دانستنی‌ های جالب از زبان پرتغالی به مناسبت روز جهانی زبان پرتغالی

به گزارش رکنا،  جامعه کشورهای پرتغالی‌زبان، موسوم به CPLP، در سال ۲۰۰۹ روز پنجم می را به‌عنوان روز زبان پرتغالی معرفی کرد. این نهاد از سال ۲۰۰۰ همکاری رسمی با یونسکو دارد و در نهایت، در سال ۲۰۱۹ و طی چهلمین نشست عمومی یونسکو، این روز به‌طور رسمی به‌عنوان «روز جهانی زبان پرتغالی» به تصویب رسید.

ریشه زبان پرتغالی به زبان گالیسی بازمی‌گردد؛ زبانی که در شمال پرتغال و شمال‌غرب اسپانیا رایج بود و از ترکیب لهجه‌های محلی با لاتین عامیانه شکل گرفته بود. این زبان به‌تدریج تحول یافت و در حدود قرن چهاردهم میلادی به‌عنوان زبانی مستقل تثبیت شد. امروزه به گویشوران پرتغالی «لوزوفون» گفته می‌شود و بخش عمده آن‌ها در برزیل زندگی می‌کنند.

پرتغالی زبانی جهانی است که در چهار قاره رواج دارد. افزون بر پرتغال و برزیل، این زبان در کشورهای دیگری مانند آنگولا، موزامبیک، کیپ‌ورد، گینه بیسائو، سائوتومه و پرینسیپ، تیمور شرقی و گینه استوایی نیز زبان رسمی است. امروزه بیش از ۲۶۰ میلیون نفر به پرتغالی سخن می‌گویند و این زبان از نظر شمار گویشوران در جایگاه ششم جهان قرار دارد.

نکته قابل توجه این است که تنها حدود ۵ درصد از گویشوران پرتغالی در خود پرتغال زندگی می‌کنند، در حالی‌که نزدیک به ۸۰ درصد آن‌ها در برزیل ساکن‌اند. همچنین پرتغالی یکی از سریع‌ترین زبان‌های اروپایی از نظر رشد جهانی است و تعداد زبان‌آموزان آن به‌طور پیوسته افزایش می‌یابد.

این زبان که از خانواده زبان‌های رومی و برگرفته از لاتین است، نخستین‌بار در قرن نهم میلادی در اسناد رسمی دیده شد و در سال ۱۲۰۹ به‌عنوان زبان رسمی پرتغال شناخته شد. پرتغالی در طول تاریخ از زبان‌های مختلف، به‌ویژه عربی، تأثیر پذیرفته است. پس از فتح شبه‌جزیره ایبری توسط مسلمانان در قرن هشتم و تا پایان دوره ریکونکیستا، زبان عربی نقش مهمی در این منطقه داشت و واژه‌های بسیاری مانند «azeitona» (زیتون) را وارد پرتغالی کرد.

در دوره استعمار، پرتغالی به‌عنوان زبان تجارت و اداره در بخش‌هایی از آسیا و دیگر مستعمرات پرتغال رواج یافت و تا قرن نوزدهم در برخی مناطق، زبان اصلی بازرگانی بود. با این حال، بعدها زبان‌های محلی جایگزین آن شدند.

از نظر ساختار نوشتاری، الفبای پرتغالی تا سال ۲۰۰۹ شامل ۲۳ حرف بود، اما حروف K، W و Y برای پذیرش واژه‌های قرضی به آن افزوده شدند و اکنون این زبان مانند انگلیسی ۲۶ حرف دارد. پرتغالی همچنین بر زبان انگلیسی تأثیر گذاشته و واژه‌هایی مانند "cobra"، "flamingo" و "piranha" از آن وارد انگلیسی شده‌اند.

با وجود گستردگی، پرتغالی در مقایسه با اسپانیایی کمتر مورد توجه زبان‌آموزان قرار گرفته است، اما روند یادگیری آن رو به رشد است. یادگیری این زبان می‌تواند فرصت‌های متعددی برای سفر، کار و تحصیل در کشورهای پرتغالی‌زبان فراهم کند. علاوه بر این، شباهت آن با سایر زبان‌های رومی مانند اسپانیایی، ایتالیایی و فرانسوی، یادگیری این زبان‌ها را نیز آسان‌تر می‌کند.