هشدار میراث فرهنگی درباره مسجد شش‌ناو؛ احتمال توقف عملیات در صورت تداوم مغایرت‌ها

به گزارش خبرگزاری رکنا، محسن طوسی با توجه به مذاکرات انجام شده با مسئولان استانی درباره مسجد شش‌ناو، اظهار کرد: براساس گزارش‌های واصله، بخش‌هایی از اجرای این طرح با مصوبات قانونی مغایرت دارد. به همین دلیل علی آذری، مدیرکل حفظ و احیای بناهای تاریخی این معاونت، برای بازدید میدانی از شرایط پروژه و رفع این مغایرت‌ها به تفرش اعزام شده است.

وی تاکید کرد: چنانچه در بررسی‌های میدانی محرز شود که تخلفی صورت گرفته یا اجرای طرح با طرح مصوب مغایرت دارد، دستور توقف عملیات صادر می شود و در صورت لزوم، بخش‌های غیرمنطبق با ضوابط تاریخی باید اصلاح و یا قلع‌وقمع شوند.

سرپرست اداره کل حفظ، احیا و مرمت بناها و محوطه‌های تاریخی با تاکید بر اینکه هرگونه مداخله در عرصه و حریم بناهای تاریخی منوط به داشتن طرح مصوب است، اظهار کرد: تمام طرح‌های عمرانی در بافت‌های تاریخی باید در شوراهای فنی استان‌ها و ستاد مرکزی مورد بررسی دقیق قرار گیرند تا جوانب امر از نظر فنی، تاریخی و حفاظتی لحاظ شود.

طوسی درباره حساسیت‌های ایجاد شده در خصوص اجرای طرح پیرامون «مسجد شش‌ناو» در تفرش، توضیح داد: برخی مواقع اگرچه مجوزهای اولیه برای احداث صادر شده، اما در مرحله اجرا با عدم انطباق‌هایی از نظر مقیاس یا ارتفاع با طرح مصوب مواجه ایم که در مورد مسجد ششناو نیز این مشکل مشاهده شده است.

شهرداری‌ها حق مداخله خودسرانه در بافت تاریخی را ندارند

سرپرست اداره کل حفظ، احیا و مرمت بناها و محوطه‌های تاریخی تاکید کرد: شهرداری‌ها در محدوده عرصه و بافت‌های تاریخی اجازه هیچ‌گونه مداخله‌ای ندارند و مکلف‌اند مجوزها را فقط براساس ضوابط و طرح‌های مصوب معاونت میراث‌فرهنگی صادر کنند.

طوسی افزود: پس از تصویب طرح در شورای فنی، وظیفه ما نظارت دقیق بر نحوه اجرای آن براساس ضوابط حاکم بر عرصه و حریم است. ممکن است برخی افراد با طرح مصوب شده در شورای فنی هم مخالف باشند اما باید این موضوع را در نظر گرفت که همه طرح ها براساس چهارچوب تصویب شده در شورای فنی استان ها بررسی و تصویب می شوند.

رویکرد میراث‌فرهنگی در قبال حقوق مالکانه و صیانت از اصالت بناها

سرپرست اداره کل حفظ، احیا و مرمت بناها و محوطه‌های تاریخی با تأکید بر لزوم تامین منابع مالی برای آزادسازی حریم آثار تاریخی، گفت: اگرچه تامین بودجه برای آزادسازی عرصه و حریم آثار تاریخی از ضرورت‌های انکارناپذیر ماست، اما در نبود این منابع، اولویت ما مدیریت صحیح مداخلات است. در تمامی شوراهای فنی، تمامی ملاحظات تاریخی و ویژگی‌های کالبدی اثر مدنظر قرار می‌گیرد.

طوسی درباره درخواست‌های برخی متولیان اماکن مذهبی برای توسعه صحن‌ها یا ساخت‌وسازهای جدید، توضیح داد: ما به دنبال تعامل و رعایت حقوق مالکانه هستیم، اما اجازه مداخله غیراصولی که به اصالت منظر و ساختار تاریخی بنا آسیب بزند را نمی‌دهیم.

وی خاطرنشان کرد: اگر طرح‌های توسعه‌ای به کیفیت فضایی و اصالت بنا کمک کند، با آن موافقت می‌شود اما در غیر این صورت، میراث‌فرهنگی اجازه نمی دهد با ساخت‌وسازهای غیرمنطقی، گذشته تاریخی و حریم بصری آثار ملی مخدوش شود.

سرپرست اداره کل حفظ، احیا و مرمت بناها و محوطه‌های تاریخی تصریح کرد: هنگامی که طرح‌ها در مراجع تخصصی میراث‌فرهنگی بررسی می‌شوند، تمام جوانب فنی و تاریخی ارزیابی شده و به هیچ عنوان اجازه مداخله بیش از حد در عرصه یا تغییراتی که با پیشینه تاریخی اثر مغایرت داشته باشد، داده نمی‌شود.

طوسی افزود: اگر فرد یا دستگاهی با طرح مصوب شورای فنی مخالفت یا تخطی کند، میراث‌فرهنگی به عنوان نهاد ناظر، اقدامات قانونی و حقوقی لازم را انجام می دهد.

درباره مسجد جامع شش‌ناو

مسجد جامع شِش‌ناو از جمله مساجد قدیمی استان مرکزی است که در محله فَم شهر تفرش واقع شده است. بنای اولیه این مسجد از آثار دوره سلجوقی است که در دوره‌های بعد قسمت‌هایی به آن اضافه شده و در ۱۹ مرداد سال ۱۳۷۹ با شماره ۲۷۷۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

علت نامگذاری این مسجد به «شِش‌ناو»، وجود قناتی با قدمت قرن سوم هجری قمری در زیر آن است که آب آن پس از عبور از زیر درخت چنار کهن‌سال مسجد، توسط شش عدد ناو (ناودان) تقسیم و به محله‌های اطراف جریان می‌یابد.

این مجموعه تاریخی شامل گنبدی بزرگ با ارتفاع ۱۵ متر، دو شبستان، ایوان، صحن، حجره‌ها، حسینیه و مناره‌ای آجری متعلق به قرن پنجم هجری است. از ویژگی‌های شاخص این مسجد، مناره آجری با کتیبه کوفی، مقصوره سلجوقی و ایوان صفوی است که بر فراز مقصوره آن گنبدی کلاه‌خودی به سبک دوران سلجوقی خودنمایی می‌کند. به روایتی، این مقصوره بر روی مزار «محمد محدث» از اصحاب امام حسن عسکری(ع) بنا شده است./ ایرنا