راه‌ آهن چابهار ـ زاهدان در آستانه بهره‌ برداری / تزریق ۴۰ هزار میلیارد تومان اعتبار در دو سال

به گزارش رکنا، فرزانه صادق در نوزدهمین همایش بین‌المللی حمل‌ونقل ریلی، توسعه کریدورهای ریلی، اتصال بنادر و مراکز تولیدی به شبکه سراسری و تقویت زیرساخت‌های لجستیکی را از اولویت‌های راهبردی کشور دانست و اظهار کرد: حمل‌ونقل ریلی علاوه بر کاهش هزینه‌های اقتصادی و مصرف انرژی، نقش مهمی در افزایش بهره‌وری، ارتقای ایمنی و تقویت تاب‌آوری ملی دارد.

وزیر راه و شهرسازی با اشاره به اهمیت شبکه ریلی در شرایط بحرانی گفت: استمرار جابه‌جایی کالاهای اساسی، نهاده‌های تولید، کالاهای راهبردی و مسافران، برای حفظ جریان زندگی و فعالیت‌های اقتصادی کشور ضروری است.

وی با اشاره به آسیب‌های واردشده به زیرساخت‌های ریلی در جریان جنگ افزود: هدف قرار گرفتن زیرساخت‌های کشور و آسیب دیدن هفت پل ریلی، بار دیگر اهمیت این شبکه در حفظ ارتباطات داخلی و تاب‌آوری کشور را نشان داد.

صادق تأکید کرد که تقویت شبکه ریلی تنها به توسعه خطوط محدود نمی‌شود و باید نوسازی ناوگان، نگهداری زیرساخت‌ها، رفع گلوگاه‌های شبکه و افزایش بهره‌وری عملیاتی نیز به‌صورت هم‌زمان دنبال شود.

چابهار؛ حلقه راهبردی اتصال ایران به کریدورهای منطقه‌ای

وزیر راه و شهرسازی با اشاره به ظرفیت ژئوپلیتیکی ایران در مسیرهای ترانزیتی منطقه اظهار کرد: موقعیت جغرافیایی کشور زمانی به درآمد ارزی پایدار و رونق اقتصادی تبدیل می‌شود که خدمات حمل‌ونقل منظم، رقابت‌پذیر و قابل اعتماد در اختیار صاحبان کالا قرار گیرد.

به گفته وی، تکمیل کریدورهای ریلی، فعال‌سازی دیپلماسی حمل‌ونقل، تسهیل تشریفات مرزی، هماهنگی تعرفه‌ها و ایجاد خدمات منظم از الزامات تبدیل ظرفیت ترانزیتی ایران به مزیت اقتصادی است.

صادق اتصال بنادر، مراکز تولیدی و پایانه‌های لجستیکی به شبکه ریلی را نیز ضروری دانست و بر نقش شرکت‌های خصوصی حمل‌ونقل و لجستیک در افزایش توان رقابتی کشور تأکید کرد.

وی درباره روند اجرای پروژه راه‌آهن چابهار ـ زاهدان توضیح داد: عملیات اتصال ریلی خاش به چابهار از مسیر زاهدان در پاییز سال ۱۴۰۳ آغاز شد. پیش از آن، خط ریلی زاهدان به خاش در دولت‌های گذشته احداث شده بود، اما اتصال این مسیر به بندر چابهار هنوز محقق نشده بود.

وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه اتصال ریلی زاهدان به چابهار از اهمیت راهبردی و ژئوپلیتیکی برخوردار است، از حمایت‌های رئیس‌جمهور در تأمین منابع این پروژه قدردانی کرد و گفت: طی دو سال گذشته، با وجود شرایط دشوار کشور و وقوع جنگ، حدود ۴۰ هزار میلیارد تومان برای این طرح تأمین و تزریق شده است و امیدواریم طی یکی دو ماه آینده شاهد بهره‌برداری از آن باشیم.

وی همچنین محدودیت‌های ایجادشده در برخی بنادر جنوبی و اتفاقات رخ‌داده در بنادر شمالی را یادآور شد و افزود: این تحولات اهمیت اتصال ریلی بنادر و ایجاد مسیرهای جایگزین برای جابه‌جایی کالا را بیش از گذشته نمایان کرده است.

صادق در ادامه، توسعه و رونق مرکز لجستیکی آپرین طی دو سال گذشته را از اقدامات مؤثر در افزایش ظرفیت لجستیکی کشور عنوان کرد.

برقی‌سازی خطوط و استفاده از فناوری‌های نوین در شبکه ریلی

وزیر راه و شهرسازی با تأکید بر اینکه افزایش سهم حمل‌ونقل ریلی در جابه‌جایی بار و مسافر صرفاً از طریق توسعه خطوط امکان‌پذیر نیست، گفت: ظرفیت زیرساخت‌ها، تعداد و کیفیت ناوگان و سطح خدمات باید متناسب با یکدیگر توسعه یابند.

وی برقی‌سازی خطوط ریلی را یکی از سیاست‌های مهم این حوزه دانست و افزود: این برنامه با اولویت محورهای پرتردد و راهبردی دنبال می‌شود، اما موفقیت آن به هماهنگی میان توسعه خطوط، تأمین ناوگان، زیرساخت انرژی و سامانه‌های بهره‌برداری وابسته است.

صادق همچنین استفاده از فناوری‌های جدید را در ارتقای عملکرد شبکه ریلی مؤثر دانست و اظهار کرد: دیجیتال‌سازی و هوش مصنوعی می‌توانند در مدیریت ظرفیت شبکه، پیش‌بینی خرابی تجهیزات، برنامه‌ریزی تعمیرات، افزایش ایمنی و بهبود خدمات نقش‌آفرینی کنند. فناوری زنجیره بلوکی نیز در صورت استفاده در حوزه‌های مناسب، به شفافیت و رهگیری اسناد و مبادلات کمک خواهد کرد.

وی با اشاره به فرصت‌های جدید در حوزه انرژی، استفاده از ذخیره‌سازها، سامانه‌های نوین تأمین توان و انرژی‌های تجدیدپذیر را از ظرفیت‌های قابل بررسی برای صنعت ریلی برشمرد و بر ضرورت ارزیابی فنی و اقتصادی این فناوری‌ها تأکید کرد.

کمبود لکوموتیو؛ یکی از چالش‌های اصلی حمل‌ونقل ریلی

وزیر راه و شهرسازی تأمین لکوموتیو و افزایش آماده‌به‌کاری ناوگان را از مسائل مهم این صنعت دانست و گفت: کمبود نیروی کشش و پایین بودن قابلیت دسترسی بخشی از لکوموتیوهای دیزلی، مستقیماً بر ظرفیت حمل بار و کیفیت خدمات اثر می‌گذارد.

به گفته صادق، این موضوع طی دو سال گذشته در دستور کار وزارت راه و شهرسازی، شرکت راه‌آهن و دولت قرار داشته و با حمایت از سرمایه‌گذاران بخش خصوصی، تعداد لکوموتیوهای فعال و میزان آماده‌به‌کاری ناوگان تا حدودی افزایش یافته است؛ هرچند اقدامات انجام‌شده هنوز پاسخگوی نیازها نیست.

وی با اشاره به توافق‌ها و تفاهم‌نامه‌های منعقدشده با بخش خصوصی تصریح کرد: سرمایه‌گذاری در صنعت ریلی باید علاوه بر توسعه خطوط، بر شناسایی گلوگاه‌ها و کانون‌های اصلی بار، دوخطه و چهارخطه کردن مسیرهای پرتردد، رفع محدودیت‌های شبکه و توسعه مراکز لجستیکی و پایانه‌های مرزی متمرکز شود.

صادق افزود: بخشی از تفاهم‌نامه‌های این حوزه با کشورهای همسایه منعقد شده و توافق‌های جدیدی نیز در حاشیه نوزدهمین همایش بین‌المللی حمل‌ونقل ریلی به امضا می‌رسد.

تأمین لکوموتیوهای تمام‌باتری، بازسازی لکوموتیوهای موجود با استفاده از سامانه‌های هیبریدی مبتنی بر باتری و احداث نیروگاه‌های خورشیدی در پهنه‌های ریلی، از جمله محورهای این توافق‌هاست که می‌تواند زمینه ورود فناوری و سرمایه‌گذاری جدید به صنعت ریلی را فراهم کند.

تأکید بر مشارکت بخش خصوصی و همکاری دانشگاه و صنعت

وزیر راه و شهرسازی در بخش دیگری از سخنان خود، مشارکت بخش خصوصی را شرط اساسی توسعه صنعت ریلی دانست و گفت: بدون استفاده از ظرفیت‌های مالی، تخصصی و اجرایی سرمایه‌گذاران، توسعه این صنعت با محدودیت مواجه خواهد شد.

وی با اشاره به همکاری وزارت نیرو، سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق، معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، شرکت‌های دانش‌بنیان و سرمایه‌گذاران اظهار کرد: هم‌افزایی دستگاه‌های اجرایی، دانشگاه‌ها و بخش خصوصی می‌تواند زمینه ارائه راهکارهای عملیاتی برای حل چالش‌های صنعت ریلی را فراهم کند.

صادق همچنین بر ضرورت استمرار ارتباط دانشگاه و صنعت تأکید کرد و افزود: همکاری مراکز علمی داخلی و خارجی باید از مرحله شناسایی و تعریف مسئله تا طراحی، آزمایش و ارزیابی راهکارها ادامه داشته باشد.

وی در پایان با تأکید بر حمایت وزارت راه و شهرسازی از سرمایه‌گذاری در این بخش خاطرنشان کرد: توسعه زیرساخت‌های ریلی، تکمیل کریدورهای بین‌المللی و اتصال مؤثر بنادر به شبکه سراسری، از محورهای اصلی تقویت جایگاه ترانزیتی ایران و افزایش تاب‌آوری اقتصادی کشور به شمار می‌رود.