زنگ خطر آنفلوآنزا در روزهای سرد؛ پزشکان درباره این علائم هشدار می‌ دهند

به گزارش رکنا، با کاهش دما و افزایش حضور افراد در فضاهای بسته، احتمال گسترش بیماری‌های تنفسی بیشتر می‌شود. پزشکان بر رعایت اصول پیشگیری، توجه به علائم بیماری و محافظت از افراد آسیب‌پذیر تأکید می‌کنند. با فرارسیدن روزهای سرد سال، بیماری‌های تنفسی مانند آنفلوآنزا بار دیگر مورد توجه قرار می‌گیرند. آنفلوآنزا یک عفونت ویروسی دستگاه تنفسی است که می‌تواند از علائم خفیف تا بیماری شدید و عوارض جدی را ایجاد کند.

اگرچه بسیاری از افراد طی چند روز تا حدود یک هفته بهبود پیدا می‌کنند، این بیماری در کودکان خردسال، سالمندان، زنان باردار و افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای می‌تواند خطرناک‌تر باشد. به همین دلیل، آگاهی از روش‌های پیشگیری و شناخت علائم هشدار اهمیت زیادی دارد.

چرا با شروع فصل سرما احتمال ابتلا به آنفلوآنزا افزایش می‌یابد؟

در ماه‌های سرد سال، افراد معمولاً زمان بیشتری را در محیط‌های بسته و کم‌تهویه سپری می‌کنند. این شرایط می‌تواند انتقال ویروس‌های تنفسی از فردی به فرد دیگر را آسان‌تر کند.

ویروس آنفلوآنزا عمدتاً از طریق ذرات تنفسی منتشرشده هنگام سرفه، عطسه یا صحبت کردن انتقال می‌یابد. تماس نزدیک با فرد بیمار و لمس سطوح آلوده و سپس تماس دست با چشم، بینی یا دهان نیز ممکن است در انتقال برخی عفونت‌ها نقش داشته باشد.

البته سرد شدن هوا به‌تنهایی به معنای آغاز قطعی یک موج شدید آنفلوآنزا نیست؛ میزان گردش ویروس در جامعه، ایمنی افراد و رفتارهای اجتماعی نیز بر روند شیوع اثر می‌گذارند.

علائم آنفلوآنزا را بشناسید

آنفلوآنزا اغلب با شروع نسبتاً ناگهانی علائم همراه است. مهم‌ترین نشانه‌های آن عبارت‌اند از:

• تب یا احساس تب و لرز
• سرفه، معمولاً خشک
• گلودرد
• آبریزش یا گرفتگی بینی
• سردرد
• درد عضلات و بدن‌درد
• خستگی و ضعف قابل‌توجه

در برخی افراد، به‌ویژه کودکان، علائمی مانند تهوع، استفراغ یا اسهال نیز ممکن است دیده شود. با این حال، همه مبتلایان تب ندارند و شدت علائم در افراد مختلف متفاوت است.

از آنجا که آنفلوآنزا، سرماخوردگی و کووید ۱۹ علائم مشترکی دارند، تشخیص قطعی صرفاً بر اساس نشانه‌ها همیشه امکان‌پذیر نیست.

چه کسانی بیشتر در معرض عوارض آنفلوآنزا هستند؟

اگرچه افراد سالم نیز ممکن است به آنفلوآنزای شدید مبتلا شوند، احتمال بروز عوارض در بعضی گروه‌ها بیشتر است:

• کودکان خردسال، به‌ویژه کودکان زیر پنج سال
• افراد ۶۵ ساله و بالاتر
• زنان باردار
• مبتلایان به بیماری‌های مزمن قلبی، ریوی، کلیوی یا دیابت
• افرادی که به دلایل بیماری یا مصرف برخی داروها سیستم ایمنی ضعیف‌تری دارند

این افراد باید نسبت به بروز علائم حساس‌تر باشند و در صورت مشکوک بودن به آنفلوآنزا، برای ارزیابی و دریافت راهنمایی پزشکی زودتر اقدام کنند.

واکسن آنفلوآنزا؛ یکی از مهم‌ترین راه‌های پیشگیری

واکسیناسیون سالانه از مهم‌ترین روش‌های کاهش خطر ابتلا به آنفلوآنزا و به‌ویژه کاهش احتمال بیماری شدید و عوارض آن است. از آنجا که ویروس‌های آنفلوآنزا در طول زمان تغییر می‌کنند، ترکیب واکسن نیز متناسب با توصیه‌های علمی هر فصل به‌روزرسانی می‌شود.

واکسن ممکن است به‌طور کامل از ابتلا جلوگیری نکند، اما می‌تواند خطر پیامدهای شدید بیماری را کاهش دهد. محافظت کامل نیز بلافاصله پس از تزریق ایجاد نمی‌شود و معمولاً حدود دو هفته زمان لازم است تا پاسخ ایمنی شکل بگیرد.

افراد در گروه‌های پرخطر و کسانی که با آن‌ها در تماس نزدیک هستند، بهتر است درباره واکسیناسیون با پزشک یا مرکز بهداشتی مشورت کنند. زمان مناسب تزریق و دسترسی به واکسن باید بر اساس توصیه‌های بهداشتی و شرایط همان فصل تعیین شود.

برای پیشگیری از آنفلوآنزا چه کنیم؟

رعایت چند اقدام ساده می‌تواند خطر انتقال عفونت‌های تنفسی را کاهش دهد:

۱. دست‌ها را مرتب بشویید. شستن دست‌ها با آب و صابون، به‌ویژه پس از سرفه، عطسه یا حضور در مکان‌های عمومی، اهمیت دارد.

۲. فضای داخل ساختمان را تهویه کنید. باز کردن پنجره‌ها در صورت امکان و استفاده مناسب از سیستم‌های تهویه به کاهش تجمع ذرات تنفسی کمک می‌کند.

۳. هنگام بیماری در خانه بمانید. اگر علائم عفونت تنفسی دارید، تا زمان بهبود قابل‌توجه، تماس با دیگران را محدود کنید؛ به‌ویژه از تماس نزدیک با سالمندان و افراد دارای بیماری زمینه‌ای پرهیز کنید.

۴. هنگام سرفه و عطسه بهداشت تنفسی را رعایت کنید. از دستمال یک‌بارمصرف استفاده کنید و آن را پس از مصرف دور بیندازید. در صورت دسترسی نداشتن به دستمال، داخل آرنج خود سرفه یا عطسه کنید.

۵. در موقعیت‌های پرخطر از ماسک استفاده کنید. اگر علائم تنفسی دارید و ناچار به حضور در کنار دیگران هستید، ماسک مناسب می‌تواند به کاهش انتقال بیماری کمک کند.

۶. خواب و تغذیه مناسب را جدی بگیرید. خواب کافی، تغذیه متعادل و فعالیت بدنی متناسب به حفظ سلامت عمومی کمک می‌کنند، اما جایگزین واکسیناسیون یا سایر اقدامات پیشگیری نیستند.

اگر به آنفلوآنزا مبتلا شدیم چه کنیم؟

در صورت ابتلا، استراحت، نوشیدن مایعات کافی و توجه به روند علائم اهمیت دارد. برای کنترل تب و درد می‌توان با توجه به شرایط فرد از راهنمایی پزشک یا داروساز استفاده کرد.

آنتی‌بیوتیک‌ها بر ویروس آنفلوآنزا اثر ندارند و نباید بدون تشخیص پزشکی مصرف شوند. داروهای ضدویروسی ممکن است برای برخی بیماران مفید باشند؛ این داروها به‌ویژه در افراد پرخطر یا مبتلایان به بیماری شدید باید هرچه زودتر و با نظر پزشک بررسی شوند.

در کودکان و نوجوانان مبتلا به عفونت‌های ویروسی، از مصرف آسپرین بدون دستور تخصصی پزشکی خودداری کنید.

چه زمانی مراجعه فوری به پزشک ضروری است؟

در صورت بروز علائم هشدار، نباید منتظر بهبود خودبه‌خودی ماند. نشانه‌های مهم عبارت‌اند از:

• تنگی نفس یا دشواری در تنفس
• درد یا فشار مداوم در قفسه سینه
• گیجی، کاهش سطح هوشیاری یا ضعف شدید
• نشانه‌های کم‌آبی شدید، مانند کاهش قابل‌توجه ادرار
• بهبود اولیه و سپس بازگشت تب یا تشدید سرفه و علائم

در کودکان، تنفس سریع یا دشوار، کبودی لب‌ها، بی‌حالی غیرعادی و کاهش دریافت مایعات نیز از علائم هشدار هستند. در چنین شرایطی باید فوراً کمک پزشکی دریافت کرد.

جمع‌بندی؛ پیشگیری را به روزهای اوج بیماری موکول نکنید

با آغاز فصل سرد، توجه به آنفلوآنزا و سایر عفونت‌های تنفسی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. واکسیناسیون متناسب با توصیه‌های بهداشتی، رعایت بهداشت دست و تنفس، تهویه مناسب و کاهش تماس با دیگران هنگام بیماری می‌توانند به محدود کردن انتقال ویروس کمک کنند.

شناخت گروه‌های پرخطر و توجه به علائم هشدار نیز نقش مهمی در پیشگیری از عوارض جدی دارد.

توصیه مهم پزشکان این است که با مشاهده علائم شدید یا قرار گرفتن در گروه‌های پرخطر، برای دریافت راهنمایی پزشکی به‌موقع اقدام کنید و از خوددرمانی غیرضروری بپرهیزید.

این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین تشخیص و توصیه اختصاصی پزشک نیست.