بوییدن کدام گل‌ها خاصیت درمانی دارد؟

به گزارش رکنا، بهار برای خیلی از ما گره خورده به بوی خوش گل محمدی، یاس، رز، نرگس شهلا، عطر بهار نارنج و خیلی گل‌های خوشبوی دیگر. کافی است برای لحظه­‌ای حجم زیادی از این رایحه­‌های خوش را در جان فرو بروید تا خلسه‌­اش مدت‌ها در عمق ذهن­تان بماند و آرامش و لطافت را مهمان دلتان کند. حس مشترکی که ممکن است حتی خیلی‌های‌مان را ببرد به خاطرات خوش کودکی.

دوای گل، شفای بو

اما اثرات بوی خوش گل­ها به همین محدود می‌­شود؟ آروماتراپی (رایحه‌درمانی) یک نوع روش درمانی به وسیله عطر و رایحه خوش برای رسیدن به یک میل فیزیکی یا حالت احساسی مطلوب یا کمک به درمان بیماری است. این روش به خاطر طبیعی بودنش، یک روش درمانی موثر برای تسکین انواع بیماری‌های جسمی و روحی به شمار می‌رود.

رایحه‌درمانی یکی از شاخه‌های پزشکی است. بر اساس دیدگاه طب کل‌نگر در علم پزشکی، بیماری نتیجه عدم تعادل فیزیکی، احساسی، معنوی، اجتماعی و زیست محیطی در بدن است؛ پس باید برای درمان تمام نیاز‌های بیمار از جمله نیاز‌های روانی، جسمی و اجتماعی به عنوان یک کل در نظر گرفته شود. رایحه‌درمانی یکی از زیر‌شاخه‌های طب کل نگر است.

طبق اسناد تاریخی رایحه درمانی سابقه‌ای بیش از ۵۰۰۰ ساله دارد. احتمالا اولین بار مصریان باستان به صورت سنتی در مراسم مذهبی خود از روغن سدر برای مومیایی کردن اجساد استفاده می‌کردند. بقراط هم حمام‌های معطر را برای درمان برخی بیماری‌ها تجویز می‌کرده‌است. از سوی دیگر در احادیثی از امام رضا (ع) علیه السلام هم به این مسأله اشاره شده‌است.

فرآیند انجام

گیاهان به طور طبیعی دارای یک سری مواد شیمیایی مفید مثل اسانس هستند که از آن‌ها برای محافظت خود در برابر حشرات و عوامل بیماری­زا مثل باکتری‌ها و ویروس‌ها استفاده می­‌کنند.

به وسیله روش تقطیر، اسانس یا روغن از گیاهان مورد نظر گرفته می‌شود. بعد با الکل مخلوط می‌شود تا ماندگاری بیشتری داشته‌باشد و قدرت آفت و بیماری‌کشی آن حفظ شود.

انواع روش‌ها

روش‌های مختلفی برای استفاده از رایحه‌درمانی وجود دارد. در این میان می‌توان به روش‌هایی مانند ماساژ درمانی با روغن­ها، روغن‌مالی روی پوست، استحمام در وانی که روغن‌ها در آن ریخته شده‌است، استنشاق روغن با بینی و افشانه کردن یک یا چند روغن در هوا اشاره کرد.

گیاهان خوشبو

تنوع این گیاهان آن­قدر زیاد است که شامل گل‌­های زینتی، گیاهان دارویی، درختان میوه و درختان غیر مثمر می‌شود. پس برای راحتی کار آن‌ها را بر اساس محل استخراج روغن یا اسانس تقسیم بندی می­‌کنیم.

گل‌: گل محمدی، رز، شمعدانی، یاس، نرگس، مریم، یاسمن و بابونه

کل گیاه (برگ و ساقه): آویشن، پونه، نعنا، رزماری و بادرنجبویه

میوه‌: پرتقال، گریپ فروت، لیمو و سیب

برگ‌: اکالیپتوس

ریشه‌: زنجبیل

دانه‌: رازیانه

چوب: سدر و کاج

صمغ‌: درخت کندر

دوای گل، شفای بو

گل یا دوا

گل­های زیادی در رایحه درمانی مؤثرند؛ بنابراین در این گزارش کوتاه فقط به معرفی پنج گل بسنده کرده‌ایم.

گل نرگس: اگر درباره رایحه درمانی جست‌وجو کنید اولین گلی که به شما پیشنهاد می­‌شود گل نرگس است که به نام درمانگر اصلی بیماری افسردگی معرفی شده. هم­چنین گفته‌می­‌شود نرگس در درمان زکام و سرماخوردگی هم کارآمد است. از این رو امام رضا (ع) می‌فرمایند: استشمام گل نرگس را به تأخیر نیندازید؛ زیرا از زکام، ایمنى مى‌‌بخشد. علاوه بر بو، رنگ‌های این گل زیبا هم در ایجاد روحیه نشاط و شادابی انسان موثرند.https://www.rokna.net/tags/%DA%AF%D9%84

گل مریم: این گل هم مثل گل نرگس عطری گرم و دلنشین دارد. بوییدنش در زمستان، در پیشگیری از سرماخوردگی و بهبود آن مؤثر است. عطر مریم، ایجاد حس شادی کرده طوری که می­‌تواند در طول روز آدم را سرحال و شاداب نگه دارد.

گل محمدی: خیلی از ما ممکن است حس آرامش پس از بوییدن گل محمدی را تجربه کرده‌باشیم. این به خاطر تحریک مغز و افزایش ترشح بعضی مواد آرام‌بخش است. به همین دلیل از گل محمدی، برای درمان اضطراب و افسردگی استفاده می‌شود. از دیگر اثرات رایحه گل محمدی یا بخور گل‌های خشک‌شده آن می‌­توان به تنظیم دوره‌های قاعدگی بانوان و رفع بی‌نظمی‌های آن اشاره کرد. رایحه گل محمدی را هم می‌­توان با بوییدن گل تازه و هم گلاب آن استنشاق کرد. درمانگران عطر درمانی معتقدند اگر مادران قبل از بارداری عطر یا اسانس گل محمدی را ببویند، در افزایش قدرت باروری و ایجاد آرامش و شادابی مادر موثر است.

گل یاس: عطر یاس هم گرم و شیرین است. پس در بهبود بیماری‌های روحی، تنظیم خواب و آرامش اعصاب بسیار اثر دارد. همچنین گفته می­‌شود عطر یاس باعث تقویت حافظه، افزایش هوشیاری و فعالیت مغز، درمان فراموشی، صرع، کم‌کاری تیروئید و بعضی سردرد‌ها می‌شود.

گل رز: رز را گل عشق نامیده‌­اند، چون با ایجاد احساساتی مثل شادی، عشق و هیجان، در درمان افسردگی، پرخاشگری و انزوا بسیار موثر است. اگر حیاط دارید یک بوته رز در آن بکارید تا این احساسات را هر روز تجربه کنید.

۱۰ کاربرد رایحه درمانی

یافته­‌های تحقیقاتی و مرور مقالات مختلف نشان‌دهنده اثرات و کاربرد‌های مختلف رایحه‌درمانی است. در ادامه به ۱۰ مورد از این کاربرد‌ها اشاره می‌شود.

بهداشت روان: محققان اثر رایحه درمانی را روی دو گروه از بیماران بررسی کردند و در نهایت بیمـاران به بیان احسـاس تسکین و آرامش نسبت به احساسات آزاردهنده خود پرداختند. همچنین مطالعه دیگری نشان داد شش هفته رایحه درمانی باعث بهبود خلق و کاهش علائم اضطراب و افسردگی می­‌شود. روغن‌هایی مثل روغن اسطوخودوس و بابونه می‌توانند در تسکین استرس و اضطراب مفید باشند.

تسکین درد: گفته می‌­شود ماساژ با روغن گیاهان معطر باعث تحریک اندورفین و تسکین درد می‌شود. اسطوخودوس به‌عنوان تسکین دهنده‌­هـای موضـعی درد کاربرد دارند. همچنین ماساژ با اسانس نعنا فلفلی و بادام شیرین در تسکین درد مؤثر است.

موقعیت­‌های نورولوژیک: مطالعات روی بیماران صرعی نشان داده رایحه درمانی قابلیت کنترل حملات صرع را دارد. روغن یاسمن یکی از روغن‌­های معطر موفق در این زمینه است.

درمان بیماری‌های تنفسی: بیشترین روغنی که برای کاهش مشکلات تنفسی کاربرد دارد، روغن اکالیپتوس است. این اسانس همراه با ماساژ درمانی باعث بهبود عملکرد ریه و تغییرات چشمگیر ضربان قلب بیماران می‌­شود.

دوای گل، شفای بو

درمان بیماری‌های گوارشی: روغن معطر نعنا باعث کاهش اسپاسم روده می‌شود و بر سندروم روده تحریک‌پذیر مؤثر است. تحقیقات نشان داده ماساژ شکم همراه با این روغن‌­ها شـدت علائم گوارشی مرتبط با یبوست را کاهش و تعداد حرکات روده­ای را افزایش می‌­دهد.

درمان بیماری‌های پوست و مو: تأثیر رایحه درمانی روی اگزمای کودکان و ریزش مو مثبت ارزیابی شده. تجارب قدیمی‌­ها نشان می­‌دهد مالیدن بعضی روغن‌ها روی پوست بدن و سر از آکنه، شوره سر، اگزما و سایر مشکلات پوستی جلوگیری می­‌کند یا در درمان آن‌ها مؤثر است. به عنوان مثال، روغن درخت چای، اسطوخودوس، بابونه و در موارد نادری روغن هسته انگور برای سلامت پوست و درمان زخم‌­ها مؤثرند، چون دارای اثرات ضد باکتریایی و ضد قارچی هستند.

مراقبت سرطان: ماساژ و رایحه درمانی می­تواند در کاهش رنج و سازگاری بهتر بیماران با تشخیص سرطان کمک کند. همچنین این روش برای کاهش عوارض درمان­های سرطان نیز می­‌تواند مفید باشد. مثلا ترکیب روغن چای و ترنج مخلوط خوبی برای شست‌وشوی دهان در افراد با التهاب مخاط است. به علاوه رایحه درمانی روی عوارض گوارشی ناشی از شیمی درمانی نیز مؤثر است.

بهداشت مادر و کودک: ادعا‌هایی وجود دارد که نشان می‌­دهد بعضی روغن‌ها در کاهش عوارض بارداری مثل تهوع صبحگاهی، کمر درد، خستگی مفرط و ریفلاکس معده - مری تاثیر دارند. همچنین مطالعات نشان می­دهد افرادی که از این روش استفاده کرده­اند در حین زایمان درد را بهتر تحمل کرده و نیاز به حس‌کمتری داشته‌­اند و حتی ارتقای وضعیت جسمی و روحی مادران، کاهش خستگی و اضطراب آنها، تسهیل تعامل مادر و نوزاد و ترمیم سریع­تر زخم بهتر صورت گرفته است.

بهبود وضعیت خواب: از آنجا که استفاده از رایحه‌درمانی منجر به کاهش استرس می­‌شود، در نتیجه بر بهبود کیفیت خواب نیز تأثیر جانبی خواهدداشت؛ بنابراین افرادی که دچار اختلالات خواب مثل بدخوابی، کم‌خوابی و بی‌خوابی هستند می‌توانند از روغن‌های اسطوخودوس، بابونه و رز استفاده کنند.

تقویت سیستم ایمنی: گفته می‌­شود استفاده از روغن مرکبات می­‌تواند باعث بهبود عملکرد سیستم ایمنی شود.

نویسنده: زینب خزایی برای ورود به کانال تلگرام ما کلیک کنید.

 

آیا این خبر مفید بود؟