موسیقی در مدارس جهان اجباری؛ در ایران فقط برای پولدارها / سخنگوی آموزش و پرورش: زمان آموزش موسیقی در مدارس نداریم؛ اولویت ما فقط برنامه درسی ملی است !

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، در حالی که در بسیاری از کشورهای جهان، آموزش موسیقی به عنوان بخشی از برنامه درسی اجباری مدارس تعریف شده، در ایران این حوزه همچنان بیرون از ساختار رسمی آموزش عمومی قرار دارد و دسترسی به آن بیش از هر چیز به توان مالی خانواده ها وابسته است.

بررسی نظام های آموزشی در اروپا، شرق آسیا، اقیانوسیه و حتی برخی کشورهای منطقه نشان می دهد موسیقی نه تنها یک فعالیت فوق برنامه نیست؛ بلکه به عنوان یک درس پایه در کنار سایر دروس عمومی تدریس و دانش آموزان از سنین پایین با آن آشنا می شوند.

موسیقی؛ درس اجباری در بسیاری از مدارس جهان

در کشورهای اروپایی مانند انگلستان، آلمان، سوئد، نروژ و استونی، موسیقی در قالب یک درس رسمی و الزامی ارائه می شود. در برخی از این کشورها، آموزش از دوره ابتدایی آغاز شده و تا پایان آموزش عمومی ادامه پیدا می کند. در انگلستان، دانش آموزان ۵ تا ۱۴ سال موظف به گذراندن درس موسیقی هستند و در کشورهای اسکاندیناوی نیز کلاس های هفتگی موسیقی بخش ثابت برنامه درسی محسوب می شود.

در شرق آسیا نیز این روند مشاهده می شود. ژاپن آموزش موسیقی را از مهدکودک تا دبیرستان در ساختار رسمی قرار داده و کره جنوبی و چین نیز آن را در چارچوب آموزش اجباری تعریف کرده اند. در استرالیا نیز موسیقی در برنامه درسی رسمی مدارس حضور دارد.

حتی کشورهای منطقه هم موسیقی را وارد مدرسه کردند

در ترکیه، موسیقی از دهه ها قبل وارد برنامه رسمی مدارس ابتدایی شد و به مرور در نظام ملی تثبیت شد. در مصر، مالزی و اندونزی نیز این درس در برخی مقاطع به صورت الزامی تدریس می شود. عربستان سعودی هم در سال های اخیر آموزش موسیقی را به مدارس دولتی اضافه کرده و معلمان تخصصی در این حوزه جذب کرده است.

هدف؛ تربیت هنرمند نیست، تربیت انسان خلاق است

سیاست آموزشی در این کشورها بر تقویت مهارت های شناختی، خلاقیت، کار گروهی و هویت فرهنگی دانش آموزان استوار است؛ نه تربیت حرفه ای موسیقیدان. به همین دلیل، آموزش پایه موسیقی برای همه دانش آموزان اجباری تعریف می شود و آموزش تخصصی در مراحل بعدی به‌صورت انتخابی ادامه پیدا می کند.

جای خالی موسیقی در مدارس ایران

در ایران اما موسیقی جایی در برنامه درسی اجباری مدارس ندارد. دانش آموزان در مدارس دولتی عملا با آموزش ساختاریافته موسیقی مواجه نمی شوند و این حوزه به بیرون از نظام رسمی آموزش منتقل شده است.

موسیقی؛ کالایی برای خانواده های توانمند

خانواده هایی که می خواهند فرزندشان موسیقی بیاموزد، ناچارند به آموزشگاه های آزاد یا کلاس های خصوصی مراجعه کنند؛ مسیری که با هزینه های سنگین همراه است و برای بسیاری از خانوارها امکانپذیر نیست. در این شرایط، آموزش موسیقی به جای یک حق آموزشی عمومی، به یک انتخاب وابسته به توان اقتصادی تبدیل شده است.

مدارس غیردولتی؛ آموزش در ازای شهریه های نجومی

برخی مدارس غیردولتی موسیقی را در قالب فعالیت فوق برنامه ارائه می کنند؛ اما دسترسی به این آموزش ها نیز منوط به پرداخت شهریه های بالا است و تنها گروه محدودی از دانش آموزان امکان استفاده از آن را دارند.

در نتیجه، در حالی که بسیاری از کشورها موسیقی را بخشی از تربیت عمومی دانش آموزان می دانند و آن را در ساختار آموزش اجباری قرار داده اند؛ در ایران این حوزه هنوز به سیاست آموزشی رسمی راه پیدا نکرده و مسیر یادگیری آن به خانواده ها و توان مالی آنها واگذار شده است.

سخنگوی آموزش و پرورش: زمان آموزش محدود است؛ اولویت فقط برنامه درسی ملی است

در این خصوص، علی فرهادی، سخنگوی آموزش و پرورش در گفت و گو با رکنا گفت: آموزش های رسمی در کشور ما تعریف شده و بر اساس برنامه درسی ملی است. اگر آموزش هایی مثل موسیقی بخواهد در مدارس پیگیری شود، با هماهنگی معاونت پرورشی می تواند در خارج از برنامه درسی اجرا شود.

وی همچنین در پاسخ به اینکه چرا آموزش موسیقی در برنامه درسی ملی قرار نگرفته تا دانش آموزان در هر نقطه ای از کشور، بتوانند این هنر را در مدارس به صورت رایگان فرا بگیرند، گفت: ما معمولا زمان آموزشمان محدود است. تعطیلات هم مزید بر علت است؛ لذا تلاشمان بر این است که آموزش هایی که مندرج در برنامه درسی ملی است را محقق کنیم و مابقی را در ساعات غیررسمی پیگیری کنیم.