ضربه 20میلیارددلاری ایران به آمریکا / سامانه‌های پدافندی پاتریوت ، شبکه های راداری ، جنگنده‌ها و هواپیماهای راهبردی در تیررس ایران

به گزارش رکنا به نقل از تسنیم ، سردار محبی، سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در خصوص  جزئیات گسترده‌ای از خسارات واردشده به زیرساخت‌ها و تجهیزات ارتش آمریکا در منطقه طی بازه زمانی 17 تا 31 تیرماه را تشریح کرد. 

بر اساس این آمار، ده‌ها مرکز فرماندهی، سامانه‌های پدافندی، رادارهای هشدار اولیه، مراکز ارتباطی، انبارهای مهمات، زیرساخت‌های لجستیکی، آشیانه‌های هواپیما، جنگنده‌ها، پهپادها و تجهیزات پشتیبانی هدف حملات نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران قرار گرفته‌اند.

اگرچه تاکنون هیچ مرجع رسمی آمریکایی این آمار را تأیید یا رد نکرده است و امکان راستی‌آزمایی مستقل همه موارد وجود ندارد، اما، می‌توان ارزش تقریبی تجهیزات و زیرساخت‌های اعلام‌شده را بر اساس قیمت‌های منتشرشده در بودجه وزارت دفاع آمریکا، قراردادهای فروش نظامی خارجی (FMS)، اسناد کنگره آمریکا و قراردادهای شرکت‌های بزرگ دفاعی مانند بوئینگ، لاکهید مارتین، نورثروپ گرومن و RTX برآورد کرد.

این برآورد نشان می‌دهد که ارزش جایگزینی تجهیزات و تأسیسات اعلام‌شده، در مجموع می‌تواند به حدود 20 میلیارد دلار برسد؛ رقمی که از منظر اقتصادی و نظامی، بیانگر ابعاد قابل‌توجه خسارت احتمالی است.

گران‌ترین خسارت؛ سامانه‌های پدافندی پاتریوت

میان تجهیزات اعلام‌شده، سامانه‌های دفاع موشکی پاتریوت بیشترین سهم را در ارزش مالی خسارات دارند. این سامانه‌ها از مهم‌ترین اجزای شبکه دفاع هوایی ارتش آمریکا محسوب می‌شوند و هر آتشبار کامل آن شامل رادار، مرکز کنترل آتش، پرتابگرها، سامانه‌های ارتباطی و تجهیزات پشتیبانی است.

بر اساس قراردادهای صادراتی اخیر آمریکا، ارزش هر آتشبار کامل پاتریوت حدود 1 تا 1.2 میلیارد دلار برآورد می‌شود. 

در فهرست اعلامی سپاه، انهدام چهار مجتمع پدافندی پاتریوت و شش رادار اصلی این سامانه ذکر شده است، تنها ارزش جایگزینی این بخش، حدود 5.3 میلیارد دلار برآورد می‌شود؛ رقمی که به‌تنهایی بیش از یک‌چهارم کل برآورد خسارت‌ها را تشکیل می‌دهد.

جنگنده‌ها و هواپیماهای راهبردی

در بخش تجهیزات هوایی، سخنگوی سپاه از انهدام دو فروند جنگنده F-15، یک فروند هواپیمای گشت دریایی P-8 Poseidon، یک فروند هواپیمای ترابری راهبردی C-17 Globemaster III، هشت فروند هواپیمای سوخت‌رسان و چهار فروند بالگرد سنگین خبر داده است.

قیمت هر فروند جنگنده F-15EX در قراردادهای اخیر نیروی هوایی آمریکا حدود 95 میلیون دلار است. هواپیمای P-8 که ستون اصلی مأموریت‌های گشت دریایی و ضدزیردریایی آمریکا محسوب می‌شود، حدود 240 میلیون دلار ارزش دارد و ارزش جایگزینی هر فروند C-17 نیز حدود 340 میلیون دلار برآورد می‌شود.

در مورد هواپیماهای سوخت‌رسان، اگر مبنا را نسل جدید KC-46 Pegasus قرار دهیم، ارزش هر فروند حدود 250 میلیون دلار خواهد بود، بنابراین تنها ارزش جایگزینی هشت هواپیمای سوخت‌رسان به حدود دو میلیارد دلار می‌رسد.

در مجموع، ارزش تقریبی تجهیزات هوایی اعلام‌شده، بدون احتساب آشیانه‌ها و زیرساخت‌های نگهداری، بیش از 2.8 میلیارد دلار برآورد می‌شود.

ضربه به ناوگان پهپادی آمریکا

یکی دیگر از بخش‌های مهم فهرست خسارات، مربوط به ناوگان پهپادی ارتش آمریکاست، بر اساس این آمار، 17 فروند پهپاد شناسایی و رزمی، از جمله هشت فروند که هنوز وارد چرخه عملیاتی نشده بودند، منهدم شده‌اند. اگر این پهپادها را از خانواده MQ-9 Reaper در نظر بگیریم، ارزش هر فروند حدود 30 تا 35 میلیون دلار است، بر این اساس، ارزش تقریبی پهپادهای ازدست‌رفته به حدود 550 میلیون دلار می‌رسد.

علاوه بر آن، سپاه از انهدام شش آشیانه نگهداری MQ-9 نیز خبر داده است. ارزش ساخت و تجهیز هر یک از این آشیانه‌ها حدود 10 تا 15 میلیون دلار برآورد می‌شود.

مراکز فرماندهی؛ قلب عملیات نظامی

در فهرست خسارات اعلام‌شده، انهدام هفت مرکز فرماندهی و کنترل و دو مرکز فرماندهی عملیاتی نیز دیده می‌شود. مراکز فرماندهی نظامی صرفاً ساختمان نیستند؛ این مراکز شامل سامانه‌های پردازش اطلاعات، اتاق عملیات، تجهیزات رمزنگاری، سرورها، ارتباطات امن و سامانه‌های فرماندهی و کنترل هستند. بر اساس پروژه‌های عمرانی ارتش آمریکا، ارزش احداث و تجهیز هر مرکز فرماندهی پیشرفته بین 150 تا 300 میلیون دلار متغیر است.

با فرض میانگین 200 میلیون دلار برای هر مرکز، ارزش جایگزینی 9 مرکز فرماندهی حدود 1.8 میلیارد دلار خواهد بود.

شبکه راداری؛ چشم ارتش آمریکا

بخش قابل‌توجهی از خسارات اعلام‌شده به سامانه‌های راداری اختصاص دارد. بر اساس آمار منتشرشده، شش رادار پاتریوت، هفت رادار دفاع موشکی، هشت سامانه هشدار اولیه، پنج رادار برد بلند، سه رادار کنترل هوایی و دریایی، سه سامانه راداری EPS و دو رادار EPS-117 هدف قرار گرفته‌اند.

رادارهای نظامی از پیچیده‌ترین تجهیزات الکترونیکی ارتش آمریکا هستند و بسته به نوع مأموریت، ارزش هر یک از آنها از ده‌ها میلیون دلار تا بیش از 150 میلیون دلار متغیر است. با محاسبه ارزش جایگزینی این سامانه‌ها، خسارت واردشده به شبکه راداری آمریکا حدود سه میلیارد دلار برآورد می‌شود.

انبارهای مهمات و زاغه‌های موشکی

در حوزه لجستیک، سپاه از انهدام 17 انبار تسلیحاتی، شش زاغه موشکی، سه مرکز لجستیکی، شش مرکز تعمیر و نگهداری جنگنده و بالگرد و 12 مخزن سوخت خبر داده است. اگرچه ارزش دقیق محتویات این انبارها مشخص نیست، اما بر اساس هزینه ساخت، تجهیزات داخلی و ارزش تقریبی مهمات ذخیره‌شده، می‌توان ارزش هر انبار را حدود 120 میلیون دلار و هر زاغه موشکی را حدود 200 میلیون دلار برآورد کرد.

در مجموع، ارزش این بخش از خسارات حدود چهار میلیارد دلار تخمین زده می‌شود.

زیرساخت‌های عملیاتی و ارتباطی

میان خسارات اعلام‌شده، مواردی همچون مرکز داده اطلاعاتی، مرکز پردازش هوش مصنوعی، دو مرکز مخابرات سیگنالی، سه سامانه ارتباط ماهواره‌ای، اسکله سوخت، ایستگاه پمپاژ سوخت، رمپ‌های پروازی، شلترهای جنگنده، آشیانه‌های هواپیما و سوله‌های نگهداری نیز دیده می‌شود.

اگرچه قیمت رسمی چنین تأسیساتی منتشر نمی‌شود، اما با استناد به پروژه‌های مشابه وزارت دفاع آمریکا، ارزش این بخش نیز بین دو تا سه میلیارد دلار برآورد می‌شود.

چرا هزینه واقعی از ارزش تجهیزات بیشتر است؟

کارشناسان صنایع دفاعی معتقدند ارزش خرید تجهیزات تنها بخشی از هزینه واقعی است. انتقال تجهیزات از آمریکا به منطقه، نصب، آزمایش، آموزش نیروها، تأمین قطعات یدکی، بازسازی زیرساخت‌ها و آماده‌سازی مجدد پایگاه‌ها، معمولاً بین 20 تا 50 درصد به هزینه جایگزینی می‌افزاید،

ازاین‌رو، اگر ارزش اسمی تجهیزات اعلام‌شده حدود 20 میلیارد دلار باشد، هزینه واقعی بازگرداندن کامل ظرفیت عملیاتی می‌تواند به 24 تا 30 میلیارد دلار برسد.

20میلیارد دلار؛ عددی که چه‌معنایی دارد؟

برای درک بهتر این رقم، کافی است آن را با برخی قراردادهای نظامی آمریکا مقایسه کنیم. با 20 میلیارد دلار می‌توان بیش از 210 فروند جنگنده F-15EX خریداری کرد؛ یا حدود 83 فروند هواپیمای P-8 Poseidon، 58 فروند C-17 Globemaster III یا نزدیک به 18 آتشبار کامل پاتریوت تهیه کرد.

از سوی دیگر، این رقم حدود دو درصد بودجه دفاعی سالانه ایالات متحده را تشکیل می‌دهد. هرچند در مقیاس کل بودجه نظامی آمریکا سهم بزرگی محسوب نمی‌شود، اما تمرکز چنین خسارتی در یک منطقه عملیاتی، می‌تواند آثار مهمی بر آمادگی رزمی، پشتیبانی و زمان بازسازی تجهیزات به‌جای بگذارد.

برآورد انجام‌شده در این گزارش نشان می‌دهد که با فرض صحت فهرست خسارات اعلام‌شده از سوی سخنگوی سپاه پاسداران، ارزش جایگزینی تجهیزات و زیرساخت‌های مورد اشاره در بازه زمانی 17 تا 31 تیرماه، حدود 20 میلیارد دلار است، این برآورد بر پایه قیمت‌های شناخته‌شده تجهیزات نظامی آمریکا، قراردادهای دفاعی، اسناد بودجه وزارت دفاع ایالات متحده و ارزش جایگزینی زیرساخت‌های مشابه انجام شده است،

با این حال، این رقم نباید به‌عنوان خسارت قطعی تلقی شود، از یک سو، دولت آمریکا تاکنون این خسارات را تأیید نکرده است و از سوی دیگر، قیمت برخی زیرساخت‌ها مانند مراکز داده، مراکز فرماندهی، انبارهای مهمات و تأسیسات ارتباطی به‌دلیل نبود اطلاعات عمومی، بر اساس پروژه‌های مشابه تخمین زده شده است،

بنابراین، برآورد 20میلیارددلاری را باید یک محاسبه تحلیلی از ارزش جایگزینی تجهیزات، مشروط به صحت فهرست اعلامی دانست؛ برآوردی که تصویری از ابعاد اقتصادی احتمالی این خسارات ارائه می‌دهد، نه یک رقم رسمی و قطعی.