این کلاه عجیب در فضا چیست؟ تصویر شگفت‌ انگیز ناسا

به گزارش رکنا، تصویر خیره‌کننده ناسا از کهکشان سومبررو یا M104، ساختاری شبیه یک کلاه بزرگ را در اعماق فضا به نمایش می‌گذارد. برآمدگی درخشان مرکزی و دیسک غبارآلود این کهکشان باعث شده ظاهری شبیه کلاه لبه‌پهن داشته باشد؛ کهکشانی که حدود ۳۰ میلیون سال نوری با زمین فاصله دارد.

کلاه غول‌پیکر در فضا چیست؟

آنچه در تصویر شبیه یک کلاه مکزیکی دیده می‌شود، در واقع کهکشان سومبررو (Sombrero Galaxy) است؛ یک کهکشان با نام علمی Messier 104 یا M104 که در جهت صورت فلکی سنبله قرار دارد.

این کهکشان تقریباً از لبه دیده می‌شود و همین زاویه دید باعث شده نوار تیره غبار در اطراف بخش مرکزی روشن آن به شکل یک لبه پهن دیده شود. ناسا می‌گوید همین ظاهر متمایز دلیل اصلی نام‌گذاری آن به «کهکشان سومبررو» است.

کهکشان سومبررو چقدر از زمین فاصله دارد؟

فاصله این کهکشان حدود ۳۰ میلیون سال نوری برآورد شده است. به بیان ساده، نوری که امروز از این کهکشان دریافت می‌کنیم، سفر خود را حدود ۳۰ میلیون سال پیش آغاز کرده است.

چرا این کهکشان شبیه کلاه دیده می‌شود؟

راز این ظاهر عجیب در زاویه دید و نوار غبار کیهانی نهفته است.

کهکشان سومبررو تقریباً از پهلو دیده می‌شود. در مرکز آن توده‌ای بسیار درخشان از ستارگان قرار گرفته و اطراف این بخش، دیسکی از غبار و ماده میان‌ستاره‌ای دیده می‌شود. تضاد میان مرکز روشن و نوار تاریک غبار باعث ایجاد همان تصویر آشنای «کلاه» شده است.

قلب این کهکشان یک سیاهچاله عظیم دارد

در مرکز M104 یک سیاهچاله کلان‌جرم قرار دارد. ناسا در داده‌های جدید هابل جرم این سیاهچاله را حدود ۹ میلیارد برابر جرم خورشید اعلام کرده است؛ جرمی بسیار عظیم که با وجود آن، این کهکشان از نظر فعالیت ستاره‌زایی نسبتاً آرام توصیف می‌شود.

سومبررو؛ کهکشانی آرام با ظاهر شگفت‌انگیز

شاید تصور کنیم کهکشانی با چنین ظاهر درخشانی باید محل تولد تعداد زیادی ستاره جدید باشد، اما داستان M104 متفاوت است.

بر اساس اطلاعات ناسا، کمتر از یک جرم خورشیدی گاز در سال در این کهکشان به ستاره‌های جدید تبدیل می‌شود؛ بنابراین سومبررو با وجود تعداد زیاد ستارگان، از نظر ستاره‌زایی چندان فعال نیست.

هابل چگونه این تصویر را ثبت کرد؟

تلسکوپ فضایی هابل طی سال‌ها اطلاعات ارزشمندی از کهکشان سومبررو ثبت کرده است. تصویر جدید ناسا از این کهکشان با استفاده از داده‌های برنامه رصدی هابل تهیه شده و جزئیات دیسک و مرکز درخشان M104 را به نمایش می‌گذارد.

این کهکشان پیش‌تر نیز در تصاویر هابل مورد مطالعه قرار گرفته بود و مشاهدات نشان داده‌اند که سومبررو دارای تعداد بسیار زیادی خوشه کروی ستاره‌ای است.

یک کلاه در ابعاد کیهانی!

ظاهر کلاه‌مانند M104 یکی از نمونه‌های جذاب در نجوم است که نشان می‌دهد زاویه مشاهده یک جرم آسمانی تا چه اندازه می‌تواند شکل ظاهری آن را تغییر دهد.

در حقیقت، هیچ کلاه عظیمی در فضا وجود ندارد؛ آنچه می‌بینیم نتیجه ساختار واقعی کهکشان، نوارهای غبار، تراکم ستارگان و زاویه‌ای است که از زمین به آن نگاه می‌کنیم.

تصویر ناسا از سومبررو یادآوری می‌کند که در فاصله میلیون‌ها سال نوری از زمین، ساختارهایی وجود دارند که حتی از نگاه انسان نیز می‌توانند آشنا و شگفت‌انگیز به نظر برسند.