سامانه بارشی تازه در راه ایران؛ باران از غرب وارد می‌شود، باد و گردوخاک در کمین چند استان

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا،  آسمان ایران در آستانه نخستین هفته اردیبهشت، چهره‌ای سیال و پرنوسان به خود گرفته است؛ گویی سامانه‌های بارشی از غرب تا جنوب‌شرق، در حال عبور از یک مسیر پرپیچ‌وخم‌اند و هر روز، بخشی تازه از کشور را زیر الگوی بارش یا باد قرار می‌دهند. نقشه‌های پیش‌بینی نشان می‌دهد پنج‌شنبه، نوار جنوب و جنوب‌شرق بار دیگر به استقبال رگبارهای کوتاه و رعدوبرق‌های پراکنده می‌رود؛ از کرمان تا جنوب فارس و بوشهر و ارتفاعات هرمزگان، تا لبه‌های شمالی سیستان‌وبلوچستان و خراسان جنوبی. حتی شرق خراسان رضوی نیز از این ناپایداری‌ها بی‌نصیب نخواهد ماند. بارش‌ها طولانی نیستند، اما ضرباهنگی ناگهانی دارند؛ از همان نوع بارش‌هایی که جاده‌های کوهستانی را لغزنده و دمای هوا را موقتاً افت می‌دهد.

جمعه، گستره ناپایداری‌ها به سمت شمال‌غرب می‌چرخد. لکه‌های بارش پراکنده در آذربایجان غربی و نیمه شمالی آذربایجان شرقی، تصویری از ورود تدریجی یک موج ضعیف را نشان می‌دهند؛ موجی که در ارتفاعات کرمان و شرق خراسان رضوی نیز زایش‌های کوچک بارشی به‌وجود می‌آورد. این جابه‌جایی تدریجی، مقدمه‌ای است برای تغییر بزرگ‌تری که از روز شنبه رخ می‌دهد.

از شنبه، نخستین پره‌های یک سامانه تازه از غرب کشور وارد می‌شود. با ورود این سامانه، بارش‌ها از حالت پراکنده خارج شده و چهره‌ای گسترده‌تر به خود می‌گیرند. نوار غربی کشور و ارتفاعات زاگرس مرکزی نخستین نقاطی هستند که زیر باران می‌روند. هم‌زمان، رطوبت دریای خزر، بارش‌های خفیف و پراکنده را در استان‌های ساحلی فعال می‌کند و شرایطی می‌سازد که طی سال‌های اخیر بارها نشان داده چگونه می‌تواند از چند لکه باران، ناپایداری‌های وسیع‌تری بسازد.

روز یکشنبه، سامانه بارشی با نفوذ بیشتر، شمال‌غرب، غرب و بخش‌هایی از جنوب‌غرب را وارد فاز اصلی بارندگی می‌کند. دامنه‌های البرز مرکزی زیر رگبارهای مقطعی، رعدوبرق‌های پراکنده و وزش باد قرار می‌گیرند و نیمه غربی سواحل خزر نیز از این الگو پیروی می‌کند. بخش‌هایی از مرکز کشور، شرق و جنوب‌شرق نیز شاهد بارش‌های سبک خواهند بود؛ بارش‌هایی که اگرچه شدید نیستند، اما در مناطقی با خاک خشک و حساس می‌توانند بر رفتار باد تأثیر بگذارند.

دوشنبه، میدان فعالیت سامانه گسترده‌تر می‌شود و علاوه بر نواحی یادشده، بخش‌هایی از شمال‌شرق و جنوب کشور نیز درگیر بارش پراکنده خواهد شد. این گسترش تدریجی، الگوی یک سامانه میانه‌مقیاس را نشان می‌دهد که به‌صورت لایه‌لایه کشور را از غرب به شرق طی می‌کند.

وزش باد اما در این چند روز نقشی تعیین‌کننده‌تر از بارش دارد. امروز و فردا، شمال‌غرب، غرب، مرکز، جنوب‌شرق و دامنه‌های جنوبی البرز به‌صورت دوره‌ای با بادهای شدید مواجه می‌شوند؛ وضعیتی که در استان‌های مستعد، زمینه خیزش گردوخاک را فراهم می‌کند. شنبه، بادهای شدید دوباره در شمال‌غرب و جنوب‌شرق قد می‌کشند و یکشنبه، بخش‌های مرکزی، جنوبی، جنوب‌شرقی و شمال‌شرقی نیز زیر فشار جریانات تند قرار می‌گیرند. این تغییرات، به‌ویژه در مناطق خشک، می‌تواند شرایط را برای کاهش دید و ناپایداری محلی افزایش دهد.

در پهنه‌های آبی نیز آرامشی دیده نمی‌شود. غرب دریای خزر در روز پنج‌شنبه مواج خواهد بود و در سه روز آینده، خلیج‌فارس، غرب تنگه هرمز و دریای عمان با تلاطم همراه هستند؛ الگویی که معمولاً فعالیت‌های دریایی و صیادی را محدود می‌کند.

تهران در این میان، تصویری میانه‌رو دارد. آسمان پایتخت در روز جمعه، ترکیبی از صاف تا نیمه‌ابری است و وزش باد در برخی ساعات شدت می‌گیرد. دمای هوا از ۱۳ تا ۲۴ درجه نوسان خواهد داشت. شنبه، همان الگوی نیمه‌ابری ادامه می‌یابد، اما افزایش ابر در ساعات بعدازظهر محسوس است و بادها نیز به‌صورت دوره‌ای تشدید می‌شوند. دما در گرم‌ترین ساعات به ۲۶ درجه می‌رسد و در خنک‌ترین زمان، حوالی ۱۶ درجه ثبت خواهد شد.

در نهایت، نقشه دمایی کشور تضاد آشنای اقلیم ایران را بار دیگر به نمایش می‌گذارد. بندرعباس با دمای ۳۵ درجه در روز پنج‌شنبه و ۳۴ درجه در جمعه، گرم‌ترین مرکز استان باقی می‌ماند؛ در حالی که شهرکرد، با دمای نزدیک به صفر، سردترین نقطه نقشه خواهد بود. فاصله‌ای کوتاه میان گرمای سهمگین جنوب و سرمای لرزان ارتفاعات، تصویری خلاصه‌شده از اقلیم متنوع و پرتنش ایران در روزهای نخستین اردیبهشت است.