ایران با فشار در تنگه هرمز؛ قدرت چانه زنی بالا، اما هزینه های احتمالی

پیچیدگی های استراتژیک در تنگه هرمز؛ ایران و آمریکا درگیر بازی پرهزینه

برای درک اینکه چه کسی آینده تنگه هرمز را رقم خواهد زد و کدام طرف زودتر عقب نشینی می کند، باید به این پرسش پاسخ داد: اگر تنگه هرمز باز است و آمریکا ادعا می کند کنترل آن را در دست دارد، چرا قیمت نفت همچنان رو به افزایش است و نگرانی های واشینگتن ادامه دارد؟ پاسخ را می توان در وضعیت پیچیده ای یافت که ناشی از شرایطی با نام «عدم قطعیت آینده هرمز» ایجاد شده است. این موضوع نشان می دهد که آمار عبور کشتی ها به تنهایی اهمیت ندارد، بلکه بازار و معمای استراتژیک آمریکا تعیین کننده هستند.

شکنندگی به جای پایداری

افزایش قیمت نفت به این دلیل رخ می دهد که بازار به این باور رسیده که ثبات بلندمدت تنگه هرمز از بین رفته است. هرچند آمریکا باز بودن تنگه را ادعا کرده، اما این گزاره نظامی کوتاه مدت برای بازارها کافی نیست. هرگونه اصطکاک یا شلیک در این منطقه، بازار را به این نتیجه می رساند که عبور از مسیر هرمز با ریسک و هزینه بالایی همراه شده و همین امر قیمت ها را افزایش داده است.

تناقض کنترل ادعایی و حملات مکرر

ادعاهای آمریکا مبنی بر کنترل کامل تنگه با واقعیت ها در تضاد است. نیازی به حملات مکرر به زیرساخت های ایران مانند سامانه های فرماندهی یا دکل های مخابراتی وجود نداشت اگر این کنترل کامل بود. چنین اقداماتی صرفاً اضطرار آمریکا را برای اعمال قدرت نظامی نشان می دهد. با افزایش هزینه های نظامی، ادعای عادی بودن وضعیت دشوارتر می شود. زیرساخت های گسترده و پراکنده ایران همچنان این کشور را قادر می سازد که نبض استراتژیک تنگه را در دست داشته باشد.

عدم قطعیت و تأثیرات بلندمدت

بازار نه فقط بر تعداد کشتی هایی که امروز عبور می کنند، بلکه بر احتمال اختلال در آینده تمرکز کرده است. اصطلاح «نه جنگ، نه صلح» به معنای ادامه یک وضعیت فرسایشی است که هر لحظه می تواند به یک درگیری تازه منجر شود. چنین احتمال هایی باعث می شود بازار قیمت نفت را همراه با ریسک های بالا تنظیم کند، بدون توجه به آمار عبوری روزانه.

آیا ادعای بی اهمیتی هرمز قابل قبول است؟

گزارش هایی مبنی بر کاهش وابستگی نفت آمریکا به تنگه هرمز در سال های اخیر به معنای بی اهمیت شدن آن نیست. آمریکا همچنان خود را یک قدرت اقتصادی و امنیتی جهانی تعریف می کند و اختلال در امنیت هرمز اعتبار جهانی این کشور را خدشه دار می کند. علاوه بر این، متحدان آمریکا در نقاط مختلف جهان همچنان به این آبراه وابسته هستند. تورم جهانی ناشی از اختلال در تنگه هرمز حتی اقتصاد داخلی ایالات متحده را نیز تحت تأثیر قرار می دهد.

سناریوهای پیش رو برای تنگه هرمز

تحلیلگران معتقدند وضعیت هرمز حداقل تا انتخابات میان دوره ای آمریکا و شاید تا سال های آینده ادامه خواهد داشت. این سناریوها شامل درگیری های محدود، تهدیدات موردی ایران، تلاش های آمریکا برای مدیریت تنش ها بدون ورود به یک جنگ گسترده، افزایش قیمت نفت و ادامه حالت عدم قطعیت هستند.

ابهام؛ چالش اصلی آینده انرژی

بالا رفتن قیمت نفت به دلیل عدم قطعیت در باز بودن تنگه، نشان دهنده شکنندگی شرایط است. چنین ابهامی تا زمانی که بازار به پاسخ واضحی دست پیدا نکند، به عنوان عاملی پایدار در قیمت ها باقی خواهد ماند. حتی اگر تنگه بسته نشود، این عدم اعتماد بازار به امنیت مسیر تردد کافی است تا قیمت ها را بالا نگه دارد.

مشکل اصلی دیگر به قابلیت اطمینان در عبور کشتی ها برمی گردد. آمریکا ممکن است بتواند دالان عبور نسبی را حفظ کند، اما بازگرداندن اعتماد به این مسیر دشوارتر است. نه تنها نفت، بلکه سایر کالاهای تجاری نیز تحت تأثیر شرایط ناامن تنگه هرمز قرار می گیرند.

در نهایت، بحران طولانی مدت و عدم ثبات استراتژیک در این منطقه، بر تصمیمات اقتصادی و امنیتی تأثیر عمیقی خواهد گذاشت. ایران ممکن است از افزایش فشار سود استراتژیک ببرد، اما این اقدام با هزینه هایی نیز همراه خواهد بود. از سوی دیگر، آمریکا با خطر تضعیف بازدارندگی و اعتبار جهانی خود روبه رو است و اگر به درگیری ها پاسخ دهد نیز در دام هزینه های گزاف نظامی گرفتار خواهد شد.