تا زمانی که تحریم‌ها برداشته نشود، شاهد تحول در اقتصاد نخواهیم بود

به گزارش رکنا به نقل از ایرنا، بیان اظهارات ضد و نقیض و ارسال همزمان سیگنال‌های تهدید و تمایل برای پیشبرد دیپلماسی دیگر به رویه ثابت دولت دونالد ترامپ در ایالات متحده تبدیل شده است. رئیس جمهور ایالات متحده که دور روز قبل از دریافت درخواست مذاکره سخن می‌گفت و سخنگوی کاخ سفید نیز در تکمیل این سخنان، مدعی تمایل ترامپ برای دیپلماسی با ایران شده بود، به ناگاه پس از کمتر از ۲۴ ساعت، بار دیگر با چرخشی مشخص، خواستار تداوم حضور در خیابان‌ها شد و گفت کمک در راه است. او همچنین مدعی شد که در راستای حمایت از افراد داخل خیابان، دیدارش با مقامات ایرانی را لغو کرده است.

رئیس جمهوری آمریکا در پاسخ به سوالی درباره هدف سیاستش در قبال تهران گفت: «هدف نهایی پیروزی است. من پیروزی را دوست دارم.»

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه روز دوشنبه در جریان نشست خبری هفته اخیر در پاسخ به سوالی درباره تبادل پیام میان ایران و آمریکا مبنی بر اینکه «رئیس جمهور آمریکا اعلام کرده که درخواستی برای مذاکره از سوی ایران دریافت کرده است؛ همزمان در یک صحبت مبهم نیز گفته که ممکن است بخواهد پیش از مذاکره اقدامی صورت دهد. سوال من این است که اولا آیا کانال تماس بین ایران و آمریکا یعنی آقای عراقچی و استیو ویتکاف همچنان وجود دارد؟ ثانیا آیا این صحبت رئیس جمهور آمریکا در مورد بحث مذاکره با ایران صحت دارد؟» گفت: من قبلاً هم گفته‌ام که آن کانال ارتباطی میان وزیر امور خارجه ایران و نماینده ویژه رئیس جمهور آمریکا باز است و هر وقت نیاز باشد از آن طریق پیام هایی رد و بدل می شود. این کانال در کنار کانال رسمی است که می دانید سفارت سوئیس به عنوان حافظ منافع امریکا در ایران است.

بقائی در ادامه گفت: درباره پاسخ به سوال دوم شما، بله. موارد و ایده هایی را طرف آمریکایی مطرح کرده است. امروز صبح نیز وزیر محترم امور خارجه در دیدار با سفرای مقیم تهران گفت که جمهوری اسلامی ایران اصولا کشوری است که هیچ‌گاه میز مذاکره را ترک نکرده است، ما در طول دهه‌های متوالی به اصل دیپلماسی و اصل مذاکره پایبند بودیم اما مذاکراتی که معنادار باشد، مذاکره‌ای که با پذیرش منافع و نگرانی‌های متقابل باشد نه مذاکره یک سویه و بر مبنای دیکته کردن باشد؛ فکر میکنم در خصوص این مساله هم پیام‌های متناقض صرفا موجب ابهام در رویکردها خواهد شد.

«سیدعباس عراقچی» نیز در سخنانی که روز دوشنبه ۲۲ دی‌ماه در جمع سفرا و روسای نمایندگی‌های خارجی مقیم تهران ایراد کرد، گفت: «ما خواهان جنگ نیستیم ولی برای جنگ آمادگی کامل داریم و حتی آماده‌تر از جنگ قبلی دوازده روزه هستیم. بهترین شیوه برای جلوگیری از جنگ، آمادگی برای جنگ است تا دشمنان دچار سوءمحاسبه نشوند. ما برای مذاکره هم آمادگی داریم، ولی مذاکره منصفانه، شرافتمندانه، از موضع برابر و با احترام و براساس منافع متقابل. مذاکره‌ای که جدی و واقعی باشد و نه دستور دادن و دیکته کردن که اخلاق برخی کشورهاست.»

سخنگوی وزارت امور خارجه البته ساعتی پس از این سخنان در واکنش به خبر رسانه آمریکایی آکسیوس، هرگونه گفت‌وگو میان وزیرخارجه ایران و نماینده ویژه رئیس جمهور آمریکا درباره مسائل و تحولات داخلی در ایران را تکذیب کرد.

عبدالرضا فرجی‌راد، استاد ژئوپلیتیک دانشگاه در ارزیابی تحولات روزهای اخیر و همچنین سخنان ضد و نقیض از سوی مقامات ایالات متحده گفت: آنچه این روزها در داخل کشور اتفاق افتاده، ریشه اقتصادی دارد. تحریم‌ها باعث بسته شدن دست دولت شده است، ارز نیست و دولت هم اعلام کرده که نمی‌تواند کالاهای کشاورزی و دارویی را در زمان مناسب سفارش دهد و اقلام مصرفی افزایش قیمت زیاده داشته است. همین امر نیز موجب بروز نارضایتی در میان مردم شد. شاید لازم بود خیلی زودتر به مسائل سیاست خارجی می‌پرداختیم و گفت‌وگوهایی را آغاز میکردیم؛ البته درست است که آقای ترامپ زور می‌گوید اما این زورگویی در خصوص تمامی کشورهای جهان از جمله هم پیمانان آمریکا هم مصداق دارد اما واقعیت این است که در مقابل زورگو هرچند باید ایستادگی کرد اما دیپلماسی و مذاکره هم نباید بصورت کلی کنار گذاشته شود.

تا زمانی که تحریم‌ها از روی دوش کشور برداشته نشود، شاهد تحول در اقتصاد نخواهیم بود

وی افزود: بنابراین ما خیلی زودتر باید بده بستان‌هایی را آن هم بصورت محرمانه انجام می‌دادیم. ضرورت محرمانگی نیز از آن جهت است که ایران دارای دشمنان و رقبایی است که این بازیگران در مذاکرات احتمالی تهران و واشنگتن سنگ اندازی می‌کنند که در راس آن اسرائیل قرار دارد، همچنین برخی کشورهای منطقه ما نیز از کاهش تنش میان ایران و ایالات متحده و بهبود وضعیت اقتصادی و قدرتمندتر شدن ایران استقبال نمی‌کنند. بنابراین آنچه اخیرا و پیش از هیاهوی تازه ترامپ در خصوص آمادگی ایران برای مذاکره و سخنان دونالد ترامپ شنیدیم که ممکن است گفت‌وگوهایی آغاز شود، تحول قابل توجهی البته با احتیاط است. واقعیت این است اگر ما می‌توانستیم این مشکلات اقتصادی را پیش از این رفع کنیم، هیچ یک از اتفاقات چند روز اخیر رخ نمی‌داد.

فرجی راد با تاکید بر اینکه تا زمانی که تحریم‌ها از روی دوش کشور برداشته نشود، شاهد تحول در اقتصاد نخواهیم بود. روز گذشته هم شاهد بودیم که ترامپ اعلام کرد برای هر شریک تجاری ایران، تعرفه ۲۵ درصد تعیین خواهد کرد و این مساله خطرناکی است که کار ما را برای تداوم مراودات تجاری سخت تر میکند. من معتقدم ما باید در مذاکرات بتوانیم به نتیجه دست پیدا کنیم. بله، ما صنعت موشکی را باید حفظ کنیم و سطح قابل قبولی از غنی سازی را نیز داشته باشیم که از ضروریات است اما وقتی وارد مذاکره بشویم، خواهیم دید که چه منافذی وجود دارد تا از طریق آن‌ها وارد بده بستان بشویم. ما تاکنون نتوانسته‌ایم از این ابزارهایی که مذاکره به دست ما می‌دهد، به نحو احسن استفاده کنیم. اینکه آن‌ها بگویند اینکه ما می‌گوییم، ولاغیر و ما نیز همین را تکرار کنیم، نتیجه آنچه که برای ما حاصل میشود، چیزی جز مشکلات اقتصادی نیست. امیدوارم برمبنای آنچه در اخبار شنیدیم، دو طرف وارد مذاکرات جدی شوند و آمریکا نیز از تکرار آنچه در دور پیشین مذاکرات رخ داد، خودداری کند. معتقدم که ایالات متحده هم خواهان جنگ با ایران نیست چرا که ایران با ونزوئلا متفاوت است و منطقه ما شرایط خاصل خود را دارد. تا سیاست خارجی ما به سمت جلو حرکت و در مسیر برداشتن تحریم‌ها حرکت نکند، فشار اقتصادی مردم، شرایط را برای سوءاستفاده خارجی نیز مهیا می‌کند.

دولت ترامپ دیپلماسی با ایران را ترجیح می‌دهد

این استاد دانشگاه همچنین در خصوص مداخلات آمریکایی و اسرائیلی در امور داخلی ایران و همچنین تلاش برای سوار شدن بر موج اعتراضات داخلی نیز گفت: اینکه دشمن شامل رژیم صهیونیستی و ایالات متحده از فضای داخلی ایران استفاده می‌کند، موضوعی نیست که در آن شک و تردیدی وجود داشته باشد. تقریبا تا دو ماه قبل، مقامات رژیم صهیونیستی به صورت روزانه تهدید به آغاز دور جدیدی از تجاوزات به ایران می‌کردند اما به ناگاه شاهد بودیم که نخست‌وزیر اسرائیل در پیامی به رئیس‌جمهور روسیه اعلام کرد که ما به دنبال تنش با ایران نیستیم.

وی با طرح این سوال که بازیگری که دشمنی‌اش با ایران مشخص است چرا به یکباره تهدید را متوقف کرد، گفت: دلیل این است که آن‌ها برنامه‌ای داخلی داشتند و این برنامه را به اجرا درآوردند و از طریق رسانه‌های بیگانه نیز تبلیغات کردند و این امر با آغاز موج جدید گرانی‌ در داخل ایران نیز همزمان شد که این گرانی‌ و چند برابر شدن قیمت‌ها هم مانند دشمنی اسرائیل، واقعیتی انکارناپذیر است. همین امر نیز موجب شد تا رئیس جمهور آمریکا نیز به سخنان تهدیدآمیز روی آورد اما این در حالی است که سخنگوی کاخ سفید اعلام میکند که واشنگتن علی رغم توانمندی از حیث قدرت اما دیپلماسی را ترجیح میدهد. در همین حال من معتقدم مذاکرات محرمانه میتواند بستر را برای یک بده بستان مهیا کند. ترامپ در آستانه انتخابات مجلس سنا به دنبال دستاورد و همزمان عدم ورود به درگیری جدید در خاورمیانه است تا حامیان جنبش خود را نیز در این مسیر از دست ندهد.