«پرواز قوها»؛ وقتی هوش مصنوعی علیرضا قربانی و مرحوم شجریان را هم صدا کرد

نسخه هوش مصنوعی «پرواز قوها» با شبیه سازی صدای استاد محمدرضا شجریان در کنار صدای علیرضا قربانی در فضای مجازی منتشر شده و با استقبال کاربران علاقه مند به موسیقی سنتی و تلفیقی ایران روبه رو شده است.

در این اثر، فناوری هوش مصنوعی تلاش کرده حال و هوای آواز استاد شجریان را در کنار سبک اجرای علیرضا قربانی بازسازی کند؛ ترکیبی که در دنیای واقعی هرگز منتشر نشده، اما برای بسیاری از مخاطبان شنیدنی و متفاوت بوده است.

**تحلیل فضای این اثر**

آنچه «پرواز قوها» را از بسیاری از آثار هوش مصنوعی متمایز می کند، نزدیکی فضای موسیقایی دو خواننده است. محمدرضا شجریان و علیرضا قربانی هر دو از چهره های شاخص موسیقی اصیل ایرانی هستند؛ با این تفاوت که شجریان نماد آواز کلاسیک ایرانی و قربانی نماینده نسل جدیدی از خوانندگان موسیقی سنتی و ارکسترال به شمار می رود.

عنوان «پرواز قوها» نیز فضایی شاعرانه و نمادین را تداعی می کند. قو در ادبیات فارسی همواره نماد زیبایی، پاکی و وداع بوده و مفهوم پرواز، حس رهایی، کوچ و عبور از محدودیت ها را در ذهن شنونده زنده می کند. به همین دلیل، فضای کلی اثر حال و هوایی آرام، اندیشمندانه و سرشار از احساس دارد.

استقبال از چنین آثاری نشان می دهد مخاطبان علاوه بر علاقه به فناوری های نوین، همچنان دلبسته صداهای ماندگار موسیقی ایرانی هستند و شنیدن ترکیب های تازه با استفاده از هوش مصنوعی برای آن ها جذابیت دارد.

با این حال، باید توجه داشت که این نسخه با استفاده از فناوری هوش مصنوعی تولید شده و بازسازی صدای محمدرضا شجریان در آن، اجرای رسمی یا اثری منتشرشده از سوی این استاد فقید نیست، بلکه محصول شبیه سازی دیجیتالی صدا در کنار اجرای علیرضا قربانی است.