این خیار دریایی زامبی، ضدضرب‌ المثل "مرگ یکبار می‌ آید" است

به گزارش رکنا، در اعماق سرد اقیانوس‌ها، موجودی عجیب زندگی می‌کند که درک دانشمندان از مفهوم حیات را به چالش کشیده است.

پدیده‌ای بی‌سابقه در تاریخ زیست‌شناسی

به‌طور معمول، اندام‌ها و بافت‌های پیچیده پس از جداشدن از بدن، به‌سرعت تجزیه می‌شوند. حتی در پزشکی پیشرفته، نگهداری بافت‌ها خارج از بدن نیازمند شرایط استریل و محلول‌های مغذی ویژه است. اما کشف جدید نشان می‌دهد که بخش‌های جدا شده از این خیار دریایی، در آب معمولی دریا و بدون هیچ مراقبت خاصی به حیات خود ادامه می‌دهند.

سارا جابسون، پژوهشگر دانشگاه مموریال نیوفاندلند و نویسنده اصلی این مطالعه، می‌گوید:

«داشتن بافتی که به این سادگی زنده بماند، کاملاً بی‌سابقه است. هرگز نمونه‌ای مشابه آن ندیده‌ایم.»

کشفی اتفاقی که مسیر تحقیق را تغییر داد

این کشف شگفت‌انگیز به‌طور تصادفی رخ داد؛ زمانی که یکی از پژوهشگران متوجه شد زائده‌های قطع‌شده این خیار دریایی هنوز زنده هستند و حتی نشانه‌هایی از ترمیم خود را نشان می‌دهند. گروه تحقیقاتی بلافاصله آزمایش‌های بلندمدتی را روی پاهای لوله‌ای و شاخک‌های این جانور آغاز کرد.

نتایج، فراتر از هر تصوری بود:

تبدیل به گوی‌های نیمه‌شفاف مرموز

بررسی‌های دقیق‌تر نشان داد این بافت‌ها به‌تدریج ساختار داخلی خود را تغییر می‌دهند:

• عضلات و بخش‌های غیرضروری از بین می‌روند

• بافت همبند گسترش می‌یابد

• در نهایت به گوی‌های نیمه‌شفاف با هسته‌ای قرمز در مرکز تبدیل می‌شوند

ساختاری که به هیچ اندام شناخته‌شده‌ای شباهت ندارد!

چگونه بدون دهان و معده زنده می‌مانند؟

یکی از پرسش‌های اساسی پژوهشگران این بود: این بافت‌ها انرژی خود را از کجا تأمین می‌کنند؟

آزمایش‌ها نشان داد این توده‌های زنده قادرند اسیدهای آمینه و مواد مغذی محلول را مستقیماً از آب دریا جذب کنند. به عبارت دیگر، بدون دهان، معده یا دستگاه گوارش، نیازهای انرژی خود را از محیط اطراف تأمین می‌کنند.

شگفت‌آورتر اینکه برخی از این نمونه‌ها سال‌ها در کف مخازن آزمایشگاهی باقی ماندند و همچنان زنده بودند. حتی نمونه‌هایی که زیر لایه‌ای از گل و رسوبات مدفون شده بودند، همان شکل و ساختار خود را حفظ کردند.

«LiPfe»؛ بافت‌های جاودانهٔ خیار دریایی

پژوهشگران این بافت‌های جدید را «LiPfe» نامیده‌اند (مخفف عبارت Living Isolated Pieces of Psolus fabricii یا «بافت‌های جداشدهٔ زنده و جاودانهٔ پسولوس فابریکی‌آی»).

تفاوت این بافت‌ها با سلول‌های معروف «هلا» (سلول‌های جاودانهٔ انسانی) در این است که:

• LiPfe از چندین نوع بافت مختلف تشکیل شده‌اند

• عملکردهای پیچیده‌ای مانند فعالیت ایمنی و جذب مواد مغذی را حفظ می‌کنند

• برخلاف سلول‌های هلا، از یک موجود زنده و سالم به‌دست آمده‌اند

آیا این ساختارها «زنده» محسوب می‌شوند؟

کشف جدید، پرسش‌های فلسفی تازه‌ای مطرح کرده است:

سارا جابسون می‌گوید اعضای گروه تحقیقاتی گاهی از روی شوخی این ساختارها را «خیارهای دریایی زامبی» می‌نامند. او توضیح می‌دهد:

«این بافت‌ها نه به خیار دریایی جدید تبدیل می‌شوند و نه می‌میرند؛ بلکه به شکل تازه‌ای سازماندهی می‌شوند که برای ادامهٔ بقا مناسب‌تر است.»

چرا این کشف مهم است؟

۱. کاربردهای پزشکی و زیست‌شناسی:

• ابزاری ارزشمند برای مطالعات بازسازی بافت‌ها

• امکان پژوهش بدون نیاز به حیوان زنده

• الگویی برای مهندسی بافت و پزشکی بازساختی

۲. درک بهتر از مفهوم حیات:

• وادار کردن به بازنگری در تعریف حیات

• روشن‌سازی نقش تکاملی این پدیده عجیب

۳. سوالات جدید برای آینده:

• چرا این ویژگی تنها در این گونه دیده شده؟

• چه سازوکاری باعث این «جاودانگی بافتی» می‌شود؟

منبع علمی:

این پژوهش در مجله معتبر Science Advances منتشر شده است.

پیام نهایی: شاید روزی با الهام از این موجود شگفت‌انگیز، بتوانیم بافت‌های انسانی را برای سال‌ها خارج از بدن زنده نگه داریم. اما تا آن زمان، خیار دریایی زامبی همچنان یکی از مرموزترین رازهای اعماق اقیانوس خواهد بود