زنگ خطر در اصفهان؛ گرد و غبار از خوزستان به مرکز ایران رسید

به گزارش رکنا ، خشک شدن بستر زاینده رود، تالاب گاوخونی و تبدیل اراضی کشاورزی به زمین‌های بایر، از اصلی‌ترین چالش‌های کانون‌های گرد و غبار در استان اصفهان است. این موضوع به چالشی فراتر از مرزهای این استان تبدیل شده و به گفته مسوولان مدیریت بحران اصفهان و تداوم خشکسالی‌ها نه تنها کانون‌های گرد و غبار فعلی را فعال‌تر کرده، بلکه موجب شکل‌گیری کانون‌های جدید در شرق استان شده است.

در همین راستا، تلاقی کانون‌های گرد و غبار بین استان‌های قم، سمنان، یزد و حتی خراسان جنوبی نیز باعث شده تا پدیده ریزگردها در اصفهان نمود بیشتری پیدا کند. در حالی که به گفته کارشناسان محیط زیست در دهه ۸۰ پدیده گرد و غبار به شدت در استان خوزستان احساس می‌شد، اکنون با وجود تداوم خشکی زاینده رود و گاوخونی و رها شدگی اراضی کشاورزی دامنه این بحران به مرکز ایران نیز کشیده شده است. آن‌ها تنها راهکار مهار این پدیده را تامین حقابه تالاب گاوخونی و جریان زاینده رود می‌دانند.

از سوی دیگر، افزایش وسعت کانون‌های گرد و غبار در اصفهان در حالی است که اعتبارات موجود پاسخگوی رفع یا تعدیل این بحران نیست. مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اصفهان روز گذشته در نشست تخصصی مدیریت کانون‌های گرد و غبار که با حضور مسوولان ملی و استانی برگزار شد، تصریح کرد که اعتبارات تخصیص یافته در سال گذشته، تنها بخش محدودی از نیازهای اجرایی را پوشش داده است.

به گفته محمد علی کاظمی منابع پایداری برای دستیابی به اهداف برنامه هفتم توسعه در راستای کاهش سالانه کانون‌های بحرانی وجود ندارد.

در شرایطی که چالش‌های زیست محیطی اصفهان به واسطه گسترش کانون‌های ریزگرد ابعاد نگران‌کننده‌ای یافته است، احمد لاهیجان زاده، معاون محیط زیست دریایی و تالاب‌های سازمان حفاظت محیط زیست کشور، از تدوین طرح جامع احیای زاینده رود و تالاب گاوخونی و پیگیری آن در ستاد ملی تالاب‌ها خبر داده و گفته است که احیای این تالاب در اولویت طرح‌های بین‌المللی سازمان حفاظت محیط زیست قرار گرفته و بخشی از اقدامات اجرایی با حمایت و کمک مالی دولت ژاپن انجام خواهد شد.

حال باید دید با وجود وعده‌های مکرر در سال‌های اخیر مبنی بر تدوین طرح‌های جامع برای احیای زاینده رود و گاوخونی، آیا دستگاه‌های متولی قادر خواهند بود با تکیه بر این کمک‌های بین‌المللی بحران افسارگسیخته ریزگردها را کنترل کنند یا خیر؟ این در حالی است که تالاب گاوخونی به دلیل انباشت سال‌ها پساب‌های کشاورزی در پایین‌دست، به کانونی خطرناک بدل شده که گرد و غبار آن علاوه بر ذرات معلق، ممکن است آلوده به فلزات سنگین و سموم مختلف باشد که مهار آن نیازمند عزمی فراتر از اقدامات مقطعی و در ابعاد یک اَبَر بحران است.