از سلامت آنها در نظر گرفته شده است؟

نمی‌توان صرفاً با باز نگه داشتن درهای مدارس، از استمرار آموزش سخن گفت، اما برای کیفیت هوایی که دانش‌آموزان در کلاس تنفس می‌کنند، برنامه‌ای نداشت.

خیران مدرسه‌ساز می‌توانند بخشی از کمک‌های خود را به خرید دستگاه‌های تصفیه هوای استاندارد و متناسب با متراژ کلاس‌ها اختصاص دهند. این دستگاه‌ها، به‌ویژه در مدارسی که در شهرهای صنعتی و مناطق پرتردد قرار دارند، می‌توانند با کاهش ذرات معلق و آلاینده‌های موجود در هوای داخل کلاس، به کاهش مواجهه دانش‌آموزان با آلودگی کمک کنند.

البته دستگاه تصفیه هوا جایگزین تهویه مناسب و تامین هوای تازه نیست و اکسیژن تولید نمی‌کند؛ اما در صورت انتخاب درست، نصب اصولی و تعویض به‌موقع فیلترها، می‌تواند کیفیت هوای داخل کلاس را بهبود ببخشد.

تأمین این تجهیزات، در مقایسه با هزینه‌های سنگین احداث یک مدرسه جدید، می‌تواند اقدامی هدفمند و قابل اجرا باشد؛ اقدامی که نتیجه آن مستقیماً در محیطی دیده می‌شود که دانش‌آموزان هر روز چندین ساعت از عمر خود را در آن سپری می‌کنند.

مدرسه خوب فقط ساختمان نیست؛ محیطی برای یادگیری و سلامت است

امروز مفهوم مدرسه‌سازی باید فراتر از ساخت دیوار و سقف تعریف شود. مدرسه‌ای که آزمایشگاه ندارد، سرویس بهداشتی آن وضعیت مناسبی ندارد، تجهیزات آموزشی آن فرسوده است و در روزهای آلوده امکان تأمین هوای سالم برای دانش‌آموزان را ندارد، حتی اگر ساختمان نوساز و زیبایی داشته باشد، نمی‌تواند تمام نیازهای یک محیط آموزشی استاندارد را برآورده کند.

آموزش و پرورش می‌تواند با شناسایی مدارس نیازمند، تهیه فهرستی از کمبودهای واقعی و معرفی پروژه‌های مشخص به خیران، مسیر تازه‌ای برای مشارکت مردمی باز کند؛ مسیری که در آن یک خیر بتواند به جای ساخت مدرسه‌ای جدید، مسئولیت تجهیز یک آزمایشگاه، بازسازی سرویس‌های بهداشتی، هوشمندسازی کلاس‌ها یا تأمین دستگاه‌های تصفیه هوای یک مدرسه را برعهده بگیرد.

در نهایت، باید پذیرفت که خیر مدرسه‌ساز الزاماً کسی نیست که نامش بر سردر یک ساختمان نقش می‌بندد؛ خیر واقعی می‌تواند کسی باشد که با تجهیز یک کلاس، سلامت دانش‌آموزان را حفظ می‌کند، با ساخت یک سرویس بهداشتی مناسب، کرامت آنها را پاس می‌دارد و با فراهم کردن امکانات آزمایشگاهی، فرصت یادگیری بهتر را در اختیار نسل آینده قرار می‌دهد.

شاید امروز یکی از ارزشمندترین شکل‌های مدرسه‌سازی، نه ساخت مدرسه‌ای دیگر، بلکه نجات کیفیت آموزش و سلامت دانش‌آموزانی باشد که همین حالا در مدارس موجود درس می‌خوانند.