چرا شرق مازندران با وجود جاذبه‌های فراوان مقصد اصلی گردشگران نیست؟

به گزارش خبرگزاری رکنا، تمرکز گردشگری مازندران در دهه‌های گذشته عمدتاً بر مناطق غربی استان شکل گرفته است؛ روندی که بیش از آنکه ناشی از کمبود ظرفیت‌های گردشگری در شرق باشد، ریشه در پیشینه تاریخی توسعه زیرساخت‌های اقامتی و تفریحی دارد. رونق گردشگری مازندران از دهه‌های ۳۰ و ۴۰ شمسی و با شکل‌گیری نخستین مجموعه‌های اقامتی در مناطقی مانند رامسر آغاز شد و به‌تدریج در امتداد نوار ساحلی گسترش یافت. دسترسی مناسب‌تر از مسیر جاده چالوس، جاذبه‌های طبیعی و شکل‌گیری شهرک‌های گردشگری نیز موجب شد مناطقی مانند رامسر، چالوس و نوشهر زودتر به مقاصد شناخته‌شده سفر تبدیل شوند.

این تمرکز در دهه‌های بعد، هم‌زمان با گسترش سفرهای داخلی و فراگیر شدن ویلاسازی، شدت گرفت و بخش قابل توجهی از سرمایه‌گذاری گردشگری در غرب استان باقی ماند. امروز بسیاری از این مناطق از نظر زیرساخت‌های گردشگری به مرحله‌ای از توسعه رسیده‌اند که می‌توان از اشباع نسبی ظرفیت آنها سخن گفت؛ در حالی که شرق مازندران با وجود برخورداری از جاذبه‌های طبیعی، تاریخی و فرهنگی، همچنان با کمبود مراکز اقامتی استاندارد مواجه است.

شهرستان‌هایی مانند گلوگاه، بهشهر، نکا، ساری، میاندرود، قائم‌شهر، جویبار، سیمرغ و بابل ظرفیت‌های متنوعی برای جذب گردشگر دارند، اما زیرساخت اقامتی متناسب با این ظرفیت‌ها در آنها شکل نگرفته است. حتی آمل، با وجود نزدیکی به جنگل‌های هیرکانی و برخورداری از ظرفیت گردشگری طبیعت‌محور، با محدودیت در اقامتگاه‌های حرفه‌ای روبه‌روست.

پیامد این کمبود تنها به گردشگری تفریحی محدود نمی‌شود. نبود مراکز اقامتی مناسب، گاهی میزبانی از رویدادهای ورزشی را نیز دشوار می‌کند؛ به‌گونه‌ای که برخی تیم‌های لیگ برتری برای شرکت در مسابقات ناچارند در شهرهای دیگر اقامت کنند. این موضوع نشان می‌دهد زیرساخت‌های اقامتی در کنار گردشگری، بر توان استان برای میزبانی از رویدادهای اقتصادی، فرهنگی و ورزشی نیز اثرگذار است.

از سوی دیگر، کمبود هتل و مراکز اقامتی استاندارد، بخشی از تقاضای سفر را به سمت خرید زمین و ساخت خانه‌های دوم و ویلا سوق داده است. افزایش ساخت‌وسازهای ویلایی در مناطقی مانند چمستان و اطراف آمل، نمونه‌ای از این روند است؛ در حالی که توسعه هتلداری می‌تواند به ایجاد درآمد پایدار از محل خدمات اقامتی و گردشگری کمک کند.

اگرچه در سال‌های اخیر اقامتگاه‌های بوم‌گردی و واحدهای کوچک در شرق استان گسترش یافته‌اند، این مراکز به‌تنهایی پاسخگوی نیاز تورهای گردشگری، گروه‌های بزرگ و گردشگران متقاضی خدمات باکیفیت نیستند. حضور هتل‌های چندستاره و مجموعه‌های اقامتی حرفه‌ای برای تبدیل شهرهای شرق مازندران به مقاصد اصلی سفر ضروری است. همچنین بخشی از ظرفیت اقامتی ساحلی استان به پلاژها و مجموعه‌های دولتی اختصاص دارد که لزوماً جایگزین بازار رقابتی هتلداری و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی نمی‌شوند.

افزایش هزینه سفرهای خارجی و گرایش بیشتر بخشی از جامعه به سفرهای داخلی، فرصتی تازه برای توسعه گردشگری مازندران ایجاد کرده است. بهره‌گیری از این فرصت، به‌ویژه در شرق استان، نیازمند تغییر جغرافیای سرمایه‌گذاری، جذب سرمایه‌گذاران خصوصی و توسعه هتل‌های استاندارد و چندستاره است؛ اقدامی که می‌تواند ضمن توزیع متوازن‌تر درآمدهای گردشگری، ظرفیت‌های کمترشناخته‌شده شرق مازندران را به مقصدهای فعال سفر تبدیل کند.

ضرورت سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های نوین گردشگری مازندران

ضرورت توسعه زیرساخت‌های اقامتی در مازندران، موضوعی است که در اظهارات اخیر مسئولان حوزه گردشگری نیز مورد تأکید قرار گرفته است.

علی‌اصغر شالبافیان، معاون وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، در دیدار اخیر خود با استاندار مازندران، توسعه هتل‌های پنج‌ستاره و مجموعه‌های اقامتی مدرن را از اولویت‌های سرمایه‌گذاری در استان دانست و بر ضرورت ارتقای کیفیت و تنوع مراکز اقامتی متناسب با حجم ورود مسافران تأکید کرد.

وی همچنین بهره‌گیری ضابطه‌مند از ظرفیت بلندمرتبه‌سازی، توسعه گردشگری دریایی و تسهیل شرایط حضور سرمایه‌گذاران را از الزامات تقویت زیرساخت‌های گردشگری مازندران برشمرد.

شالبافیان با اشاره به ظرفیت‌های حمایتی و اعتباری دولت، استفاده از منابع و تسهیلات موجود را فرصتی برای پیشبرد طرح‌های بزرگ گردشگری در استان عنوان کرد؛ که نشان می‌دهد توسعه زیرساخت‌های اقامتی مازندران، به‌ویژه با هدف پاسخگویی به تقاضای رو به رشد سفر، یکی از ضرورت‌های جدی این بخش به شمار می‌آید./ ایرنا