تأکید بر روایت‌گری نوین از آموزش و پرورش در مهر ۱۴۰۵

به گزارش رکنا، رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت آموزش و پرورش در نشست مجازی با کارشناسان روابط عمومی آموزش و پرورش کهگیلویه و بویراحمد تأکید کرد که مهر امسال نباید صرفاً یک آیین تکراری سالانه باشد، بلکه باید نقطه شروع «روایت تازه» از آموزش و پرورش پساجنگ باشد؛ روایتی که در آن واقعیت‌های تحول‌آفرین مدارس، نه در قالب تبلیغات، بلکه با کشف سوژه، شناخت مساله و روایت دقیق و باورپذیر برای جامعه بازگو شود.

وقتی هر کلاس یک داستان دارد؛ فصل تازه روایت مدرسه

وقتی مدرسه خودِ خبر است

سال‌هاست بخش مهمی از فعالیت روابط عمومی‌ها در انعکاس مراسم، نشست‌ها و رویدادهای رسمی خلاصه می‌شود؛ اما نگاه جدیدی که در این نشست مطرح شد، نقطه شروع را جای دیگری قرار می‌دهد: متن زندگی روزمره مدرسه.

حسین صادقی با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد روابط عمومی‌ها گفت روابط عمومی نباید صرفاً به پوشش رویدادها و سخنرانی‌ها محدود شود، بلکه باید یک گام جلوتر حرکت کند؛ مساله را شناسایی، سوژه را پیدا و روایت آن را آماده کند.

در این نگاه، هر مدرسه می‌تواند یک سوژه باشد، هر معلم یک روایت و هر دانش‌آموز یک داستان امیدآفرین. این تغییر نگاه، روابط عمومی را از جایگاه ثبت‌کننده اتفاقات به جایگاه کشف‌کننده واقعیت‌های مدرسه نزدیک می‌کند.

در کهگیلویه و بویراحمد، گستردگی مناطق روستایی، عشایری و کمتر برخوردار، این رویکرد را با ظرفیت‌های بیشتری همراه می‌کند. عدالت آموزشی زمانی از یک مفهوم کلی فاصله می‌گیرد که بتوان داستان دانش‌آموزی را روایت کرد که در یک منطقه دورافتاده فرصت یادگیری پیدا کرده، از مدرسه‌ای گفت که با تلاش مردم و خیرین ساخته شده یا از معلمی نوشت که در شرایط دشوار همچنان کلاس درس را زنده نگه داشته است.

خبر خوب، وقتی واقعی باشد

در میان تأکیدهای مطرح‌شده، یک اصل بیش از همه به چشم می‌آید: «خبر خوب» نباید با تبلیغ اشتباه گرفته شود.

صادقی تأکید کرد خبر خوب زمانی اثرگذار است که مبتنی بر یک واقعیت خوب باشد؛ معلمی که در شرایط دشوار به آموزش ادامه می‌دهد، دانش‌آموزی که با وجود محدودیت‌ها موفق می‌شود، مدرسه‌ای که با مشارکت خیرین ساخته یا نوسازی می‌شود و مسئولی که یک مشکل قدیمی را برطرف می‌کند، همگی می‌توانند روایت‌هایی امیدآفرین باشند.

پشت هر کدام از این خبرها، آدم‌هایی قرار دارند که شاید نامشان در تیترهای رسمی دیده نشود، اما نتیجه تلاششان در زندگی دیگران قابل لمس است. به همین دلیل، روایت انسانی مدرسه می‌تواند بیش از یک گزارش اداری با مخاطب ارتباط برقرار کند.

مردم، همان‌طور که در این نشست تأکید شد، بیش از ادعاهای عملکردی به واقعیت‌هایی اعتماد می‌کنند که بتوانند آنها را ببینند و لمس کنند.

دانش‌آموز فقط موضوع خبر نیست

یکی از مهم‌ترین تغییرات پیشنهادی، تغییر جایگاه دانش‌آموز در روایت رسانه‌ای آموزش و پرورش است.

دانش‌آموز نباید همیشه فقط موضوع خبر باشد؛ می‌تواند راوی خبر نیز باشد. رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی آموزش و پرورش با اشاره به ظرفیت خبرنگاران دانش‌آموز، تأکید کرد دانش‌آموزان بیش از هر فرد دیگری فضای مدرسه را می‌شناسند و باید در فرآیند روایتگری نقش بیشتری داشته باشند.

این نگاه می‌تواند مدرسه را از یک موضوع خبری به یک جامعه کوچک روایتگر تبدیل کند؛ جایی که دانش‌آموز، معلم، مدیر و خانواده، هر کدام بخشی از واقعیت مدرسه را برای جامعه بازگو می‌کنند.

روابط عمومی در برابر یک آزمون تازه

ایوب رضایی، مدیرکل آموزش و پرورش کهگیلویه و بویراحمد نیز روابط عمومی‌ها را یکی از ارکان اصلی اعتمادسازی و تقویت سرمایه اجتماعی دانست و تأکید کرد این مجموعه‌ها باید از اطلاع‌رسانی صرف عبور کرده و به روایتگر اول مدرسه و پیشگام امیدآفرینی تبدیل شوند.

از نگاه او، صداقت، شفافیت، سرعت، دقت و پاسخگویی، پایه‌های اعتماد عمومی هستند. در چنین رویکردی، روابط عمومی تنها زمانی موفق نیست که تعداد بیشتری خبر منتشر کرده باشد؛ بلکه زمانی موفق است که بتواند کیفیت پیام، میزان اثرگذاری و شناخت مخاطب را در نظر بگیرد و فعالیت‌های روزمره آموزش و پرورش را به روایت‌هایی جذاب و اثرگذار تبدیل کند.

سید ولی موسوی، رئیس اداره اطلاع‌رسانی و روابط عمومی آموزش و پرورش استان نیز مهر امسال را «آزمونی برای سنجش حرفه‌ای‌گری، چابکی و اثرگذاری شبکه روابط عمومی» دانست و گفت روابط عمومی باید زمانی که جامعه پرسشی دارد، نخستین مرجع پاسخگویی باشد؛ هنگامی که مساله‌ای شکل می‌گیرد، برای شناخت و مدیریت آن وارد عمل شود و زمانی که اتفاق مثبتی در مدرسه رخ می‌دهد، نخستین راوی آن باشد.

پاسخگویی پیش از شایعه

در عصر شبکه‌های اجتماعی، فاصله میان وقوع یک اتفاق و انتشار روایت‌های مختلف درباره آن، گاهی بسیار کوتاه است. همین موضوع، مسئولیت روابط عمومی را سنگین‌تر می‌کند.

محسن عسکری، مدیر روابط عمومی استانداری کهگیلویه و بویراحمد، تأکید کرد روابط عمومی‌ها باید از رویکردهای دفاعی و تقابلی فاصله بگیرند و با پاسخگویی شفاف، روایت دقیق خدمات و انعکاس مسائل و دستاوردها، به مرجع ارتباطی قابل اعتماد میان سازمان و جامعه تبدیل شوند.

از این منظر، پاسخگویی فقط زمانی معنا ندارد که انتقادی منتشر شده باشد. روابط عمومی باید پیش از شکل‌گیری ابهام و شایعه، اطلاعات دقیق و به‌موقع را در اختیار مردم قرار دهد. اگر نقدی درست است، باید برای اصلاح آن اقدام شود؛ اگر ناقص است، اطلاعات لازم برای تکمیل آن ارائه شود و اگر نادرست یا غیرمنصفانه است، پاسخ باید مستند و حرفه‌ای باشد.

هوش مصنوعی و مسئولیت روایتگر

در این میان، فناوری نیز فصل تازه‌ای از فعالیت روابط عمومی‌ها را رقم زده است. حسین صادقی تأکید کرد که امروز سواد رسانه‌ای بدون توجه به هوش مصنوعی کامل نیست و روابط عمومی‌ها باید دانش و مهارت لازم را در این زمینه به دست آورند.

اما هوش مصنوعی قرار نیست جایگزین تشخیص انسانی شود. تولید محتوا با چند کلیک، به‌تنهایی به معنای تولید محتوای اخلاقی و مسئولانه نیست. صحت اطلاعات، اخلاق حرفه‌ای و مسئولیت‌پذیری همچنان باید در مرکز کار قرار داشته باشد.

از «مدرسه من آماده است» تا «جامعه من مطمئن است»

پروژه مهر نیز در این رویکرد، تنها برنامه‌ای برای بازگشایی مدارس نیست؛ فرصتی برای روایت تلاش‌هایی است که پیش از آغاز سال تحصیلی در مدارس جریان دارد. پویش «مدرسه من آماده است» می‌تواند بستری برای نشان دادن آماده‌سازی کلاس‌ها، ساماندهی تجهیزات، توزیع کتاب‌های درسی، نظافت و شاداب‌سازی مدارس و تلاش مدیران، معلمان، عوامل اجرایی، خانواده‌ها و دانش‌آموزان باشد.

در نهایت، سخنان سیدروح‌الله پناهنده، معاون سوادآموزی آموزش و پرورش استان، یک پیام کلیدی این نشست را تکمیل می‌کند: روابط عمومی تنها مسیر انتقال اطلاعات از سازمان به جامعه نیست؛ حلقه‌ای دوسویه است که باید مطالبات و روایت‌های جامعه را نیز به سازمان منتقل کند. اعتماد عمومی با تبلیغات ساخته نمی‌شود، بلکه محصول ارتباط مستمر، پاسخگویی، شفافیت و بیان درست واقعیت‌هاست.

اکنون مهر در آستانه آغاز است؛ کلاس‌ها دوباره پر می‌شوند، زنگ مدارس به صدا درمی‌آید و هزاران معلم و دانش‌آموز وارد فصل تازه‌ای از سال تحصیلی می‌شوند. اما برای روابط عمومی‌های آموزش و پرورش، مساله فقط ثبت این لحظه نیست. مساله این است که از دل همین لحظه‌ها، روایت‌هایی واقعی، انسانی و قابل اعتماد ساخته شود؛ روایت‌هایی که در آنها مدرسه فقط یک ساختمان، معلم فقط یک عنوان شغلی و دانش‌آموز فقط یک عدد در آمار نباشد.

اگر این تغییر رویکرد به میدان عمل برسد، «مهر» می‌تواند فقط آغاز سال تحصیلی نباشد؛ آغاز دوره‌ای باشد که در آن روابط عمومی آموزش و پرورش، به جای آنکه صرفاً خبرِ اتفاقات را منتشر کند، خود به روایتگر اول واقعیت‌های مدرسه و یکی از پایه‌های اعتماد عمومی تبدیل شود.