بدون توافق طرفین، تنظیم قولنامه توسط سردفتران ممنوع

اعظم قویدل، سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با اشاره به ممنوعیت تنظیم سند تعهد به بیع و قولنامه رسمی توسط سردفتران بدون توافق طرفین، گفت: سردفتران نمی‌توانند بدون اراده و توافق طرفین و یا در زمانی که ثمن معامله به صورت نقدی می‌باشد با تحمیل هزینه مضاعف به طرفین معامله قبل از تنظیم سند قطعی نسبت به تنظیم سند تعهد به بیع یا قولنامه رسمی، اقدام کنند و هیچ الزامی برای تنظیم سند تعهد به بیع یا قولنامه رسمی پس از درج پیش نویس قرارداد در سامانه وجود ندارد.

وی خطاب به شهروندان گفت: چنانچه قصد انجام معامله نسبت به ملکی را دارید که این ملک دارای سند مالکیت حدنگار یا تک برگ سبز رنگ است، جداً از انجام معامله عادی خودداری فرمایید، چون در صورت انجام معامله به صورت عادی و در قالب مبایعه نامه‌های سه برگی مشاورین املاک یا قولنامه‌های دست نویس و تایپی و بروز و حدوث هرگونه اختلاف در بین خریدار و فروشنده و یا طرفین معامله، دعوی مطروحه در هیچ یک از مراجع قضایی اعم از حقوقی، کیفری و یا مراجع شبه قضایی و داوری قابل رسیدگی نبوده و قابل استماع نخواهد بود.

قویدل در ادامه عنوان کرد: برای انجام معامله در خصوص املاک دارای سند مالکیت تک برگ سبز رنگ چنانچه به مشاور املاک مراجعه نموده‌اید، مشاور املاک می‌تواند نسبت به درج پیش نویس قرارداد که حاوی مذاکرات طرفین، مشخصات ملک و مشخصات طرفین معامله است در سامانه اقدام کرده و سپس طرفین معامله ظرف حداکثر ۵ روز از تاریخ درج پیش نویس قرارداد در سامانه به دفتر اسناد رسمی مراجعه و معامله خود را به ثبت برسانند. پیش نویس قرارداد فاقد آثار حقوقی قرارداد است لذا در این مرحله از پرداخت وجه یا ثمن معامله و مبادله اسناد و مدارک خودداری کنند.

سخنگوی سازمان ثبت گفت: پس از مراجعه به دفتر اسناد رسمی، سردفتر ضمن تأیید و ثبت حضور طرفین، نسبت به انجام استعلامات قانونی اقدام و سپس سند رسمی قرارداد را تنظیم و در سامانه ثبت می‌نماید و لازم به ذکر است که پس از مراجعه طرفین معامله به دفتر اسناد رسمی، هیچ الزامی برای تنظیم تعهد به بیع یا قولنامه رسمی پیرو پیش نویس قرارداد نیست.

وی با اشاره به اینکه فقط در صورتی که مبنای توافق طرفین بر معامله موجل بوده و ثمن معامله، حال نباشد یعنی کل وجه معامله به صورت نقدی پرداخت نشده باشد، سردفتر می‌تواند بنا به توافق و اراده طرفین نسبت به تنظیم قرارداد رسمی اقدام نماید، اظهار کرد: لذا با توجه به بخشنامه مورخ ۲۱ دی ۱۴۰۴ معاونت امور اسناد سازمان ثبت، سردفتران نمی‌توانند بدون اراده و توافق طرفین و یا در زمانی که ثمن معامله به صورت نقدی می‌باشد، با تحمیل هزینه مضاعف به طرفین معامله قبل از تنظیم سند قطعی نسبت به تنظیم سند تعهد به بیع یا قولنامه رسمی، اقدام نمایند و هیچ الزامی برای تنظیم سند تعهد به بیع یا قولنامه رسمی پس از درج پیش نویس قرارداد در سامانه وجود ندارد.

قویدل در ادامه با بیان اینکه به طور مثال چنانچه ثمن یا وجه معامله به صورت نقدی نباشد و خریدار وجه معامله را در چند قسط پرداخت می‌نماید، طرفین معامله می‌توانند از سند انتقال با حق فسخ استفاده نموده و حق انتقال ملک مورد معامله به غیر را تاپایان مدت حق فسخ فروشنده از خریدارملک، سلب نمایند، اظهار کرد: طریق دیگر انجام معامله نسبت به املاک دارای سند مالکیت حدنگار سبز رنگ، درج قرارداد یکسان توسط مشاورین املاک در سامانه و سپس مراجعه طرفین معامله ظرف مدت سه ماه به دفتر اسناد رسمی برای انجام استعلامات لازم و ادامه فرآیند و رفع محدودیت باید به دفتر اسناد رسمی مراجعه نمایند. قراردادهای یکسان، قراردادهای متحدالشکل و نمونه‌ای هستند که امکان کاهش یا افزایش شروط را ندارند همچنین تنظیم قراردادهای یکسان توسط اشخاص حقیقی و حقوقی به صورت خود کاربری نیز امکانپذیر است و در این صورت نیز طرفین معامله باید ظرف مدت سه ماه مذکور به دفتر اسناد رسمی مراجعه کنند.

سخنگوی سازمان ثبت افزود: طریق سوم برای انجام معاملات املاک دارای سند مالکیت حد نگار سبز رنگ در مواردی است که طرفین معامله اساساً به بنگاه مشاور املاک مراجعه نکرده‌اند و مشاور املاک، واسطه انجام معامله ایشان نبوده است در این صورت می‌توانند مستقیماً به دفتر اسناد رسمی مراجعه و قرارداد خود را ثبت کنند.