آمریکا برای حمله سه‌روزه به ایران آماده می‌شود؟

به گزارش خبرگزاری رکنا، در معادلات پرابهام تهران و واشنگتن، مرز میان دیپلماسی و آمادگی نظامی بار دیگر کمرنگ شده است؛ درحالی‌که پیام‌های میانجی‌ها میان دو طرف مبادله می‌شود و مقام‌های ایرانی از ادامه مذاکرات خبر می‌دهند، گزارش رسانه‌های خارجی از آماده‌سازی سناریوهای تازه حمله به ایران حکایت دارند. نیویورک‌تایمز مدعی شده است که پنتاگون گزینه اجرای عملیاتی شدید و سه‌روزه علیه اهداف نظامی و زیرساخت‌های ایران را بررسی می‌کند؛ هم‌زمان، باراک راوید، خبرنگار آکسیوس، به نقل از منابع آمریکایی از گفت‌وگوی مقام‌های واشنگتن با رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل درباره احتمال ازسرگیری جنگ طی سه هفته آینده خبر داده است. این هم‌زمانی، پرسشی اساسی را پیش می‌کشد: آیا واشنگتن می‌کوشد از طریق حفظ تهدید نظامی، موقعیت خود را در مذاکرات تقویت کند یا احتمال بازگشت به رویارویی مستقیم همچنان بخشی از محاسبات آمریکا باقی مانده است؟

بر اساس گزارش نیویورک‌تایمز، ارتش آمریکا به دستور دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور این کشور، در حال آماده‌سازی گزینه‌هایی برای حمله به زرادخانه موشکی و پهپادی ایران، تاسیسات انرژی و مراکز فرماندهی و مقرهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است. به نوشته این روزنامه، محور اصلی طرح‌های مورد بررسی، عملیاتی کوتاه‌مدت و شدید با مدت تقریبی سه روز است. همچنین قرار است با اعزام ناو هواپیمابر تئودور روزولت، شمار ناوهای هواپیمابر آمریکایی مستقر در منطقه به سه فروند برسد؛ تحرکی که از تقویت حضور نظامی واشنگتن در خاورمیانه حکایت دارد.

بااین‌حال، افزایش آمادگی نظامی آمریکا الزاما به معنای تصمیم قطعی برای آغاز حمله نیست. نیویورک‌تایمز گزارش داده است که ترامپ در ماه‌های اخیر چندین طرح نظامی را نپذیرفته و با وجود افزایش تنش‌ها در منطقه، همچنان درباره ازسرگیری جنگ تردید دارد. نگرانی از کاهش ذخایر موشک‌های رهگیر، دشواری مقابله با حملات ایران و احتمال گسترش درگیری به پایگاه‌های آمریکایی و زیرساخت‌های انرژی منطقه، از جمله عواملی است که در محاسبات واشنگتن مطرح شده‌اند. در مقابل، برخی مقام‌های آمریکایی مدعی شده‌اند یک حمله محدود و شدید می‌تواند فشار بر تهران را افزایش دهد؛ هرچند در گزارش، نتیجه چنین عملیاتی قطعی ارزیابی نشده است.

در همین چارچوب، باراک راوید، خبرنگار آکسیوس، به نقل از یک مقام آمریکایی و منبع دیگری که از جزئیات تماس مطلع بوده‌اند، نوشت ژنرال ایال زامیر، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل، روز سه‌شنبه گذشته با مقام‌های ارشد آمریکایی گفت‌وگو کرده است. به ادعای این منابع، مقام‌های آمریکایی در این تماس، زامیر را در جریان آمادگی‌های نظامی واشنگتن برای احتمال ازسرگیری عملیات گسترده علیه ایران طی سه هفته آینده قرار داده‌اند. راوید همچنین گزارش داد که زامیر هشدار داده است ازسرگیری جنگ در این بازه زمانی می‌تواند برگزاری انتخابات اسرائیل را به تعویق بیندازد؛ زیرا انتظار می‌رود ایران در واکنش به حملات احتمالی، موشک‌هایی به سمت اسرائیل شلیک کند.

راوید در واکنش به اظهارات ترامپ مبنی بر اینکه پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا حمله‌ای علیه ایران انجام نخواهد شد، به سابقه اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا پیش از عملیات نظامی گذشته اشاره کرد. او یادآور شد که در ژوئن ۲۰۲۵، پیش از عملیات موسوم به «چکش نیمه‌شب»، کاخ سفید از تصمیم‌گیری ترامپ طی دو هفته آینده سخن گفته بود؛ درحالی‌که به روایت راوید، تصمیم حمله به تاسیسات هسته‌ای ایران پیش‌تر اتخاذ شده بود. او همچنین با اشاره به اظهارات ترامپ در آستانه آغاز جنگ اخیر، بر ضرورت تمایز میان مواضع علنی واشنگتن و تصمیم‌های نظامی احتمالی تأکید کرد.

تهران در مدار دیپلماسی

با وجود این گزارش‌ها، تهران همچنان مسیر دیپلماسی را دنبال می‌کند. مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، در حاشیه اجلاس سران کشورهای مستقل مشترک‌المنافع و اجلاس محیط‌زیستی دریای خزر در ترکمنستان، با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، دیدار کرد و درباره روند گفت‌وگوها با آمریکا توضیح داد. پزشکیان با اشاره به حملات پیشین در میانه روند مذاکرات گفت: «در حال گفت‌وگو هستیم، اما هر بار که با آمریکا گفت‌وگو می‌کنیم، دوباره حمله می‌کنند، ولی ما از میز مذاکره و گفت‌وگو کنار نخواهیم کشید.» پزشکیان همچنین از تبادل پیشنهادها میان تهران و واشنگتن خبر داد و گفت ایران اصلاحات خود را بر پیشنهادهای آمریکا اعمال کرده است. به گفته او، پس از نهایی‌شدن این اصلاحات، قرار است پیشنهادها از طریق واسطه‌ها جمع‌بندی شود.

سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، نیز با تایید تداوم تبادل پیام‌ها از طریق میانجی‌ها اعلام کرد تهران در حال بررسی دیدگاه‌های آمریکا درباره طرح هفت‌روزه خود است و ظرف چند روز پاسخ خواهد داد. این اظهارات نشان می‌دهد که با وجود افزایش گمانه‌زنی‌ها درباره گزینه نظامی، کانال‌های ارتباطی دو طرف همچنان فعال‌اند و پرونده مذاکرات به‌طور کامل بسته نشده است.

در مجموع، آنچه از کنار هم قرار گرفتن گزارش‌های نیویورک‌تایمز و آکسیوس با اظهارات مقام‌های ایرانی برمی‌آید، تداوم هم‌زمان دو مسیر متفاوت است: حفظ آمادگی نظامی و فشار بر ایران از یک‌سو، و ادامه رایزنی‌های دیپلماتیک از سوی دیگر. بااین‌حال، آماده‌سازی گزینه‌های نظامی به‌تنهایی اثبات‌کننده تصمیم نهایی برای حمله نیست؛ همان‌طور که ادامه مذاکرات نیز تضمینی برای کنار گذاشته‌شدن این گزینه به شمار نمی‌رود. سرنوشت این وضعیت به تصمیم‌های واشنگتن، محتوای پیام‌های مبادله‌شده و امکان عبور از اختلاف‌های موجود، به‌ویژه درباره پرونده هسته‌ای، بستگی خواهد داشت.

این در حالی است که واشنگتن خواهان تعیین تکلیف پرونده هسته‌ای پیش از پرداختن به سایر موضوعات است، در حالی که تهران تاکید دارد این بحث‌ها باید در مرحله پایانی مذاکرات مطرح شوند. ترامپ نیز اعلام کرده است که پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر، اقدام نظامی علیه ایران صورت نمی‌گیرد؛ هر چند که شواهد بیانگر آن است که خیلی نمی‌توان به صحبت‌های رئیس‌جمهور آمریکا اعتماد کرد./ برنا