حمله از خاک همسایگان به ایران و مواضع پزشکیان؛ واقعیتی که در میان هیاهو گم شد
اظهارات دیروز «مسعود پزشکیان» رئیسجمهوری در خصوص توقف حملات به کشورهای همسایه مشروط به استفاده نشدن از خاک این کشورها برای تهاجم به ایران، واکنشهای متعدد و متفاوتی به دنبال داشت؛ از ترامپ و رسانههای فارسیزبان خارجی تا برخی سیاسیون داخلی.
به گزارش رکنا، رئیسجمهوری دیروز شانزدهم اسفندماه در پیامی تلویزیونی اظهار داشت در شورای موقت رهبری تصویب شده حملات به کشورهای همسایه در صورتی که خاکشان برای حمله به ایران مورد استفاده قرار نگیرد متوقف میشود. وی همچنین از این کشورها به خاطر پاسخهای ناگزیر موشکی و پهپادی به اهدافی در قلمروشان عذرخواهی کرد.
پس از این سخنان، حجم وسیعی از حملات علیه رئیسجمهوری به راه افتاد که چرا باید از این کشورها که میزبان پایگاههای آمریکایی بودهاند، عذرخواهی کرد؛ از برخی کارشناسان صداوسیما که مدعی شدند این سخنان مستمسک اقدام حقوقی علیه ایران خواهد شد تا عدهای که رئیسجمهوری را به عقبنشینی در برابر متجاوزان متهم کردند.
«دونالد ترامپ» هم در واکنش به سخنان پزشکیان مدعی شد «این وعده تنها به دلیل حملات بیوقفه ایالات متحده و اسرائیل داده شده است. آنها بهدنبال تصرف و حاکمیت بر خاورمیانه بودند.» وی همچنین اظهار داشت ایران اکنون در موقعیت ضعف قرار گرفته است.
در حالی که برخی برداشتها از سخنان پزشکیان، ناظر بر توقف کامل حملات به کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس بود، قرارگاه مرکزی خاتم الانبیا اطلاعیهای صادر کرد با این مضمون «پیرو فرمایشات ریاست محترم جمهوری، نیروهای مسلح برای چندمین بار اعلام میکنند منافع و حاکمیت ملی کشورهای همسایه را محترم میشمارند و تاکنون نیز هیچ تعرضی به آنها نداشته اند، لیکن در تداوم اقدامات هجومی قبلی تمام پایگاههای نظامی و منافع آمریکای جنایتکار و رژیم جعلی صهیونیستی در زمین و دریا و فضا در منطقه به عنوان هدف اصلی زیر ضربات کوبنده و سهمگین نیروهای مسلح مقتدر جمهوری اسلامی ایران قرار خواهد گرفت.»
همچنین، «غلامحسین محسنی اژهای» رئیس قوه قضاییه و دیگر عضو شورای موقت رهبری بیان داشت شواهد نیروهای مسلح جمهوری اسلامی نشان میدهد «جغرافیای برخی کشورهای منطقه آشکارا و نهان در اختیار دشمن است و از آن مناطق برای حمله به ایران استفاده شده است». به گفته حجت الاسلام محسنی اژه به دلیل ادامه این حملات، پاسخ ایران تداوم خواهد یافت.
در سوی مقابل، برخی رسانهها و تحلیلگران مخالف جمهوری اسلامی از انشقاق در فرایند تصمیمگیری و رهبری جنگ در ایران سخن گفتند. به عنوان مثال یکی از کارشناسان «اینترنشنال» مدعی شد آنچه در ایران و مواضع رهبران تهران مشاهده میشود، نمود تشتت و بیسامانی در نظام جمهوری اسلامی است.
البته همه این رسانهها برداشتهای یکسانی از اظهارات رئیسجمهوری و دیگر مقامات ایرانی نداشتند. به عنوان مثال، «بی بی سی» به نقل از «جان سیمپسون» سردبیر امور جهانی بیبیسی، سخنان پزشکیان خطاب به رهبران کشورهای عربی را «شاخه زیتونی به طرف مقابل» دانست.
با این حال، همچنان که «سیدعباس عراقچی» وزیر امور خارجه تصریح کرده «رئیسجمهور آمادگی خود را برای کاهش تنش در منطقه اعلام کرده بود، مشروط بر آنکه حریم هوایی، خاک و آبهای همسایگان ما برای حمله به مردم ایران مورد استفاده قرار نگیرد؛ اما این رویکرد تقریباً بلافاصله بهدلیل برداشت غلط رئیسجمهور ترامپ از تواناییها، اراده و نیت ما نابود شد.»
همچنین در برابر ادعای بروز اختلاف در میان مقامات جمهوری اسلامی، «علی لاریجانی» دبیر شورای امنیت ملی تاکید کرد که «هیچ اختلافی در سطح کشور وجود ندارد و در مبارزه با آمریکا و اسرائیل هیچ اختلافی وجود ندارد.»
در ادامه اظهارات دیروز، پزشکیان خود به تبیین و تکمیل آنچه در پیام تلویزیونی گفته بود پرداخت و افزود: «دشمن تصورات خامی از گفته های من داشت.» وی در شبکه «ایکس» نوشت: جمهوری اسلامی ایران بر حفظ و تداوم روابط دوستانه با دولتهای منطقه بر مبنای حسن همجواری و احترام متقابل به حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی همواره تاکید دارد. این امر نافی حق ذاتی ایران برای دفاع از خود در برابر تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی نیست.
حمله از خاک همسایگان به ایران و مواضع پزشکیان؛ واقعیتی که در میان هیاهو گم شد
با نگاهی به جاروجنجالهایی که در پی اظهارات اخیر رئیس جمهوری درگرفت، بیان چند نکته ضروری است: سخنان پزشکیان در وهله نخست بازتکرار مواضع اصولی است که همواره جمهوری اسلامی در خصوص مناسبات با همسایگان داشته که هرگز تهدیدی از سوی ایران متوجه این کشورها نیست و این برادری و همکاری و اصول حسن همجواری است که پایه و اساس روابط ایران با کشورهای همسایه را شکل میدهد.
این در حالی است که تنها چند کلمه عذرخواهی رئیسجمهوری آن هم بابت آسیب دیدنِ ناگزیرِ برخی شهروندان کشورها همسایه در آتش جنگی که آمریکا و اسرائیل برافروختند، موجب شد برخی افراد با چشم بستن بر اقتضائات و شرایط جنگی کشور و تنها در پی مطامع سیاسی خود، عالیترین مقام سیاسی کشور پس از رهبری که اکنون در نبود رهبر عالیترین عضو شورای موقت رهبری است را آماج حملات خود قرار دهند، حال آنکه رئیس جمهوری در پیام تلویزیونی خود صریحا توقف حملات را مشروط به پایان استفاده از پایگاههای کشورهای همسایه اعلام کرده بود.
در میانه کش و قوسها بر سر این موضوع، برخی هم با نگاهی تخصصی و غیرسیاسی اظهارات رئیسجمهوری را در پیوند با بهینهسازی راهبردهای جنگی مورد توجه قرار دادهاند. از منظر آنان، تمرکز یافتن حملات موشکی و پهپادی ایران بر اراضی اشغالی و مواضع صهیونیستی به جای هدف قرار دادن مناطقی گسترده به پهنای جغرافیای کشورهای خلیج فارس، برای ضربه زدن به ائتلاف آمریکایی-صهیونی ثمربخشتر خواهد بود.
گذشته از همه این مباحث، حق دفاع ایران خود موضوعی است که حتی رسانهها و تحلیلگران خارجی هم بر آن تصریح دارند.
به عنوان مثال «دویچه وله فارسی» با اشاره به ماده ۵۱ منشور ملل متحد در زمینه دفاع مشروع، در گزارش خود تصریح میدارد: ایران پس از آغاز حملات، موشکها و پهپادهایی به سمت اسرائیل و همچنین پایگاههای آمریکا در منطقه شلیک کرد و این اقدام را دفاع مشروع دانست. بر اساس حقوق بینالملل، کشوری که هدف حمله قرار میگیرد میتواند در دفاع از خود واکنش نشان دهد. با این حال، قوانین بشردوستانه بینالمللی حمله به غیرنظامیان یا هدف قرار دادن کشورهای ثالثی که در جنگ دخیل نیستند را ممنوع میکند. گزارشها از اصابت برخی حملات به مناطق غیرنظامی در اسرائیل و امارات نگرانیهایی در این زمینه ایجاد کرده است.
به این ترتیب، اظهارات پزشکیان نه نافی دفاع سرزمینی مشروع بود و نه نشانه تشتت، بلکه آن را باید تکرار اصول اخلاقی و مبانی حسن همجواری دانست که جمهوری اسلامی ایران طی ۴۷ سال گذشته بر آن تاکید داشته و حتی تحت تاثیر شرایط جنگی خدشهای بر آن وارد نشده است.
ارسال نظر