خط و نشان قالیباف برای بسنت وزیر خزانه داری آمریکا / اهرم‌های فشار ایران بر اقتصاد آمریکا

به گزارش رکنا، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و رئیس هیئت مذاکره‌کننده ایران، در پیامی خطاب به اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، به وضعیت بازار بدهی این کشور و افزایش نرخ بازده اوراق خزانه‌داری اشاره کرد و مدعی شد تحولات مرتبط با جنگ و تنگه هرمز، فشارهای اقتصادی بر دولت آمریکا را افزایش داده است.

این اظهارات در شرایطی مطرح شده که بازده اوراق ۳۰ساله خزانه‌داری آمریکا در روزهای اخیر به سطوحی رسیده که در بیش از دو دهه گذشته سابقه نداشته است. رویترز گزارش داده است که بازده اوراق ۳۰ساله آمریکا در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ به ۵.۶۲۰۶ درصد رسید؛ سطحی که از ژوئن ۲۰۰۲ تاکنون دیده نشده بود.

قالیباف درباره بدهی آمریکا چه گفت؟

قالیباف در پیام خود خطاب به اسکات بسنت، به ساختار بدهی دولت آمریکا اشاره کرده است.

استدلال مطرح‌شده از سوی رئیس مجلس این است که دولت آمریکا طی سال‌های گذشته بخش قابل توجهی از بدهی خود را با نرخ‌های بهره پایین تأمین مالی کرده، اما اکنون با سررسید بخشی از این بدهی‌ها، دولت برای جایگزینی آنها ناچار به استقراض مجدد با نرخ‌های بالاتر است.

افزایش هزینه استقراض به این معناست که دولت آمریکا برای تأمین مالی بدهی‌های خود باید در مقایسه با دوره نرخ‌های پایین، هزینه بیشتری پرداخت کند.

در همین حال، افزایش بازده اوراق خزانه آمریکا به یکی از موضوعات مهم بازارهای مالی تبدیل شده است. گزارش‌های بازار نشان می‌دهد بازده اوراق بلندمدت آمریکا در روزهای اخیر به بالاترین سطوح چند دهه اخیر رسیده است.

چرا نرخ بازده اوراق آمریکا مهم است؟

اوراق خزانه‌داری آمریکا یکی از مهم‌ترین ابزارهای تأمین مالی دولت این کشور است و تغییر بازده آن می‌تواند بر هزینه استقراض دولت، نرخ‌های بهره در اقتصاد و تصمیم سرمایه‌گذاران در بازارهای مالی اثر بگذارد.

قالیباف در پیام خود استدلال کرده است که کاهش تمایل برخی خریداران بزرگ خارجی به خرید اوراق جدید یا نگهداری اوراق موجود می‌تواند فشار بیشتری بر بازار بدهی آمریکا وارد کند.

در این چارچوب، اگر سرمایه‌گذاران برای خرید اوراق بلندمدت بازده بیشتری مطالبه کنند، دولت آمریکا نیز برای جذب سرمایه ناچار خواهد بود نرخ‌های بالاتری پیشنهاد کند.

البته ارتباط میان رفتار خریداران خارجی، نرخ بازده اوراق و سیاست‌های اقتصادی آمریکا موضوعی پیچیده است و افزایش اخیر بازده اوراق تنها به یک عامل محدود نمی‌شود. گزارش‌های مالی اخیر، عواملی مانند تورم، قیمت بالای انرژی، حجم بالای انتشار بدهی و انتظارات مربوط به سیاست پولی فدرال رزرو را نیز در این روند مؤثر دانسته‌اند.

تنگه هرمز در استدلال قالیباف چه نقشی دارد؟

بخش مهم پیام قالیباف به تنگه هرمز و بازار انرژی مربوط می‌شود.

او معتقد است وضعیت این آبراه راهبردی و تأثیر آن بر جریان انرژی، می‌تواند بر قیمت نفت و در ادامه بر انتظارات تورمی در آمریکا اثر بگذارد.

پیش‌تر نیز قالیباف درباره ارتباط تحولات اقتصادی آمریکا با تنگه هرمز اظهارنظر کرده بود و گفته بود انتظارات تورمی آمریکا به تحولات این آبراه و باب‌المندب وابسته شده است.

از سوی دیگر، گزارش‌های بازار در روزهای اخیر نیز افزایش قیمت انرژی و نگرانی‌های ناشی از جنگ در منطقه را از عوامل مؤثر بر فشار تورمی و افزایش بازده اوراق بلندمدت آمریکا عنوان کرده‌اند.

ادعای قالیباف درباره اهرم فشار ایران بر آمریکا

قالیباف در پیام خود تلاش کرده است میان سه موضوع ارتباط برقرار کند: وضعیت تنگه هرمز، قیمت انرژی و بازار بدهی آمریکا.

بر اساس استدلال او، ادامه محدودیت‌ها و تنش‌ها در مسیرهای انتقال انرژی می‌تواند قیمت نفت را بالا نگه دارد و افزایش قیمت انرژی نیز با ایجاد فشار تورمی، شرایط را برای بازار اوراق و سیاست پولی آمریکا دشوارتر کند.

او بر همین اساس مدعی شده است که آمریکا برای حل مشکلات اقتصادی خود، نمی‌تواند صرفاً به فشار بر ایران تکیه کند و باید مسائل مربوط به ایران را از مسیر احترام به حقوق این کشور حل کند.

این بخش از پیام قالیباف یک تحلیل و موضع سیاسی ـ اقتصادی از سوی اوست و به معنای تأیید مستقل رابطه مستقیم و کامل میان سیاست ایران و تمام تحولات بازار اوراق آمریکا نیست.

بازده اوراق ۳۰ساله آمریکا به بالاترین سطح از ۲۰۰۲ رسید

همزمان با مطرح شدن این بحث، بازار اوراق خزانه آمریکا با افزایش قابل توجه بازدهی اوراق بلندمدت مواجه شده است.

بر اساس گزارش رویترز، بازده اوراق ۳۰ساله خزانه‌داری آمریکا در روز سه‌شنبه ۲۹ سپتامبر به ۵.۶۲۰۶ درصد رسید؛ بالاترین سطح از ژوئن ۲۰۰۲. بازده اوراق ۱۰ساله نیز به ۵.۲۹۳ درصد افزایش یافت که بالاترین سطح آن از سال ۲۰۰۷ محسوب می‌شود.

فایننشال تایمز نیز افزایش هزینه استقراض بلندمدت آمریکا را در کنار نگرانی‌های مربوط به تورم، قیمت نفت، وضعیت مالی دولت و حجم بالای بدهی آمریکا بررسی کرده است.

این ارقام باعث شده بازار اوراق خزانه آمریکا بار دیگر در مرکز توجه سرمایه‌گذاران قرار بگیرد.

اسکات بسنت و چالش بازار اوراق آمریکا

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، در ماه‌های اخیر درگیر مدیریت شرایط بازار بدهی و افزایش بازده اوراق بلندمدت بوده است.

در همین شرایط، وزارت خزانه‌داری آمریکا به‌تازگی دیوید زروس، استراتژیست باسابقه بازار در مؤسسه جفریز، را به‌عنوان مشاور بسنت منصوب کرده است. زروس بیش از سه دهه تجربه در بازارهای مالی، بانک مرکزی و تحلیل اقتصاد کلان دارد و پیش از این نیز در فدرال رزرو فعالیت کرده بود.

این انتصاب در شرایطی انجام شده که بازده اوراق بلندمدت آمریکا در حال افزایش است و بازار درباره مسیر نرخ بهره و سیاست مالی دولت این کشور حساس شده است.

دیوید زروس؛ مشاور جدید بسنت کیست؟

دیوید زروس سال‌ها به‌عنوان استراتژیست ارشد بازار در جفریز فعالیت کرده و در تحلیل‌های خود درباره سیاست پولی آمریکا و بازار اوراق اظهارنظرهای متعددی داشته است.

او در سال‌های گذشته به دلیل مواضع متفاوت خود درباره نرخ بهره و سیاست فدرال رزرو نیز مورد توجه بازارهای مالی قرار گرفته است. آکسیوس گزارش داده که زروس به دلیل ظاهر متفاوت و موهای بلندش نیز در میان استراتژیست‌های وال‌استریت چهره‌ای شناخته‌شده بوده و به چالش کشیدن دیدگاه غالب بازار شهرت داشته است.

همچنین گزارش‌هایی درباره سابقه اظهارنظرهای متفاوت او درباره نرخ بهره منتشر شده است. در سال ۲۰۱۹ نیز ماجرای کوتاه کردن موهای او پس از کاهش نرخ بهره فدرال رزرو، در رسانه‌های مالی بازتاب پیدا کرده بود.

آیا تنگه هرمز می‌تواند بر اقتصاد آمریکا اثر بگذارد؟

تنگه هرمز یکی از مسیرهای مهم انتقال انرژی در جهان است و هرگونه اختلال در جریان انتقال نفت و گاز از منطقه می‌تواند بر قیمت‌های جهانی انرژی اثر بگذارد.

با این حال، میزان اثرگذاری هر تحول در هرمز بر اقتصاد آمریکا به عوامل متعددی از جمله حجم عرضه جهانی نفت، مسیرهای جایگزین، سطح ذخایر، قیمت نفت، سیاست فدرال رزرو و شرایط بازارهای مالی بستگی دارد.

به همین دلیل، ادعای اینکه یک عامل به‌تنهایی می‌تواند بازار اوراق خزانه آمریکا را تعیین کند، نیازمند بررسی مجموعه‌ای از متغیرهای اقتصادی است.

پیام قالیباف به بسنت؛ اقتصاد آمریکا در کانون یک جنگ اقتصادی

پیام اخیر قالیباف، در واقع تلاش برای برجسته کردن همین پیوند میان جنگ، انرژی و اقتصاد آمریکا است.

رئیس مجلس ایران معتقد است افزایش هزینه انرژی و بالا رفتن بازده اوراق خزانه، فشار مضاعفی بر دولت آمریکا وارد کرده و تداوم این شرایط می‌تواند مشکلات اقتصادی واشنگتن را افزایش دهد.

از سوی دیگر، داده‌های بازار نشان می‌دهد بازده اوراق ۳۰ساله آمریکا واقعاً به بالاترین سطح از سال ۲۰۰۲ رسیده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد بازار بدهی آمریکا در مقطع فعلی با فشار قابل توجهی روبه‌رو است.

با این حال، اینکه چه میزان از این فشار مستقیماً ناشی از تحولات ایران و تنگه هرمز باشد، موضوعی است که باید میان ادعای سیاسی و تحلیل مستقل اقتصادی تفکیک شود.