ساماندهی ۶۵۰ میلیون حساب بانکی / بانک‌ ها برای تعیین تکلیف حساب‌ها ۱۰ روز فرصت دارند

به گزارش رکنا، تعداد بالای حساب‌های بانکی در کشور و وجود میلیون‌ها حساب غیرضروری و بلااستفاده، بانک مرکزی را به سمت اجرای طرحی برای ساماندهی حساب‌های بانکی سوق داده است؛ طرحی که قرار است تعداد حساب‌های بانکی کشور را از حدود ۶۵۰ میلیون به ۳۰۰ میلیون حساب کاهش دهد.

رضا بیات، مدیرکل فناوری اطلاعات بانک مرکزی، در گفت‌وگویی تلویزیونی با تشریح دلایل افزایش تعداد حساب‌های بانکی در کشور گفت: افتتاح حساب برای دریافت تسهیلات از بانک‌های مختلف، الزامات سازمان‌ها و شرکت‌ها و همچنین بی‌توجهی به تعیین تکلیف حساب‌های بلااستفاده در سال‌های گذشته، از مهم‌ترین دلایل افزایش تعداد حساب‌ها بوده است.

چرا تعداد حساب‌های بانکی در ایران به ۶۵۰ میلیون رسید؟

بیات با اشاره به تعدد حساب‌های بانکی در کشور اظهار کرد: در بسیاری از موارد، افراد به دلایل مختلف ناچار به افتتاح حساب در بانک‌های متعدد شده‌اند. از سوی دیگر، برخی حساب‌ها پس از پایان نیاز مشتری همچنان باز مانده‌اند و حتی با وجود داشتن موجودی اندک، در آمار حساب‌های شبکه بانکی ثبت شده‌اند.

به گفته وی، این شرایط علاوه بر تحمیل هزینه‌های نگهداری به شبکه بانکی، ضرورت ساماندهی و شناسایی حساب‌های غیرضروری را افزایش داده است.

آیا افتتاح حساب برای افراد دارای بیش از ۱۰ حساب بانکی ممنوع است؟

مدیرکل فناوری اطلاعات بانک مرکزی درباره محدودیت افتتاح حساب برای افرادی که حساب‌های بانکی متعددی دارند، توضیح داد: بر اساس ضوابط مبارزه با پولشویی، افرادی که بیش از ۱۰ حساب بانکی دارند، برای افتتاح حساب جدید باید از سوی واحد مبارزه با پولشویی بانک مورد بررسی قرار بگیرند.

وی تأکید کرد که داشتن بیش از ۱۰ حساب به معنای ممنوعیت قطعی افتتاح حساب جدید نیست، بلکه بانک باید ضرورت افتتاح حساب جدید و وضعیت مشتری را بررسی کند.

همچنین افرادی که دارای حساب راکد یا مسدود هستند، مطابق ضوابط مربوط، با محدودیت‌هایی برای افتتاح حساب جدید مواجه خواهند شد.

سامانه حسام چیست و چگونه حساب‌های بانکی را ساماندهی می‌کند؟

بیات با اشاره به راه‌اندازی سامانه حساب (حسام) گفت: این سامانه بر پایه اطلاعات جمع‌آوری‌شده در سامانه سیاح بانک مرکزی طراحی شده است.

در سامانه سیاح، بانک‌ها موظف‌اند اطلاعات حساب‌های افتتاح‌شده را برای بانک مرکزی ارسال کنند. سامانه حسام نیز با استفاده از این اطلاعات، امکان مشاهده و تعیین وضعیت حساب‌های بانکی را برای مشتریان فراهم کرده است.

شهروندان برای استفاده از این سامانه باید به نشانی hesab.cbi.ir مراجعه کنند و پس از احراز هویت از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند، وارد سامانه شوند.

بر اساس توضیحات مدیرکل فناوری اطلاعات بانک مرکزی، احراز هویت در سطح سه و فعال‌سازی احراز هویت دومرحله‌ای برای ورود به سامانه ضروری است.

مراحل بستن حساب بانکی غیرضروری در سامانه حسام

فرایند تعیین تکلیف حساب‌ها در سامانه حسام شامل چند مرحله است:

۱. مشاهده فهرست حساب‌های بانکی ثبت‌شده به نام مشتری.

۲. اعلام حساب‌هایی که متعلق به شخص نیستند یا به اشتباه در فهرست حساب‌های او قرار گرفته‌اند.

۳. مشخص کردن حساب‌هایی که به دلیل داشتن تسهیلات، ضمانت، مسدودی یا سایر تعهدات مالی باید همچنان باز بمانند.

۴. انتخاب حساب‌های موردنیاز و پرکاربرد که مشتری قصد حفظ آنها را دارد.

۵. مشخص کردن حساب‌های غیرضروری و درخواست برای بستن آنها.

۶. معرفی یک حساب به‌عنوان حساب پایه برای انتقال موجودی حساب‌هایی که قرار است بسته شوند.

۷. بازبینی نهایی اطلاعات و تأیید درخواست.

پس از تأیید نهایی، مشتری تا ۴۸ ساعت فرصت دارد اطلاعات ثبت‌شده را ویرایش کند. پس از پایان این مهلت، درخواست برای انجام اقدامات لازم به شبکه بانکی ارسال می‌شود.

بانک‌ها برای بستن حساب‌های بانکی ۱۰ روز فرصت دارند

یکی از مهم‌ترین موضوعات مطرح‌شده در این گفت‌وگو، تأخیر برخی بانک‌ها در اجرای درخواست مشتریان بود.

بیات در پاسخ به انتقاد مجری برنامه درباره تعیین تکلیف نشدن برخی حساب‌ها پس از گذشت بیش از دو ماه از ثبت درخواست، گفت: بانک مرکزی وضعیت عملکرد بانک‌ها را به‌صورت روزانه رصد می‌کند و آمار درخواست‌ها و میزان رسیدگی هر بانک را در اختیار مدیران شبکه بانکی قرار می‌دهد.

وی افزود: دستورالعمل‌های لازم برای اتصال بانک‌ها به سامانه و نحوه انجام فرایندها ابلاغ شده است و بانک مرکزی پیگیری می‌کند تا بانک‌ها به زمان‌بندی تعیین‌شده پایبند باشند.

به گفته مدیرکل فناوری اطلاعات بانک مرکزی، بانک‌ها برای انجام اقدامات مربوط به درخواست مشتریان، از جمله تعیین تکلیف حساب و انتقال موجودی آن به حساب پایه، حداکثر ۱۰ روز فرصت دارند.

اگر بانک حساب را نبندد یا موجودی منتقل نشود چه باید کرد؟

یکی دیگر از مشکلات مطرح‌شده در این گفت‌وگو، تأخیر در انتقال موجودی حساب‌های درخواستی به حساب پایه و همچنین باقی ماندن تعداد حساب‌ها در فهرست مشتری پس از موافقت بانک با بستن آنها بود.

بیات در این‌باره توضیح داد: پس از انجام اقدامات لازم از سوی بانک، اطلاعات حساب باید در سامانه سیاح بانک مرکزی نیز به‌روزرسانی شود. بنابراین صرف اعلام موافقت بانک با درخواست مشتری کافی نیست و وضعیت نهایی حساب باید در سامانه اطلاعات حساب‌های بانکی ثبت شود.

وی همچنین از ایجاد مرکز امداد مشتریان برای رسیدگی به مشکلات و مغایرت‌های سامانه حسام خبر داد و اعلام کرد شهروندان می‌توانند برای پیگیری مشکلات، ابهامات و درخواست‌های خود با شماره ۲۷۴۷-۱۷۸ تماس بگیرند.

تکلیف حساب‌های بانک آینده و سایر بانک‌های ادغام‌شده چه می‌شود؟

در بخش دیگری از این گفت‌وگو، موضوع باقی ماندن حساب‌های بانک‌های ادغام‌شده، از جمله حساب‌های بانک آینده که در فهرست مشتریان با عنوان بانک ملی نمایش داده می‌شوند، مطرح شد.

بیات در پاسخ گفت: حساب‌های بانک‌های ادغام‌شده وضعیت متفاوتی دارند و باید فرایند تعیین تکلیف آنها به‌صورت جداگانه بررسی شود.

وی تأکید کرد که حساب‌های منتقل‌شده به بانک جدید باید با اطلاعات بانک مقصد قابل شناسایی باشند و موضوع حساب‌هایی که همچنان با نام بانک سابق در سامانه نمایش داده می‌شوند، نیازمند بررسی و پیگیری است.

هدف بانک مرکزی از کاهش تعداد حساب‌های بانکی چیست؟

مدیرکل فناوری اطلاعات بانک مرکزی یکی از اهداف اصلی اجرای سامانه حسام را کاهش هزینه‌های نگهداری حساب‌های غیرضروری و افزایش شفافیت در شبکه بانکی عنوان کرد.

به گفته بیات، حساب‌های رهاشده و بلااستفاده می‌توانند زمینه سوءاستفاده را فراهم کنند. همچنین تعدد حساب‌های بانکی یکی از روش‌هایی است که ممکن است در برخی فعالیت‌های مرتبط با پولشویی مورد استفاده قرار گیرد.

وی با اشاره به پدیده‌هایی مانند اجاره حساب بانکی و سوءاستفاده از اطلاعات اشخاص برای افتتاح حساب، ساماندهی حساب‌ها را اقدامی مؤثر در تقویت نظارت بانکی و کاهش زمینه‌های تخلف دانست.

بیات در عین حال توضیح داد که ساماندهی حساب‌های بانکی به‌طور مستقیم به معنای ارتقای امنیت فنی سامانه‌های بانکی نیست، اما می‌تواند امنیت کاربران را در فضای بانکی و سایبری افزایش دهد.

در نهایت، سامانه حسام قرار است با فراهم کردن امکان مشاهده و تعیین تکلیف حساب‌ها به‌صورت غیرحضوری، هم فرایند بستن حساب‌های غیرضروری را برای مشتریان آسان‌تر کند و هم با کاهش حساب‌های رهاشده، زمینه نظارت مؤثرتر بانک مرکزی بر شبکه بانکی را فراهم آورد. با این حال، تحقق هدف کاهش ۶۵۰ میلیون حساب به ۳۰۰ میلیون حساب، به اجرای به‌موقع درخواست‌ها از سوی بانک‌ها و به‌روزرسانی دقیق اطلاعات حساب‌ها وابسته است.