تشخیص دیرهنگام سرطان پستان معضل است؛ ۴۵.۸ درصد بیماران در مراحل پیشرفته شناسایی می‌شوند

به گزارش خبرگزاری رکنا، دکتر علی مطلق روز سه‌شنبه در وبینار «نقد و بررسی مبتنی بر شواهد مداخلات پیشگیری، تشخیص و درمان سرطان در ایران و جهان» با اشاره به وضعیت بیماری سرطان در کشور افزود: بر اساس برآوردهای ثبت سرطان، سالانه حدود ۱۵۶ هزار و ۴۶۷ مورد جدید ابتلا به سرطان در زنان و مردان شناسایی می‌شود.

وی ادامه داد: در حال حاضر، حدود ۳۸۹ هزار و ۴۶۶ بیمار تا پنج سال پس از تشخیص سرطان زنده می‌مانند. همچنین آمارها نشان می‌دهد به‌طور میانگین از هر ۱۰ بیمار مبتلا به سرطان، یک نفر پیش از رسیدن به سن ۷۵ سالگی جان خود را از دست می‌دهد.

شایع‌ترین سرطان‌ها در ایران

دبیر کمیته کشوری پیشگیری و کنترل سرطان درباره شایع‌ترین انواع سرطان در کشور گفت: پنج سرطان با بیشترین فراوانی در هر دو جنس شامل سرطان‌های پستان، کولورکتال (روده بزرگ)، معده، پروستات و ریه است که نیازمند مداخلات متمرکز و نظام‌مند غربالگری و تشخیصی هستند.

چالش‌های سرطان پستان؛ سن پایین ابتلا و تأخیر در تشخیص

مطلق با اشاره به وضعیت سرطان پستان به‌عنوان شایع‌ترین سرطان زنان در کشور تصریح کرد: سالانه ۲۱ هزار و ۳۰۴ مورد جدید ابتلا به سرطان پستان ثبت می‌شود. ویژگی بارز و نگران‌کننده این بیماری در ایران، سن پایین‌تر بروز و تأخیر در زمان تشخیص است؛ به‌طوری‌که میانگین سنی ابتلا به سرطان پستان در کشور ۴۶.۸ سال ثبت شده است. متأسفانه ۴۵.۸ درصد از بیماران مبتلا به سرطان پستان در مراحل پیشرفته، یعنی مراحل سه و چهار، تشخیص داده می‌شوند و ۳۴ درصد از مبتلایان بیش از سه ماه برای قطعی شدن تشخیص در انتظار می‌مانند. این بازه زمانی طولانی نیازمند اصلاح و مداخله جدی است و باید به کمتر از دو ماه کاهش یابد تا شانس درمان موفق افزایش پیدا کند.

ضرورت ساماندهی داده‌های سرطان و مدیریت هزینه‌های درمان

مطلق در بخش دیگری از سخنان خود، داشتن داده‌های دقیق، یکپارچه و به‌روز را پیش‌شرط سیاست‌گذاری کارآمد دانست و تأکید کرد: زیست‌بوم ملی داده‌های سرطان در ایران باید بیش از پیش مورد توجه و تقویت قرار گیرد؛ چراکه دستیابی به داده‌های واقعی و استاندارد، پایه و اساس برنامه‌ریزی مؤثر در حوزه پیشگیری، غربالگری و ارائه خدمات درمانی هدفمند است.

دبیر کمیته کشوری پیشگیری و کنترل سرطان با ارائه گزارشی از هزینه‌های سلامت در این حوزه گفت: در بازه زمانی ۲۷ ماهه، از اردیبهشت ۱۴۰۳ تا خرداد ۱۴۰۵، بیش از ۲۸ میلیون و ۵۶۶ هزار سند هزینه‌ای در سامانه‌های بیمه‌ای و درمانی برای بیماری سرطان ثبت شده است. مجموع این اسناد، بار مالی بالغ بر ۱۹۳ هزار و ۷۰۰ میلیارد ریال را نشان می‌دهد. تحلیل این ارقام همچنین بیانگر رشد ۵۳ درصدی هزینه‌های مرتبط با سرطان در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال ۱۴۰۳ است؛ موضوعی که ضرورت مدیریت هزینه‌ها از طریق تشخیص زودهنگام و مداخلات پیشگیرانه مقرون‌به‌صرفه را نشان می‌دهد.

شبکه ملی مراقبت سرطان با ۱۸ مداخله اصلی

مطلق گفت: شبکه ملی مراقبت سرطان با هدف یکپارچه‌سازی خدمات و افزایش پاسخگویی در نظام سلامت، ۱۸ مداخله اصلی را در سه محور بهبود کیفیت، تسهیل دسترسی و حمایت مالی طراحی کرده است.

وی در تشریح مسیر جامع درمان سرطان، این فرآیند را شامل پنج مرحله کلیدی دانست و گفت: این مسیر از پیشگیری و تشخیص زودهنگام آغاز می‌شود و به تشخیص قطعی، درمان‌های تخصصی و در نهایت مراقبت‌های حمایتی و تسکینی و پایش مستمر داده‌ها ختم می‌شود.

وی با اشاره به مصوبه یکصد و دهمین جلسه شورای عالی بیمه سلامت افزود: تدوین و ابلاغ سند شبکه، پیوست‌های عضویت، نظام ارجاع و راهنماهای بالینی و آموزشی از جمله محورهای اجرایی این برنامه است. شرط بهره‌مندی بیماران از پوشش‌های بیمه پایه و حمایتی، ورود به بستر شبکه ملی و ثبت اطلاعات در پرونده الکترونیک سرطان است. به گفته وی، این شبکه به دنبال ساخت‌وسازهای جدید نیست، بلکه هدف اصلی آن اتصال خدمات موجود از طریق قواعد مشترک و ایجاد مسیری شفاف، قابل رهگیری و پاسخگو است.

ضرورت ارتقای کیفیت زندگی بیماران پس از درمان

دکتر شهپر حقیقت، استاد اپیدمیولوژی مرکز تحقیقات سرطان پستان، گفت: ارتقای کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان صرفاً محدود به فرآیند درمان نیست، بلکه دوران پس از درمان و توجه به ابعاد جسمی، روانی و اجتماعی بیمار و خانواده او نیز به رویکردهای جامع و علمی نیاز دارد.

وی با اشاره به چالش‌های بیماران پس از پایان درمان تأکید کرد: تمرکز نظام سلامت باید فراتر از کنترل بیماری، بر بازگرداندن بیمار به زندگی باکیفیت متمرکز باشد.

حقیقت خستگی پس از درمان، عوارض داروهای ضدسرطان، مشکلات شناختی و درد را از جمله مسائل مهم بیماران برشمرد و گفت: کنترل درد باید در اولویت متخصصان قرار گیرد و لازم است از پروتکل‌ها و داروهای به‌روز دنیا برای تسکین درد بیماران استفاده شود.

وی افزود: ایجاد مراکز ویژه فعالیت‌های ورزشی بیماران سرطانی و ارائه مشاوره‌های تغذیه مبتنی بر روش‌های علمی می‌تواند در بازتوانی جسمانی و پیشگیری از عود بیماری نقش مؤثری داشته باشد.

حقیقت همچنین با تأکید بر فشار روانی خانواده‌های بیماران، بر ضرورت ارائه مداخلات روان‌شناختی به بیمار و همراهان او تأکید کرد و حفظ باروری پیش از آغاز درمان‌های تهاجمی را از دیگر نیازهایی دانست که باید در نظام مراقبتی کشور مورد توجه قرار گیرد./ ایرنا