۱۰ پادشاه اکشن باباپسند که پدرها عاشق بازی کردنشان هستند

در سال های گذشته، عنوان «فیلم باباپسند» یا Dad Movie به یکی از شناخته شده ترین برچسب ها در سرگرمی خانگی تبدیل شده است. این آثار معمولا درباره قهرمانی میانسال هستند؛ مردی خسته و کم حرف که شاید در نگاه نخست بی حوصله به نظر برسد، اما هنگام رویارویی با بی عدالتی، توانایی استفاده از مشت و اسلحه را به خوبی نشان می دهد. فرمول این فیلم ها معمولا ساده است: قهرمانی درستکار، بحرانی بزرگ و گروهی از تبهکاران که باید شکست بخورند. همین الگوی قابل پیش بینی، تماشای آن ها را به سرگرمی آرامش بخشی برای پایان یک روز شلوغ تبدیل کرده است.

البته این زیرژانر همیشه چنین قهرمانانی نداشت. در دهه های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰، ستاره های اکشن معمولا مردانی عضلانی بودند که عینک آفتابی، سلاح های بزرگ و جمله های ماندگار داشتند. آرنولد شوارتزنگر با نابودگر و کماندو، سیلوستر استالونه با رمبو و راکی، ژان کلود ون دام با حرکات رزمی، بروس ویلیس با شخصیت جان مک کلین، استیون سیگال و دلف لاندگرن، چهره های اصلی آن دوران به شمار می رفتند. فیلم هایشان از انفجار و درگیری پر بود و قهرمانانشان اغلب به تنهایی مقابل یک ارتش می ایستادند. برای بسیاری از پدران امروز، همین بازیگران نخستین قهرمانان سینمایی دوران جوانی بودند.

با گذشت زمان، شرایط تغییر کرد. برخی ستاره های قدیمی بازنشسته شدند و گروهی نیز به نقش های فرعی روی آوردند. سلیقه مخاطب هم دگرگون شد. تماشاگر امروزی بیشتر به دنبال قهرمانی واقعی، خسته و آسیب پذیر است که همچنان اراده ای محکم داشته باشد. به همین دلیل، چهره هایی مانند جیسون استاتهام و لیام نیسون به مرکز توجه آمدند. این بازیگران با چهره های جدی، خشم کنترل شده و اندامی باورپذیر، شکل تازه ای از قهرمان باباپسند را ساختند. فاصله گرفتن از غول های عضلانی دهه ۹۰ و حرکت به سوی مردان کم حرف دهه ۲۰۲۰، هویت امروزی این ژانر را شکل داد.

اکران Mutiny با بازی استاتهام در سال ۲۰۲۶، توجه دوباره ای به این بخش از سینما ایجاد کرده است. استاتهام دیگر فقط یک بازیگر اکشن نیست؛ او نماینده نسلی از ستاره هایی است که بدون پیچیده کردن ماجرا، با چهره ای جدی و اجرای مستقیم، سرگرمی پرهیجانی ارائه می دهند. در ادامه با ده چهره مهم اکشن باباپسند آشنا می شویم؛ بازیگرانی که شاید سهم زیادی از جوایز سینمایی نداشته باشند، اما برای میلیون ها تماشاگر، قهرمانانی قابل اعتماد هستند.

۱. جیسون استاتهام؛ چهره اصلی اکشن باباپسند

جیسون استاتهام در یکی از موفق ترین دوره های کاری خود قرار دارد. پس از فیلم هایی مانند The Beekeeper، A Working Man و Shelter، او با Mutiny بار دیگر به فضای مورد علاقه اش، یعنی درگیری های مستقیم و خشونت کنترل شده، بازگشته است. استاتهام برای جلب مخاطب به جلوه های ویژه گسترده یا شخصیت پردازی پیچیده متکی نیست. تماشاگر از او انتظار مبارزه، تعقیب و گریز و چند جمله کوتاه و هشدارآمیز دارد و او نیز دقیقا همین وعده را عملی می کند. ثبات او از همکاری های ابتدایی با گای ریچی تا امروز، مهم ترین دلیل محبوبیتش نزد طرفداران است.

استاتهام به تدریج به بازیگری خودآگاه در این ژانر تبدیل شده است. فیلم Jason Statham Stole My Bike به کارگردانی دیوید لیچ قرار است شخصیت خشک و جدی او را با نگاهی طنزآمیز به چالش بکشد. چنین رویکردی نشان می دهد جایگاه استاتهام آن قدر محکم شده که می تواند با تصویر همیشگی خود شوخی کند. در میان آثارش، The Beekeeper نمونه ای شاخص است؛ فیلمی که حضور جدی جرمی آیرونز و جاش هاچرسون را با چهره سنگی استاتهام ترکیب می کند. تبدیل کندوهای زنبور به ابزار مبارزه، فضایی همزمان خشن و سرگرم کننده می سازد؛ همان تضادی که از یک اکشن باباپسند موفق انتظار داریم.

۲. لیام نیسون؛ قهرمانی که با یک تماس تلفنی مشهور شد

فیلم Taken در سال ۲۰۰۸ مسیر حرفه ای لیام نیسون را تغییر داد و به شکل گیری الگوی امروزی اکشن باباپسند کمک کرد. نیسون پیش از آن بیشتر با نقش های جدی و دراماتیک شناخته می شد، اما این اثر ظرفیت صدای بم و حضور قدرتمند او را در فیلم های اکشن آشکار کرد. پس از آن، او در حدود هجده تریلر پرتنش، از ادامه های Taken تا Unknown، Non-Stop و The Commuter، ظاهر شد. در بیشتر این آثار، مردی معمولی ناگهان در شرایطی غیرعادی قرار می گیرد و باید با درگیری و تیراندازی از خود و نزدیکانش محافظت کند. جمله معروف او درباره داشتن مجموعه ای از مهارت ها نیز به یکی از شناخته شده ترین عبارت های اینترنتی تبدیل شد.

حتی آثار ساده نیسون نیز به دلیل وقار ذاتی او وزن بیشتری پیدا می کنند. The Grey به کارگردانی جو کارناهان، بهترین نمونه در این زمینه است. نیسون در این فیلم در طبیعتی بی رحم مقابل گروهی گرگ قرار می گیرد و داستان، علاوه بر درگیری، درباره ترس، مرگ و مقاومت است. او ثابت می کند که حتی بدون تجهیزات ویژه و تنها با توانایی های شخصی، می تواند تماشاگر را درگیر کند. ترکیب آسیب پذیری و سرسختی، دلیل اصلی ماندگاری او در میان طرفداران این سبک است.

۳. جرارد باتلر؛ بازمانده ای که دوباره اوج گرفت

مسیر کاری جرارد باتلر پر از تغییرات غیرمنتظره بوده است. او با 300 به شهرت جهانی رسید، اما بعد در چند کمدی کم رمق و فیلم هایی مانند Geostorm حضور پیدا کرد. مجموعه Has Fallen از نظر تجاری موفق بود، ولی نتوانست اعتبار اولیه او را به طور کامل بازگرداند. باتلر در سال های اخیر با فیلم هایی مانند Den of Thieves، Greenland و Plane بار دیگر اعتماد مخاطبان را به دست آورده است. امروزه نام او روی پوستر معمولا وعده یک اکشن روشن و قابل پیش بینی را می دهد؛ ویژگی ای که برای بسیاری از تماشاگران امتیاز محسوب می شود.

جذابیت باتلر در کنار هم قرار گرفتن وقار و اغراق است. در Plane، او خلبانی را بازی می کند که در یک موقعیت بحرانی با تمام توان برای نجات مسافران تلاش می کند. فیلم شاخص او در این فهرست همین اثر است؛ اکشنی فشرده که سقوط هواپیما و مقابله با آدم ربایان را به هم پیوند می دهد. حضور او در تریلر گروگان گیری Empire City نیز نشان می دهد که دوره تازه فعالیتش هنوز ادامه دارد.

۴. نیکلاس کیج؛ غیرقابل پیش بینی ترین چهره هالیوود

نیکلاس کیج در طول چهار دهه، تقریبا هر نوع نقشی را تجربه کرده است؛ از آثار پرهزینه و فیلم های هنری گرفته تا کمدی های مستقل و تولیدات کم هزینه اکشن. در سال های اخیر، بخشی از فیلم های عجیب او به آثار کالت تبدیل شده اند. Willy’s Wonderland، The Old Way و Arcadian نمونه هایی از این دوره هستند. در مقابل، فیلم هایی مانند Pig و Dream Scenario نشان دادند که او همچنان توانایی ارائه بازی های جدی و تحسین برانگیز را دارد. جابه جایی همیشگی میان جدیت و رفتارهای غیرمنتظره، کیج را از بسیاری از هم نسلانش متمایز کرده است.

Bad Lieutenant: Port of Call New Orleans به کارگردانی ورنر هرتزوگ، انتخاب شاخص کیج در این فهرست است. او در این تریلر نقش پلیسی گرفتار اعتیاد و توهم را ایفا می کند که حتی درک روشنی از واقعیت ندارد. این فیلم شاید در قالب معمول اکشن باباپسند قرار نگیرد، اما انرژی متفاوت کیج آن را به تجربه ای دیدنی تبدیل می کند.

کیج در سال ۲۰۲۶ با مجموعه هشت قسمتی Spider-Noir بار دیگر به یک پروژه جریان اصلی بازگشته است. این سریال محصول آمازون و ام جی ام پلاس، در ۲۵ می ۲۰۲۶ از MGM+ پخش شد و دو روز بعد به صورت کامل در Prime Video قرار گرفت. داستان در نیویورک دهه ۱۹۳۰ و دوران رکود بزرگ رخ می دهد و کیج در نقش بن رایلی، کارآگاهی سالخورده که پس از یک فاجعه شخصی از قهرمانی فاصله گرفته، ظاهر می شود. اثر در دو نسخه رنگی و سیاه و سفید عرضه شده و با کسب امتیاز ۹۱ درصد از راتن تومیتوز، توجه منتقدان را جلب کرده است.

۵. راسل کرو؛ از گلادیاتور تا قهرمانان کم فروغ

راسل کرو به طور کامل در قالب اکشن باباپسند قرار نمی گیرد، اما فعالیت های اخیرش او را به این جریان نزدیک کرده است. او با Gladiator به اوج رسید و در Master and Commander: The Far Side of the World نیز یکی از آثار مهم ماجراجویانه قرن را رقم زد. بازی در A Beautiful Mind، The Insider و Noah اعتبار او را بیشتر کرد، اما پس از سال ۲۰۲۰ در فیلم هایی مانند Unhinged، Land of Bad و چند اثر ضعیف در زمینه ارواح و جن گیری ظاهر شد. با وجود این، کرو حتی در آثار متوسط نیز معمولا مهم ترین نقطه قوت فیلم است.

در Land of Bad، او نقش خلبان یک پهپاد نظامی را بازی می کند که از راه دور عملیات نجات را هدایت می کند. هرچند در صحنه های فیزیکی حضور ندارد، صدای آرام و کاریزمای او به فیلم اعتبار می دهد. همین توانایی در بالا بردن کیفیت یک اثر معمولی، کرو را به چهره ای مهم در اکشن باباپسند دهه ۲۰۲۰ تبدیل کرده است.

۶. باب ادنکرک؛ چهره ای تازه اما موفق

باب ادنکرک با Nobody در سال ۲۰۲۱ نشان داد که در دهه شصت زندگی نیز می توان قهرمان اکشن باورپذیری بود. او پیش از آن بیشتر به عنوان بازیگر کمدی شناخته می شد، اما در این فیلم مردی معمولی با گذشته ای پنهان را به تصویر کشید که دوباره به مبارزی خطرناک تبدیل می شود. ترکیب شوخی و درگیری، Nobody را به یکی از آثار محبوب این ژانر تبدیل کرد. ادامه فیلم چندان موفق نبود، اما Normal نشان داد که حضور ادنکرک در این مسیر تصادفی نیست.

تفاوت میان ظاهر آرام و گذشته خشن، مهم ترین ویژگی ادنکرک است. او تلاش نمی کند از خود چهره ای شکست ناپذیر بسازد و همان ظاهر معمولی و کمی مضطرب را حفظ می کند. به همین دلیل، لحظه هایی که شخصیت او وارد مبارزه می شود، اثرگذاری بیشتری دارند. Nobody با کارگردانی ایلیا نایشولر، نمونه برجسته کارنامه او و یکی از آثار مهم اکشن باباپسند معاصر است.

۷. دیو باتیستا؛ از دراکس تا کریتوس

دیو باتیستا در کمتر از ده سال از کشتی کج به یکی از چهره های قابل احترام سینمای اکشن تبدیل شد. او با نقش دراکس در Guardians of the Galaxy شناخته شد، اما در Knock at the Cabin و Dune توانایی های نمایشی خود را هم نشان داد. در اکشن باباپسند، فیلم هایی مانند The Killer’s Game و My Spy: The Eternal City جایگاه او را تثبیت کردند. اندام بزرگ، چهره جدی و اندوه پنهانی که در بازی او دیده می شود، باتیستا را برای نقش مردانی مناسب کرده که برای حفاظت از خانواده خود وارد میدان می شوند.

باتیستا در سال ۲۰۲۶ در The Wrecking Crew کنار جیسون موموا بازی کرد. این اثر که از ۲۸ ژانویه در Prime Video عرضه شد، درباره دو برادر ناتنی به نام جانی و جیمز است که برای کشف راز مرگ پدرشان با یکدیگر همراه می شوند. باتیستا نقش سربازی منظم را ایفا می کند که در کنار برادر بی نظم خود با یاکوزا درگیر می شود. فضای فیلم از آثار اکشن کمدی دهه ۱۹۸۰ مانند Tango & Cash الهام گرفته است.

مهم ترین خبر سال ۲۰۲۶ برای او، انتخابش در نقش کریتوس در مجموعه لایو اکشن God of War آمازون پرایم ویدیو است. باتیستا پس از کناره گیری رایان هرست به دلیل آسیب شدید عضله دوسر، جایگزین او شد. فیزیک قدرتمندش با این نقش تناسب زیادی دارد. The Killer’s Game نیز اثر شاخص او در این فهرست است؛ فیلمی درباره قاتلی حرفه ای که پس از دریافت تشخیصی اشتباه، باید مقابل گروهی از آدم کشانی بایستد که برای از میان بردنش فرستاده شده اند.

۸. دوین جانسون؛ قهرمان اکشن های خانوادگی

شاید به دلیل اندام بزرگ و لبخند همیشگی، دوین جانسون در نگاه نخست شبیه لیام نیسون یا جیسون استاتهام نباشد، اما از نظر روحیه باباپسند، یکی از مناسب ترین چهره ها برای این ژانر است. او در San Andreas، Skyscraper و Rampage معمولا مردی را بازی می کند که وسط فاجعه ای بزرگ، هدفی جز نجات خانواده ندارد. شوخ طبعی و گرمایی که جانسون به نقش هایش اضافه می کند، او را از قهرمانان سرد و تک بعدی جدا می سازد.

San Andreas مهم ترین نمونه این مسیر است. جانسون در نقش خلبان امداد و نجات، برای یافتن دخترش از میان ویرانه های زلزله عبور می کند. پدر جدا شده، تلاش برای جبران گذشته، صحنه های پرهزینه و پایان احساسی، همه عناصر یک فیلم باباپسند کامل را در این اثر جمع کرده اند. او در Jumanji: Open World، سومین و آخرین قسمت مجموعه، که برای ۲۵ دسامبر ۲۰۲۶ برنامه ریزی شده، در کنار کوین هارت، جک بلک و کارن گیلان بازمی گردد. جانسون بار دیگر نقش دکتر اسمالدر بریوستون را بازی می کند؛ قهرمانی دوست داشتنی که چندان باهوش نیست و دوباره وارد دنیای بازی ویدیویی می شود.

۹. مل گیبسون؛ بازگشت تدریجی به مرکز اکشن

مل گیبسون زمانی از مهم ترین ستاره های هالیوود بود، اما حاشیه های رسانه ای باعث شد برای سال ها از مرکز توجه فاصله بگیرد. او در این دوره در تولیدات کم هزینه ای مانند Hot Seat، Bandit، Desperation Road و Boneyard ظاهر شد؛ آثاری که اغلب کیفیت چندانی نداشتند. با این حال، گیبسون در Fatman نقش بابانوئلی خسته و خشن را بازی کرد که با یک آدم کش روبرو می شود و توانست بار دیگر توانایی خود در سرگرم کردن مخاطب را نشان دهد.

Dragged Across Concrete به کارگردانی اس. کریگ زاهلر، انتخاب برجسته گیبسون در این فهرست است. این فیلم پلیسی در کنار وینس وان، دیالوگ های طولانی و صحنه های خشن فراوانی دارد و برای هر سلیقه ای مناسب نیست. با این حال، بازی گیبسون نشان می دهد که او حتی در دوره ای دشوار از فعالیت حرفه ای خود نیز می تواند حضوری نیرومند داشته باشد. جایگاه او در این فهرست، ادای احترام به تاثیری است که طی چهار دهه بر سینمای اکشن گذاشته است.

۱۰. دنزل واشنگتن؛ ترکیب وقار و سرگرمی

دنزل واشنگتن را نمی توان صرفا یک بازیگر باباپسند دانست، اما Man on Fire و مجموعه The Equalizer دقیقا همین الگو را با جدیت و اعتبار بیشتری ارائه می کنند. واشنگتن برخلاف بسیاری از ستاره های این فهرست، معمولا در تولیدات کم اهمیت ظاهر نشده است. حتی ساده ترین نقش های اکشن او نیز از وزن اخلاقی و شخصیت پردازی محکم برخوردارند و به همین دلیل، فیلم هایش از سطح معمول این ژانر بالاتر می ایستند.

The Equalizer اثر شاخص واشنگتن در این فهرست است. او در نقش رابرت مک کال، مردی آرام و دقیق را به تصویر می کشد که بی سر و صدا مقابل مجرمان می ایستد. درگیری ها حساب شده هستند، اما این اقتدار و کاریزمای واشنگتن است که فیلم را به اثری ماندگار تبدیل می کند. ادامه ها، به ویژه The Equalizer 3 که در ایتالیا جریان دارد، همین رضایت مخاطب را حفظ کرده اند. واشنگتن ثابت کرده است که اکشن باباپسند می تواند در کنار سرگرم کنندگی، کیفیت روایی و بصری قابل توجهی هم داشته باشد.

چهره ای تازه در افق؛ آلن ریچسون و نسل بعدی اکشن باباپسند

در کنار ده نام تثبیت شده، آلن ریچسون نیز به عنوان یکی از چهره های آینده این ژانر مطرح شده است. قامت بلند، چهره مصمم و توانایی او در بازی نقش قهرمانانی خسته اما قدرتمند، جایگاهش را میان طرفداران اکشن تثبیت کرده است. ریچسون با ایفای نقش جک ریچر در سریال Prime Video به یکی از چهره های اصلی اکشن تلویزیونی تبدیل شد و برخلاف بسیاری از ستاره های قدیمی، با سرعت زیادی به مرکز توجه رسید.

از نقش های مهم او می توان به فیلم اکشن کمدی Playdate در کنار کوین جیمز اشاره کرد؛ اثری که در آن یک پدر خانه دار، بعدازظهر عادی خود را درگیر ماجرایی خطرناک می بیند. ریچسون در War Machine نیز نقش نامزد نیروهای ویژه ارتش را بازی کرد؛ فیلمی که بسیاری آن را نمونه ای کامل از یک اثر باباپسند می دانند. Motor City و Runner نیز توانایی های او در این زمینه را نشان داده اند. او در جدیدترین قسمت Fast & Furious در نقش ایمز ظاهر شده و قرار است در پروژه ای ناشناخته از Amazon MGM، نقش نیروی دریایی به نام مایک تورنتون را ایفا کند. فصل بعدی Reacher نیز همچنان از پروژه های مورد انتظار اوست.

ترکیب ظاهر قدرتمند، گرمای پدرانه و انتخاب پروژه های بزرگ، ریچسون را به نماینده ای مناسب برای نسل تازه قهرمانان باباپسند تبدیل کرده است. اگر این فهرست یک جایگاه اضافه داشت، او یکی از شایسته ترین گزینه ها بود. با این حال، شاید بهتر باشد ریچسون را نماد دوره ای بدانیم که قرار است مسیر قهرمانان نسل های پیشین را ادامه دهد.

در نهایت، اکشن باباپسند با وجود سادگی و تکیه بر الگوهای آشنا، همچنان مخاطبان وفادار خود را دارد. این فیلم ها ادعای تغییر دادن زبان سینما را ندارند و خود را بیش از آنچه هستند، جدی نشان نمی دهند. آن ها درباره مردانی خسته هستند که با توانایی های خود، اندکی نظم را به جهانی آشفته بازمی گردانند. در سال ۲۰۲۶، حضور چهره هایی مانند جیسون استاتهام، لیام نیسون و دنزل واشنگتن نشان می دهد این ژانر همچنان فعال است و در سینما و سرویس های پخش به حیات خود ادامه می دهد. گاهی یک داستان مستقیم، قهرمانی مصمم و چند صحنه اکشن، بهترین راه برای پایان دادن به یک روز طولانی است.