تهران کم‌ بارش‌ترین استان/ استان روی خط قرمز آبی؛ ۲.۷۵ میلیارد لیتر مصرف روزانه در سایه شش سال خشکسالی

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، تهران این روزها روی مرز باریکی از تاب‌ آوری ایستاده است؛ شهری با مصرف روزانه ۲ میلیارد و ۷۵۰ میلیون لیتر آب که در آستانه روزهای پایانی سال و همزمانی خانه‌ تکانی ، نگران جهش دوباره مصرف است. عددها دیگر صرفاً آمار نیستند؛ هر لیتر آب، سهمی از ذخایر رو به کاهش سدهایی است که پس از شش سال خشکسالی پیاپی، به حداقل ظرفیت خود نزدیک شده‌اند و سایه تنش آبی را بر پایتخت گسترده‌اند.

«بهنام بخشی» مدیر روابط عمومی شرکت آب و فاضلاب استان تهران با اعلام مصرف روزانه حدود ۲ میلیون و ۷۵۰ هزار مترمکعب آب در تهران هشدار داده است که در صورت بی‌توجهی به مدیریت مصرف، شبکه توزیع با فشار مضاعف روبه‌رو خواهد شد.

به گفته او، اگرچه در برخی استان‌ها میزان بارندگی روند مثبتی داشته، اما تهران کمترین میزان نزولات جوی را دریافت کرده و تأخیر در آغاز بارش‌ها، شرایط تأمین آب را پیچیده‌تر کرده است. تصاویر منتشرشده از سد لتیان گویای رسیدن این سد به حداقل ذخیره است و برخی منابع دیگر مانند سد کرج نیز نزدیک به ۹۰ درصد ظرفیت خود را از دست داده‌اند.

تهران طی پنج سال گذشته خشکسالی مستمر را تجربه کرده و اکنون در ششمین سال کم‌بارشی قرار دارد؛ امسالی که به گفته مسئولان از نظر کاهش بارش رکورددار بوده است. با این حال، در کنار این رکورد منفی، یک رکورد دیگر نیز ثبت شده: مدیریت مصرف. بخشی می‌گوید میزان صرفه‌جویی ثبت‌شده در سال جاری معادل حدود یک و نیم برابر حجم سد لتیان بوده است؛ عددی که نشان می‌دهد رفتار مصرف‌کنندگان می‌تواند معادله منابع و مصارف را تغییر دهد.

بر اساس آخرین پایش‌ها، ۳۸ درصد مشترکان در گروه خوش‌مصرف‌ها قرار گرفته‌اند و پیش‌بینی می‌شود این رقم تا پایان سال به ۴۰ درصد برسد. میانگین مصرف ماهانه این گروه حدود ۹ هزار لیتر است و همین الگوی اصلاح‌شده موجب جلوگیری از مصرف تقریبی ۱۲ هزار لیتر آب در هر ماه می‌شود. در مقابل، هنوز ۶۰ درصد مشترکان خارج از الگوی مصرف هستند؛ جمعیتی که اگر تنها ۳۰ درصدشان شیوه مصرف خود را اصلاح کنند، می‌توانند تهران را با کمترین تنش از این دوره عبور دهند.

همزمانی ماه پایانی سال با سنت خانه‌تکانی و نیز ماه رمضان، الگوی مصرف را تغییر می‌دهد و احتمال شکل‌گیری پیک‌های مقطعی را افزایش می‌دهد. توصیه مسئولان آبفا به شهروندان، پرهیز از شست‌وشوهای غیرضروری مانند شستن فرش، خودرو و مصارف پرحجم مشابه در این بازه زمانی است؛ توصیه‌ای که بیش از آنکه دستوری اداری باشد، هشداری اجتماعی است درباره آینده منابعی که احیای آن‌ها سال‌ها زمان می‌برد.

بحران آب در تهران دیگر مسئله‌ای فنی یا محدود به مدیریت شبکه نیست؛ مسئله‌ای اجتماعی است که مستقیماً به سبک زندگی شهروندان گره خورده است. اگر مصرف روزانه ۲.۷۵ میلیارد لیتر آب همچنان بر مدار فعلی بچرخد و بارندگی نیز جبران‌کننده کسری‌ها نباشد، شبکه توزیع در برابر کوچک‌ترین جهش مصرف آسیب‌پذیر خواهد بود. عبور از این مقطع سخت، همان‌گونه که مسئولان تأکید می‌کنند، بیش از هر چیز به مسئولیت‌پذیری شهروندان وابسته است؛ مسئولیتی که نه فقط برای امروز، که برای حفظ حقابه نسل‌های آینده معنا پیدا می‌کند.