سامانه جهانی پایش گرد و غبار راه‌اندازی شد

به گزارش خبرگزاری رکنا، بهزاد رایگانی روز سه‌شنبه در بیست‌وچهارمین نشست ستاد ملی سیاست‌گذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گرد و غبار، از قابلیت‌های سامانه جهانی پایش کانون‌های گرد و غبار خبر داد و گفت: با توجه به پویایی کانون‌ها و تغییرپذیری میزان فعالیت آن‌ها، به سامانه‌ای برخط نیاز است تا امکان شناسایی، پایش و اولویت‌بندی دقیق این مناطق را فراهم کند.

وی افزود: پیش از این، شناسایی و به‌روزرسانی کانون‌های گرد و غبار عمدتاً با مطالعات سنتی انجام می‌شد. سال گذشته نیز با جمع‌بندی اطلاعات دستگاه‌های مختلف، نقشه‌ای واحد از کانون‌ها تهیه شد، اما بررسی‌ها نشان داد که برای ارزیابی مستمر فعالیت این مناطق و تعیین اولویت‌های مدیریتی، استفاده از سامانه‌ای پویا ضروری است.

رایگانی با بیان اینکه هدف از راه‌اندازی این سامانه، افزایش دقت تصمیم‌گیری و تخصیص مناسب منابع است، اظهار کرد: این ابزار می‌تواند زمینه هماهنگی بیشتر میان دبیرخانه و اعضای ستاد ملی مقابله با گرد و غبار را فراهم کند و در اتخاذ اقدامات پیشگیرانه و مدیریت کانون‌های فرامرزی نیز مؤثر باشد.

۱۳ مرحله برای شناسایی و تحلیل کانون‌ها

دبیر ستاد ملی سیاست‌گذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گرد و غبار با اشاره به اینکه سامانه در مجموع ۱۳ مرحله دارد، گفت: این مراحل در سه بخش تنظیمات و تحلیل اولیه، شناسایی و پالایش کانون‌ها و تحلیل‌های مدیریتی طراحی شده‌اند. کاربران می‌توانند محدوده جغرافیایی و بازه زمانی مورد نظر خود را انتخاب کرده و وضعیت کانون‌ها را در دوره‌های مختلف بررسی کنند.

به گفته وی، تصاویر ماهواره‌ای مبنای تحلیل‌های سامانه هستند. از آنجا که پردازش تصاویر سنجش از دور ممکن است با خطا همراه باشد، فرایندهایی برای حذف مناطق غیرمرتبط در نظر گرفته شده است. در این مرحله، مناطقی مانند پهنه‌های آبی، محدوده‌های دارای پوشش گیاهی متراکم، زمین‌های با شیب زیاد و مناطق ساخته‌شده از محدوده‌های احتمالی تولید گرد و غبار تفکیک می‌شوند.

پس از پالایش اطلاعات، نقشه شدت غبارخیزی مناطق تهیه می‌شود تا امکان مقایسه و اولویت‌بندی کانون‌ها فراهم شود. این سامانه همچنین روند فعالیت هر کانون و بازه‌های زمانی وقوع گرد و غبار را نمایش می‌دهد و به مدیران کمک می‌کند برای مقابله با پیامدهای احتمالی، اقدامات پیش‌دستانه انجام دهند.

شناسایی جمعیت در معرض خطر و نیاز آبی تالاب‌ها

رایگانی یکی از قابلیت‌های مهم سامانه را برآورد جمعیت در معرض گرد و غبار عنوان کرد و گفت: با استفاده از اطلاعات موجود، می‌توان تعداد افراد تحت تأثیر این پدیده را در محدوده‌های مختلف بررسی کرد و گزارش‌هایی در مقیاس استانی و شهری به دست آورد.

وی افزود: شاخص‌هایی مانند شدت غبارخیزی، فراوانی وقوع، مساحت کانون، وضعیت باد و جمعیت تحت تأثیر، در اولویت‌بندی مناطق نقش دارند. همچنین سامانه امکان بررسی منشأ رخدادهای گرد و غباری و ارزیابی ارتباط آن‌ها با کانون‌های مشخص را فراهم می‌کند.

به گفته دبیر ستاد، در مناطق دارای تالاب نیز می‌توان میزان آب مورد نیاز برای تأمین رطوبت و کاهش احتمال غبارخیزی را برآورد کرد. توسعه این سامانه با همکاری برنامه توسعه سازمان ملل متحد انجام شده است.

رایگانی در پایان تأکید کرد: سامانه جهانی پایش کانون‌های گرد و غبار با شناسایی کانون‌های جدید، بررسی مناطق غیرفعال و پایش جمعیت در معرض خطر، می‌تواند به کاهش خطا در تصمیم‌گیری‌ها، مدیریت بهتر منابع و برنامه‌ریزی دقیق‌تر برای مقابله با این پدیده کمک کند./ ایرنا