تخمه هم قسطی شد / وقتی حتی تنقلات ارزان هم از سفره‌ ها پر می‌کشند

به گزارش رکنا، یک زمانی آجیل شب عید، مهمانی یا دورهمی پای ثابت سفره ایرانی بود؛ اما افزایش قیمت خشکبار و کاهش قدرت خرید باعث شد بسیاری از خانوارها نخست آجیل را از سبد خرید خود حذف کنند و سراغ گزینه‌های ارزان‌تر بروند.

تخمه، نخودچی و کشمش، بادام‌زمینی و حتی تنقلات صنعتی مانند چیپس و پفک، برای بسیاری تبدیل به جایگزین آجیل شدند.

اما حالا قیمت همین کالاها نیز به جایی رسیده که خرید آنها برای بخشی از خانوارها نیازمند حساب‌وکتاب بیشتری است؛ موضوعی که تنها با نگاه به قیمت‌های درج‌شده در فروشگاه‌های آنلاین نیز قابل مشاهده است.

برای نمونه، در فهرست قیمت‌های بررسی‌شده، یک کیلو پسته فندقی شور فله ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان قیمت دارد. آجیل مخلوط شور ۶۰۰ گرمی نیز حدود ۲ میلیون و ۴۲۴ هزار تومان قیمت‌گذاری شده و قیمت آجیل مخلوط خام ۶۰۰ گرمی به ۲ میلیون و ۳۱۶ هزار و ۶۰۰ تومان رسیده است.

در بخش دیگری از بازار، ۵۰۰ گرم مغز گردو سفید حدود یک میلیون و ۱۴ هزار تومان و ۳۰۰ گرم مغز بادام خام بیش از یک میلیون تومان قیمت دارد.

یعنی برای خرید تنها نیم کیلو از برخی انواع خشکبار، خانوار باید رقمی معادل بخش قابل توجهی از هزینه‌های روزمره خود را کنار بگذارد.

آجیل چند میلیونی؛ سهم کوچک‌تر سفره از یک خوراکی قدیمی

قیمت‌های ثبت‌شده برای برخی محصولات نشان می‌دهد خرید آجیل مخلوط دیگر الزاماً یک خرید معمولی و کم‌هزینه محسوب نمی‌شود.

این ارقام مربوط به قیمت‌های مشاهده‌شده برای محصولات مشخص در بازار آنلاین هستند و بسته به برند، کیفیت، نوع بسته‌بندی و فروشنده می‌توانند متفاوت باشند.

اما ماجرا فقط آجیل نیست؛ چیپس ۶۰ هزار تومانی هم داریم

اگر زمانی خرید یک بسته کوچک چیپس یا پفک، ساده‌ترین راه برای اضافه کردن یک خوراکی به سفره یا دورهمی بود، قیمت‌های فعلی نشان می‌دهد این کالاها نیز دیگر کاملاً ارزان محسوب نمی‌شوند.

در میان قیمت‌های بررسی‌شده، یک بسته چیپس نمکی چاکلز ۵۲ گرمی ۶۰ هزار تومان قیمت دارد. چیپس ۶۵ گرمی مزمز و چی‌توز نیز حدود ۷۰ هزار تومان قیمت‌گذاری شده‌اند.

بسته‌های بزرگ‌تر نیز قیمت‌های قابل توجهی دارند؛ برای نمونه، چیپس نمکی چی‌توز ۲۵۰ گرمی ۲۵۰ هزار تومان و بسته ۴۵۰ گرمی آن ۴۵۰ هزار تومان قیمت دارد.

حتی در مورد پفک هندی نیز قیمت‌ها از چند صد هزار تومان عبور کرده است؛ یک بسته دو عددی پفک هندی ۳۵۰ گرمی حدود ۴۰۰ هزار تومان قیمت دارد و پفک هندی یک کیلویی نیز در فهرست قیمت‌های بررسی‌شده بیش از ۴۶۰ هزار تومان قیمت خورده است.

جدول قیمت برخی تنقلات

«قسطی هم می‌دهند»؛ شوخی تلخ با کوچک شدن سفره

حالا جمله‌ای که زمانی بیشتر جنبه شوخی داشت، معنای دیگری پیدا کرده است: اگر پول آجیل نداری، تخمه بخر!

اما وقتی قیمت بسیاری از خشکبار و حتی برخی تنقلات ساده به صدها هزار تومان رسیده، همین جایگزین هم برای همه در دسترس نیست.

در چنین شرایطی، مسئله فقط گران شدن یک بسته آجیل یا یک بسته چیپس نیست؛ مسئله تغییر اولویت‌های مصرفی خانوارهاست. خانواده‌ای که تا چند سال پیش می‌توانست برای مهمانی یا شب عید یک بسته آجیل بخرد، ممکن است امروز ابتدا آجیل را حذف کند؛ سپس به سراغ تخمه و خشکبار ارزان‌تر برود و در نهایت حتی خرید تنقلاتی مانند چیپس و پفک را نیز محدود کند.

به بیان دیگر، وقتی قدرت خرید کاهش پیدا می‌کند، اولین واکنش خانوارها لزوماً خرید کالای ارزان‌تر نیست؛ گاهی حذف کامل کالا از سبد مصرفی است.

از «آجیل نمی‌خریم» تا «تنقلات هم نمی‌خریم»

تصویر تغییر کرده است؛ آجیل برای بخشی از مردم از یک خوراکی معمولی به کالایی گران تبدیل شده و تخمه و تنقلات نیز دیگر الزاماً انتخاب‌های کم‌هزینه‌ای نیستند.

وقتی یک بسته کوچک چیپس حدود ۶۰ تا ۷۰ هزار تومان قیمت دارد و برخی بسته‌های بزرگ‌تر به چند صد هزار تومان می‌رسند، طبیعی است که برای خانواری که درآمدش متناسب با رشد هزینه‌ها افزایش پیدا نکرده، خرید این کالاها نیز به موضوعی قابل‌محاسبه تبدیل شود.

این همان تغییری است که در ظاهر شاید تنها با قیمت یک بسته آجیل یا چیپس دیده شود، اما در سطح خانوار می‌تواند به معنای کوچک‌تر شدن سبد مصرفی، حذف تنقلات و تغییر سبک خرید برای مدیریت هزینه‌های ضروری‌تر باشد.

در گذشته می‌گفتند اگر آجیل گران است، تخمه بخرید؛ امروز اما سؤال دیگری مطرح است: اگر تخمه هم گران شده باشد، نوبت حذف کدام خوراکی از سفره است؟