ویترین‌های راسته انقلاب کم کم بی‌کتاب می‌شوند!
اجتماعی رکنا: افزایش سرسام‌آور قیمت کتاب، افت فروش و هزینه‌های سنگین اجاره، کتاب‌فروشان خیابان انقلاب را به تغییر ویترین‌ها و فروش کالاهای غیرکتابی سوق داده است؛ تغییری که به گفته فعالان این صنف، دیگر فقط به سلیقه نسل جدید مربوط نیست، بلکه از بحرانی عمیق‌تر در بازار کتاب حکایت دارد؛ بحرانی که می‌تواند به تعطیلی کتاب‌فروشی‌های قدیمی و جایگزینی آنها با فروشگاه‌های دیگر منجر شود.
به گزارش خبرگزاری رکنا، راسته انقلاب سال‌ها مرکز کتاب‌فروشی‌ها بود، هر کتاب ادبی، فلسفی، علوم اجتماعی و سیاسی، دانشگاهی و هرآنچه مخاطب کتابخوان به آن نیاز داشتند در انقلاب پیدا می‌شد. کم‌کم تعدادی از کتاب‌فروشی‌ها جای خود را به کافه‌ها و غذافروشی‌ها دادند، ویترین‌های راسته انقلاب تغییر کرد و کالای فرهنگی جای کتاب را گرفت.
چرا این تغییر شکل گرفت آیا تنها دلیلش سلیقه نسل جدید است یا مسائل دیگری کتاب‌فروشان را مجبور به فعالیت در شکل جدید کرده است؟
نوع چیدمان و طراحی ویترین در دنیای جدید بر جذب مخاطب تاثیر دارد
کتاب‌فروشی امیرکبیر شعبه کوثر یکی از کتاب‌فروشی‌های بزرگی است که ویترینش کاملا غیرکتابی شد، درون فروشگاه هم تقریبا کتاب و کالای فرهنگی هم اندازه به فروش می‌رسند. کاظم میران‌زاده، مدیر کتاب‌فروشی امیرکبیر شعبه کوثر، درباره تغییر ویترین گفت: نوع چیدمان و طراحی ویترین در دنیای جدید بر جذب مخاطب تاثیر دارد، ویترین هرچه امروزی‌تر باشد و مردم بتوانند با آن ارتباط بگیرند، تاثیرگذارتر خواهدبود. افراد وقتی از مغازه ما دیدن می‌کنند می‌خواهند عکس هم بگیرند. در این راسته تعدادی کتاب‌فروشی در ویترین خود از المان‌های سه‌بعدی استفاده کردند و این مسائل نسل جدید را جذب می‌کند.
او درباره ترکیب کتاب و کالای فرهنگی در فروشگاه توضیح داد: درصد کتاب در فروشگاه کمتر نشده است، اما افراد متعددی برای خرید کالاهایی مانند چراغ مطالعه، نشانک کتاب و چیزهای خاص دیگر وارد کتاب‌فروشی می‌شوند و گاهی ممکن است کتاب هم بخرند. در سال‌های اخیر لوازم‌التحریر و پازل‌ها به عنوان کالاهای فرهنگی وارد کتاب‌فروشی‌ها شده است. وجود کالا و مساحت بزرگ فروشگاه برای مخاطب جذابیت دارد، در نتیجه این دو، افراد بیشتری وارد کتاب‌فروشی می‌شوند تا حداقل در آن دور بزنند.
افت ۹۰ درصدی فروش کتاب‌های فنی و مهندسی
فروشگاه کتاب ایرانیان یکی از قدیمی‌هایی است که دور میدان انقلاب قرار دارد، این کتاب‌فروشی پیش از این، به شکل اختصاصی روی کتاب‌های فنی و مهندسی تمرکز داشت اما این روزها نصف فروشگاهش را به لوازم‌التحریر اختصاص داده است و کتابی در ویترین دیده نمی‌شود.
مهدی جاویدمهر، کتاب‌فروش ایرانیان، درباره چرایی این تغییرات گفت: حدود ۲۵ سال است که در انقلاب کتاب‌فروشی دارم. ویترین ما بزرگترین ویترین میدان انقلاب بود و کتاب‌های فنی مهندسی را به شکل اختصاصی می‌فروختیم، اما آنقدر استقبال کم و کمتر شد که ویترین را جمع کردیم و نصف مغازه را هم به فروش لوازم‌التحریر اختصاص دادیم، تا اجاره مغازه را تامین کنیم. این روزها اجاره ماهانه هر مغازه بالای ۲۵۰ میلیون تومان است.
او با اشاره به کاهش فروش کتاب‌های تخصصی افزود: در دو تا سه سال اخیر ۹۰ درصد در فروش کتاب‌های فنی و مهندسی افت کردیم. این روزها کتاب‌های روان‌شناسی بیشتر توسط دست‌فروشان به فروش می‌رسد، آنها کتاب ناشر را چاپ می‌کنند، به قیمت پایین، با کاغذ بی‌کیفیت و صحافی ضعیف می‌فروشند در نتیجه کتاب‌فروشی از رده خارج می‌شود.
جاویدمهر گفت: مغازه ما پرفروش‌ترین کتاب‌فروشی میدان انقلاب بود و این سال‌ها افت ۹۰ درصدی در فروش دارد. شاید هم به احتمال خیلی زیاد سال دیگر نباشیم، زیرا با توجه به فضای کار و رکودی که وجود دارد، نمی‌توانیم به کار ادامه بدهیم.
او درباره افزایش قیمت کتاب و کاهش قدرت خرید مردم اظهار کرد: کتابی که سال گذشته ۳۰۰ هزار تومان بود، الان سه میلیون تومان شده یعنی قیمت‌ها ۱۰ برابر شده است. ناشر می‌گوید که کاغذ را با قیمت بالا می‌خرد و هزینه‌های چاپخانه هم افزایش پیدا کرده است، مشتری توانایی خرید ندارد و دنبال خرید کتاب‌های دست دوم است.
کتاب‌خوان‌ها اکثرا پول ندارند و افرادی که پول دارند کتاب نمی‌خوانند
هاشم خسروی، مدیر کتاب‌فروشی دانشجو که حدود ۳۰ سال است در این فروشگاه کتاب‌ها را به دست مخاطبان می‌رساند، درباره تغییر ویترین کتاب‌فروشی‌ها گفت: ابتدا باید توجه کرد که دست‌فروشان بهتر از کتاب‌فروشی‌ها، فروش دارند. آنها می‌توانند کتاب‌های قاچاق و کتاب‌های ممنوعه را بفروشند، البته آنها می‌توانند کتاب‌هایی را هم که کپی می‌شود بفروشند، اما ما نمی‌توانیم. در نتیجه این مسائل، به این دلیل که هزینه پاسخگو نیست، متاسفانه به سمت فروش کالاهای حاشیه‌ای مانند ساعت، قاب عکس و چیزهایی به این شکل رفتیم.
خسروی با اشاره به افزایش قیمت کتاب‌ها افزود: وقتی که قیمت کتاب دو سال پیش ۵۰۰ هزار تومان بود و امروز همان کتاب را با قیمت پنج میلیون تومان می‌فروشند، کسی نمی‌تواند کتاب بخرد. کتاب‌خوان‌ها اکثرا پول ندارند و افرادی که پول دارند کتاب نمی‌خوانند، دلیل ندارد که کتاب بخوانند و اگر کتاب را می‌خرند به عنوان دکور کتابخانه است کتاب را کسی نمی‌خواند.
او درباره وضعیت معیشتی مردم گفت: مردم باید دو تا سه میلیون تومان هزینه کنند تا کتاب بخرند، اما در شرایط امروز قبل از اینکه کتاب بخرند، نخود و لوبیا تهیه می‌کنند و این اتفاق متاسفانه با سرعت می‌افتد. در چنین شرایطی کتاب‌فروشان توان اداره کردن کتاب‌فروشی با فروش کتاب را ندارند همچنین با این هزینه‌ها بسیاری از کتاب‌ها چاپ نمی‌شود.
فروشگاه‌ها جایگزین کتاب‌فروشی‌ها می‌شوند
پیاده‌روهای راسته انقلاب پوشیده از کتاب‌هایی است که کف زمین یا روی میزهای بزرگ که می‌شود گفت حداقل یک سوم راه را گرفته به فروش می‌رسد. کتاب‌هایی که با عنوان کتاب قاچاق شناخته می‌شود و ممکن است کتابِ پرفروش ناشری باشد که بدون اجازه ناشر و نویسنده کپی‌برداری شده، ممکن است کتاب‌های بدون مجوز یا آثاری کتابسازی شده باشند، اما چنان در دسترس و گسترده هستند که دسترسی به کتاب از بساط چه بسا ساده‌تر از خرید آن از کتاب‌فروشی باشد.
کتاب‌فروشان راسته انقلاب را می‌توانیم به دو دسته کلی تقسیم‌بندی کنیم. کتاب‌فروشی‌هایی که ویترین آنها تغییر چهره داده است و کتاب‌فروشی‌هایی که به شکل کلاسیک به فعالیت خود ادامه می‌دهند. راسته خیابان انقلاب با توجه به سلیقه نسل‌ها تغییر می‌کند و با روز جلو می‌آید.
ویترین‌های جدید می‌تواند موجب جذب نسل جدید بشود، اما افراد کتابخوان کتاب‌فروشی‌های کلاسیک را انتخاب می‌کنند، سکوت حاکم بر کتاب‌فروشی و مشاوره‌ای که یک کتاب‌فروشی کلاسیک می‌تواند به مخاطب بدهد، در میان هیچ کدام از کالاهای فرهنگی و جذابیت‌های بصری که از آنها استفاده می‌شود، وجود ندارد.
کتاب‌فروشی‌ها حتی با تغییر ویترین شاید نتوانند چراغ خودشان را روشن نگه دارند، زیرا عوامل متعددی موجب فروش نرفتن کتاب در کتاب‌فروشی می‌شود، قیمت کاغذ، زینک، چسب، مرکب و نیروهای چاپخانه و صحافان که باعث افزایش قیمت کتاب شده و حتی کتاب‌دوستان نمی‌توانند کتاب بخرند.
از طرفی، فروش کتاب‌های کپی‌برداری شده و بدون مجوز در پیاده‌روها افزایش پیدا کرده، زیرا ممکن است مخاطب کتاب‌هایی را که در بساط کف خیابان فروخته می‌شود، بدون سانسور فرض کند. همچنین شرایط کنونی موجب شده که مردم آنقدر گرفتار روزمره بشوند که نه تنها از کتاب بلکه از هر نوع فعالیت فرهنگی فاصله بگیرند.
در چنین شرایطی حتی ارائه تسهیلاتی مانند وام‌های کم‌بهره، اگر به شکل عادلانه هم ارائه بشود، نمی‌تواند مانع نابودی کتاب‌فروشی‌ها بشود. پس باید هرچه زودتر به ریشه‌های مسائل صنف چاپ و نشر رسیدگی بشود./ ایرنا
پایان خبر / رکنا / کدخبر 1256769-
فیلم / رونمایی عاشقانه ارسلان قاسمی از همسر معروفش در اکران فیلم بی دار / این دختر جای ترلان پروانه نشست
ارسال نظر