روز جهانی عروسک چه روزی است؟ / عروسک های محبوب ایرانی و جهانی
رکنا: روز جهانی عروسک یک مناسبت رسمی و واحد در تقویم جهانی نیست اما چند روز مختلف در دنیا با این عنوان یا مفهوم مشابه شناخته می شوند.
به گزارش رکنا، روز جهانی عروسک یا International Doll Day در برخی کشورها و میان علاقهمندان به عروسک و اسباببازی، این روز به عنوان یک مناسبت فرهنگی جشن گرفته میشود.
زمان دقیق آن در همه کشورها یکسان نیست، اما معمولاً:
در برخی منابع: شنبه دوم ماه ژوئن
یا بهصورت محلی در تاریخهای مختلف برگزار میشود
هدف این روز چیست؟
این روز بیشتر جنبه فرهنگی و سرگرمی دارد و برای موارد زیر برگزار میشود:
گرامیداشت عروسک به عنوان بخشی از فرهنگ و خاطرات کودکی
نمایش کلکسیونهای عروسک
برگزاری نمایشگاههای اسباببازی
یادآوری نقش عروسک در رشد خلاقیت کودکان
نکته جالب
در کنار این مناسبت، روزهای دیگری هم وجود دارد مثل:
روز جهانی کودک
روز اسباببازی
روز ملی عروسک در بعضی کشورها
تاریخ دقیق مناسبتهای عروسک در ایران و جهان
در مورد «روز جهانی عروسک» یک نکته مهم وجود دارد: این مناسبت یک تاریخ واحد و رسمی جهانی ندارد و در کشورهای مختلف با نامها و تاریخهای متفاوت برگزار میشود. اما رایجترین و معتبرترین تاریخها اینها هستند:
World Doll Day
تاریخ دقیق: دومین شنبه ماه ژوئن هر سال
نمونه تاریخهای دقیق:
2024: 8 ژوئن
2025: 14 ژوئن
2026: 13 ژوئن
2027: 12 ژوئن
این روز در سطح جهانی شناخته شدهتر است و در میان کلکسیونرها و دوستداران عروسک رایج است.
تاریخچه و مناسبت در ایران
در ایران روز رسمی به نام “روز عروسک” در تقویم ملی ثبت نشده، اما:
بیشتر فروشگاهها و صفحات فرهنگی از همین World Doll Day (دومین شنبه ژوئن) استفاده میکنند.
گاهی برنامههای فرهنگی یا موزههای اسباببازی در همین زمان جشن برگزار میکنند.
جمعبندی ساده
جهان: دومین شنبه ژوئن (رایجترین تاریخ)
ایران: تاریخ رسمی ندارد، اما همان تاریخ جهانی استفاده میشود.
بنیانگذار روز جهانی عروسک کیست؟
روز جهانی عروسک به پیشنهاد «میلدرد سیلی»، پژوهشگر و نویسنده، نامگذاری شد و حدود ۳۰ سال است که در دومین شنبه ماه ژوئن گرامی داشته میشود. در این روز، مردم در برخی کشورها با هدیه دادن عروسک به نزدیکان خود، این مناسبت را جشن میگیرند.
اگرچه عروسکها در نگاه سنتی بیشتر اسباببازی کودکان محسوب میشوند، اما امروزه جایگاه آنها فراتر رفته و به دنیای بزرگسالان نیز وارد شدهاند. در برخی اعتراضات و رویدادهای اجتماعی نیز از عروسکها بهعنوان نماد استفاده میشود؛ برای مثال، در تظاهراتهایی در لندن، عروسکهایی نمادین از چهرههای سیاسی به نمایش گذاشته شدهاند. در ایران نیز گاهی عروسکهای نمادین در تجمعات دیده میشوند که بیانگر مفاهیم سیاسی یا اجتماعی هستند.
عروسک های محبوب ایرانی
در میان عروسکهای محبوب ایرانی، «کلاه قرمزی» و شخصیتهای همراهش جایگاه ویژهای دارند. این عروسک محبوب که توسط «مرضیه محبوب» ساخته شده، بیش از دو دهه است که در میان کودکان و بزرگسالان طرفداران زیادی دارد. شخصیتهایی مانند «پسرخاله»، «فامیل دور» و «ببعی» نیز در کنار او توانستهاند به محبوبیت گستردهای دست پیدا کنند.
عروسک های محبوب جهانی
در سطح جهانی نیز عروسکهایی مانند «اِلمو» سالهاست که در برنامههای تلویزیونی حضور دارند و همچنان محبوب باقی ماندهاند. از سوی دیگر، «باربی» بهعنوان یکی از مشهورترین عروسکهای جهان شناخته میشود؛ عروسکی که در قالب یک شخصیت بزرگسال برای کودکان طراحی شده و ریشه آن به یک عروسک آلمانی به نام «بیلد لیلی» بازمیگردد. با این حال، باربی همواره با انتقاداتی درباره استانداردهای زیبایی و مسائل فرهنگی مواجه بوده است. شرکت سازنده آن، «ماتل»، در سالهای اخیر تلاش کرده تنوع بیشتری در طراحی باربیها ایجاد کند.
در ایران نیز در سال ۱۳۷۵، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان عروسکهای «دارا و سارا» را بهعنوان نمونههای ملی معرفی کرد؛ هرچند این عروسکها با وجود تغییرات در سالهای بعد، نتوانستند به محبوبیت گستردهای در میان مخاطبان دست پیدا کنند.
