2 شاخصه مهم اختلالات سلامت روان در نوجوانان؛ زنگ خطرهایی که والدین نباید نادیده بگیرند

به گزارش رکنا، سارا ده‌بزرگی، فوق‌تخصص روان‌پزشکی کودکان و نوجوانان، با اشاره به افزایش نگرانی‌ها درباره اختلالات مرتبط با تصویر بدنی در نوجوانان اظهار کرد: در این اختلالات، نوجوان تصویری تحریف‌شده و غیرواقعی از ظاهر خود در ذهن ایجاد می‌کند و این برداشت نادرست ممکن است زمینه‌ساز رفتارهای آسیب‌زا و مشکلات جدی سلامت شود.

به گفته وی، نشانه‌های این اختلالات معمولاً در سه حوزه رفتاری، روانی و جسمی خود را نشان می‌دهند و شناخت این علائم از سوی والدین می‌تواند به تشخیص زودهنگام کمک کند.

نشانه‌های رفتاری اختلالات تصویر بدنی

پنهان‌کاری هنگام غذا خوردن، اجتناب از وعده‌های غذایی خانوادگی، وسواس هنگام انتخاب یا مصرف غذا، تمایل به غذا خوردن در تنهایی، بررسی مکرر وزن و اندام و همچنین ورزش افراطی و بی‌وقفه از جمله رفتارهایی هستند که باید مورد توجه والدین قرار گیرند.

برخی نوجوانان نیز ساعت‌های طولانی مقابل آینه به بررسی ظاهر خود می‌پردازند یا بارها وزن و اندازه بخش‌های مختلف بدنشان را کنترل می‌کنند. این رفتارها ممکن است در کوتاه‌مدت اضطراب را کاهش دهند، اما در ادامه به تداوم و تشدید مشکل کمک می‌کنند.

اشتغال ذهنی شدید با وزن و ظاهر

اشتغال ذهنی مداوم با وزن، کالری، رژیم‌های غذایی و شکل بدن، ترس شدید از افزایش وزن، نارضایتی دائمی از ظاهر و اصرار بر چاق بودن، حتی در شرایطی که وزن فرد طبیعی یا پایین است، از مهم‌ترین علائم هشداردهنده محسوب می‌شوند.

گوشه‌گیری، تحریک‌پذیری، کاهش روابط اجتماعی، افت خلق، اضطراب و علائم افسردگی نیز می‌توانند همراه این اختلالات ظاهر شوند و بر عملکرد تحصیلی و اجتماعی نوجوان اثر بگذارند.

علائم جسمی را جدی بگیرید

کاهش شدید یا نوسان قابل توجه وزن، احساس سرمای مداوم، ریزش مو، ضعف، سرگیجه و مشکلات گوارشی از جمله علائم جسمی هستند که ممکن است در نتیجه سوءتغذیه یا رفتارهای ناسالم تغذیه‌ای ایجاد شوند.

برخی نوجوانان نیز برای کاهش وزن به روش‌های پرخطر مانند استفراغ عمدی، مصرف خودسرانه ملین‌ها، قرص‌های ضد اشتها یا فرآورده‌های لاغری روی می‌آورند که می‌تواند سلامت آنها را به طور جدی تهدید کند.

تداوم این اختلالات ممکن است علاوه بر افزایش خطر انزوای اجتماعی و افسردگی، عوارض جسمی مهمی مانند آسیب‌های قلبی، پوکی استخوان و اختلال در تعادل املاح حیاتی بدن ایجاد کند.

تشخیص زودهنگام، کلید درمان

این متخصص تأکید کرد هرچه باورهای نادرست درباره بدن و رفتارهای ناسالم تغذیه‌ای مدت بیشتری ادامه پیدا کنند، درمان دشوارتر خواهد شد. به همین دلیل، والدین باید در صورت مشاهده علائم هشداردهنده، بدون سرزنش، تمسخر یا قضاوت با نوجوان گفت‌وگو کنند و در اسرع وقت از متخصصان سلامت روان کمک بگیرند.

اختلالات خوردن و بدریخت‌انگاری بدن بیماری‌های واقعی و قابل درمان هستند و حمایت خانواده در کنار دریافت خدمات تخصصی می‌تواند نقش مهمی در روند بهبود نوجوان داشته باشد.