اسکیزوفرنی از کجا شروع می شود؟ / ۷ تصور غلط درباره اختلالی که با هر رفتار عجیب فرق دارد

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، اسکیزوفرنی معمولا در اواخر نوجوانی یا دهه بیست زندگی آشکار می شود. شروع آن همیشه ناگهانی نیست: گاهی فرد پیش از نخستین دوره روانپریشی، به تدریج از دیگران فاصله می گیرد، تمرکزش کمتر می شود یا درس و کار روزمره برایش دشوارتر می شود. این تغییرها به تنهایی نشانه قطعی اسکیزوفرنی نیستند؛ افسردگی و مشکلات دیگر هم ممکن است ظاهری مشابه داشته باشند.

آنچه بررسی تخصصی را ضروری تر می کند، نشانه هایی مانند شنیدن صدایی که دیگران نمی شنوند، باورهای پایدار و خلاف شواهد، گفتار بسیار آشفته، یا افت محسوس توانایی فرد در زندگی روزانه است. حتی در این شرایط هم نخست باید علت های دیگر، از جمله مصرف مواد، برخی بیماری های جسمی و اختلالات روانی دیگر بررسی شوند. روانپریشی می تواند در اسکیزوفرنی رخ دهد، اما هر روان پریشی اسکیزوفرنی نیست.

۷ تصور غلط رایج

۱. هرکس رفتار عجیبی دارد، اسکیزوفرنی دارد. رفتار نامعمول یک تشخیص پزشکی نیست. آنچه اهمیت دارد الگوی نشانه ها، شدت و تداوم آن ها، اثرشان بر زندگی فرد و ارزیابی علت های دیگر است.

۲. اسکیزوفرنی یعنی چند شخصیتی بودن. این دو اختلال متفاوت اند. اسکیزوفرنی می تواند بر ادراک واقعیت، فکر و رفتار اثر بگذارد، اما به معنای داشتن چند هویت مستقل نیست.

۳. شروع بیماری همیشه با شنیدن صدا یا هذیان است. گاهی تغییرهای تدریجی مانند کناره گیری اجتماعی، کم شدن انگیزه یا دشواری تمرکز پیش تر دیده می شوند. این نشانه ها اختصاصی نیستند و نباید با آن ها برای کسی تشخیص گذاشت.

۴. افراد مبتلا حتما خطرناک اند. بیشتر افراد مبتلا به اسکیزوفرنی خشونت ورز نیستند. پیوند زدن نام این اختلال به خشونت، تصویری نادرست می سازد و می تواند مراجعه برای کمک را سخت تر کند. خطر آسیب در شرایطی مانند درمان نشدن بیماری یا مصرف هم زمان مواد بیشتر می شود؛ به همین دلیل دسترسی به مراقبت اهمیت دارد.

۵. خانواده یا تربیت بد، علت قطعی آن است. برای اسکیزوفرنی یک علت واحد شناخته نشده است. عوامل زیستی و محیطی می توانند در آسیب پذیری فرد نقش داشته باشند؛ سرزنش خانواده توضیح علمی این اختلال نیست.

۶. اگر کسی روان پریشی را تجربه کند، بیماری اش مادام العمر و بی درمان است. روان پریشی ممکن است علت های گوناگونی داشته باشد و درمان زودهنگام می تواند به بهبود کمک کند. برای اسکیزوفرنی نیز دارو، آموزش، حمایت خانواده و توان بخشی روانی اجتماعی از گزینه های مؤثر مراقبت اند.

۷. پس از تشخیص، زندگی عادی ناممکن است. مسیر بهبود برای همه یکسان نیست، اما بسیاری از افراد با درمان و حمایت مناسب می توانند تحصیل، کار و روابط خود را ادامه دهند یا دوباره به آن ها برگردند. سازمان جهانی بهداشت می گوید دست کم یک سوم افراد مبتلا امکان بهبودی کامل دارند.

اگر تغییرهای نگران کننده در ادراک واقعیت یا عملکرد روزانه خود یا یکی از نزدیکانتان می بینید، به جای گذاشتن برچسب، برای ارزیابی با روانپزشک یا خدمات سلامت روان تماس بگیرید. اگر خطر فوری آسیب به خود یا دیگران وجود دارد، کمک اورژانسی بگیرید. تشخیص درست، راه را برای کمک مؤثرتر باز می کند.