برای فرار از سرماخوردگی، کلیه های خود را به خطر نیندازید / پشت پرده مصرف بی رویه ویتامین C چیست؟ / تحلیل روانشناسی خبر ترند

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، همزمان با افزایش توجه مردم به پیشگیری از عفونت های تنفسی، درباره پیامدهای مصرف بی رویه مکمل ویتامین C هشدارهایی مطرح شده است. ویتامین C ماده ای ضروری برای بدن است و در عملکرد طبیعی سیستم ایمنی، ساخت کلاژن و جذب آهن نقش دارد، اما ضروری بودن یک ماده به معنای مفید بودن مصرف نامحدود آن نیست.

بخشی از ویتامین C در بدن به اگزالات تبدیل می شود؛ ماده ای که می تواند در تشکیل برخی سنگ های کلیه نقش داشته باشد. بعضی مطالعات مشاهده ای، ارتباط میان مصرف مکمل های پرمقدار و افزایش خطر سنگ کلیه را به ویژه در مردان گزارش کرده اند. با این حال، این شواهد ثابت نمی کنند که مصرف معمول ویتامین C در همه افراد باعث سنگ کلیه می شود.

مقدار مصرف؛ تفاوت نیاز روزانه با دوزهای بالا

مقدار توصیه شده روزانه ویتامین C برای بیشتر مردان بزرگسال ۹۰ میلی گرم و برای بیشتر زنان بزرگسال ۷۵ میلی گرم است. افراد سیگاری به مقدار بیشتری نیاز دارند و شرایطی مانند بارداری یا شیردهی نیز توصیه های متفاوتی دارند.

حد بالای قابل تحمل مصرف روزانه برای بیشتر بزرگسالان ۲۰۰۰ میلی گرم تعیین شده است، اما این عدد هدف مصرف روزانه نیست و پایین تر بودن از آن نیز به معنای ضرورت یا بی خطر بودن مکمل برای همه افراد نیست. افراد دارای سابقه سنگ کلیه یا بیماری کلیوی باید درباره مصرف مکمل های پرمقدار با پزشک مشورت کنند.

چرا بیشتر مصرف کردن آرامش می دهد؟

گوردون اسمندسون، روانشناس و پژوهشگر اضطراب سلامت، در مطالعات خود به نقش برداشت های تهدیدآمیز از نشانه های جسمی و رفتارهای اطمینان جویی توجه کرده است. برخی افراد هنگام نگرانی از بیماری، برای کاهش اضطراب به اقداماتی روی می آورند که احساس کنترل بیشتری به آنها می دهد.

خرید مکمل می تواند برای بعضی افراد چنین نقشی داشته باشد. فرد احساس می کند با مصرف محصولی مشخص، اقدامی فعال برای محافظت از بدن انجام داده است. اما احساس آرامش پس از مصرف، به تنهایی نشان نمی دهد که مکمل واقعا از ابتلا به بیماری پیشگیری کرده است.

خطای بیشتر یعنی بهتر

قضاوت انسان همیشه بر پایه ارزیابی دقیق شواهد انجام نمی شود. در حوزه سلامت نیز ممکن است افراد از یک میانبر ذهنی استفاده کنند و نتیجه بگیرند اگر مقدار معمول ماده ای مفید است، مقدار بیشتر آن مفیدتر خواهد بود.

این استدلال درباره بسیاری از مواد مغذی درست نیست. بدن برای عملکرد طبیعی به مقدار مشخصی از ویتامین ها نیاز دارد و مصرف اضافه لزوما اثر بیشتری ایجاد نمی کند. حتی ممکن است در بعضی شرایط با عوارض گوارشی یا خطرهای دیگر همراه باشد.

آیا ویتامین C از سرماخوردگی جلوگیری می کند؟

شواهد علمی نشان داده اند مصرف منظم ویتامین C در جمعیت عمومی معمولا احتمال ابتلا به سرماخوردگی را به شکل معناداری کاهش نمی دهد، هرچند ممکن است مدت یا شدت علائم را تا حد محدودی کمتر کند. شواهد مربوط به افرادی که تحت فشار جسمی شدید هستند متفاوت است بنابراین شروع خودسرانه دوزهای بالا با نخستین نشانه سرماخوردگی، راهکاری با اثربخشی قطعی نیست. خواب کافی، تغذیه متعادل، واکسیناسیون توصیه شده و رعایت بهداشت همچنان بخش مهمی از پیشگیری هستند.

چرا گروه روانشناسی رکنا به این خبر می پردازد؟

زیرا مصرف بی رویه مکمل فقط نتیجه کمبود اطلاعات پزشکی نیست. تبلیغات، ترس از بیماری، توصیه اطرافیان و تمایل به کنترل آینده نیز می توانند بر تصمیم افراد اثر بگذارند. شناخت این عوامل به آموزش سلامت کمک می کند، بدون آنکه مصرف کنندگان سرزنش شوند.

پیام گروه روانشناسی رکنا به مسئولان

اطلاع رسانی عمومی باید تفاوت نیاز تغذیه ای، مکمل درمانی و مصرف خودسرانه را روشن کند. تبلیغات مکمل ها نباید با وعده های اغراق آمیز درباره جلوگیری قطعی از بیماری همراه باشد. دسترسی به مشاوره پزشک و داروساز و برچسب گذاری شفاف مقدار مواد موثر نیز اهمیت دارد.

راهکار برای خانواده ها

پیش از مصرف مکمل، مقدار ویتامین دریافتی از رژیم غذایی و سایر محصولات بررسی شود. مصرف همزمان چند مکمل ممکن است مقدار کل دریافتی را افزایش دهد. افراد دارای سابقه سنگ کلیه، بیماری کلیوی یا مصرف داروهای خاص بهتر است پیش از استفاده از دوزهای بالا مشورت تخصصی دریافت کنند.

تلنگر روانشناختی

مراقبت از سلامت همیشه به معنای افزودن یک قرص دیگر نیست. گاهی تصمیم سالم تر آن است که به جای پیروی از ترس و تبلیغات، از خود بپرسیم بدن ما واقعا به چه چیزی نیاز دارد و شواهد علمی درباره آن چه می گویند.