افزایش دما، نیاز آبی درختان را افزایش می‌دهد

به گزارش رکنا ، حسین کلیدری با تأکید بر ضرورت بررسی علمی و داده‌محور وضعیت درختان شهر تهران اظهارکرد: درختان کهنسال، از جمله گونه‌هایی از چنار و برخی سوزنی‌برگان مستقر در بوستان‌های شهری و کمربندهای سبز جنگلی تهران، بخشی از سرمایه‌های طبیعی، هویت اکولوژیک و ریه‌های تنفسی پایتخت محسوب می‌شوند و حفاظت از این سرمایه‌ها نیازمند نگاه علمی، مسئولانه و چندوجهی است.

وی افزود: خشکیدگی یا زوال فیزیولوژیک درختان شهر تهران موضوعی متعلق به امروز نیست بلکه نتیجه انباشت فشارهای محیطی و جمعیتی در طول سالیان متمادی است. بنابراین بررسی این مسئله باید مبتنی بر داده، شواهد علمی و ارزیابی کارشناسی باشد و از اظهار نظرهای شتاب‌زده و غیرکارشناسی پرهیز شود.

کلیدری با اشاره به مهم‌ترین عوامل مؤثر بر وضعیت درختان تهران گفت: تغییرات اقلیمی، خشکسالی هیدرولوژیک، افت بی‌رویه سطح ایستابی چاه‌ها، کاهش حجم آب قنوات، دیرزیستی درختان و افزایش دمای هوای شبانه در تابستان از جمله عوامل مهمی هستند که بر سلامت و تاب‌آوری درختان شهر تهران تأثیر می‌گذارند.

معاون فضای سبز سازمان بوستان‌ها و فضای سبز شهرداری تهران ادامه داد: پدیده جزیره حرارتی در کلان‌شهر تهران به‌ویژه در مناطق متراکم و پرجمعیت موجب افزایش دمای محیط می‌شود و در کنار افزایش ترافیک و انتشار آلاینده‌ها، شرایط زیستی درختان را دشوارتر می‌کند. افزایش دما همچنین موجب تشدید تبخیر و تعرق شده و نیاز آبی درختان را افزایش می‌دهد به‌گونه‌ای که در برخی شرایط، نیاز آبی از ظرفیت استاندارد فیزیولوژیک گیاه فراتر می‌رود.

وی کاهش تجمعی بارش‌های مؤثر و افزایش روزهای دارای دمای بحرانی در فصل رشد را از دیگر عوامل مهم برشمرد و تصریح کرد: در برخی مواقع حتی بارش‌های موجود نیز به دلیل غلبه سطوح بتنی و آسفالتی به روان‌آب‌های مهارنشده تبدیل می‌شوند و عملاً امکان نفوذ مناسب آب و تغذیه آبخوان‌ها و سفره‌های زیرزمینی کاهش می‌یابد.

کلیدری با اشاره به سیاست‌های سازمان بوستان‌ها و فضای سبز شهر تهران در مواجهه با این شرایط گفت: راهبرد سازمان بوستان‌ها و فضای سبز شهر تهران همواره بر پایه حفظ درختان موجود، صیانت از سرمایه‌های سبز شهر و استفاده از گونه‌های گیاهی مقاوم و سازگار با شرایط اقلیمی تهران استوار بوده است.

وی افزود: هدف اصلی این رویکرد، احیای فضای سبز، افزایش تاب‌آوری پوشش گیاهی و ایجاد سازگاری بیشتر میان گونه‌های مورد استفاده و شرایط اقلیمی آینده شهر تهران است.

معاون فضای سبز سازمان بوستان‌ها و فضای سبز شهرداری تهران تأکید کرد: برای مواجهه مؤثر با چالش‌های پیش‌روی فضای سبز تهران لازم است مدیریت شهری، جامعه علمی، کارشناسان محیط زیست و سازمان‌های مردم‌نهاد در یک چارچوب مشترک و مبتنی بر داده و شواهد علمی همکاری کنند.

کلیدری در بخش دیگری از سخنان خود درباره وضعیت زمین‌های بازی کودکان در بوستان‌های شهر تهران اظهار کرد: تعداد و جانمایی زمین‌های بازی در بوستان‌های موجود و بوستان‌های در حال احداث در مرحله طراحی اولیه و با توجه به وسعت بوستان، پوشش گیاهی، معابر و سایر مؤلفه‌های موجود تعیین می‌شود.

وی افزود: افزایش تعداد زمین‌های بازی در برخی بوستان‌ها بدون توجه به ظرفیت کالبدی و پوشش گیاهی موجود ممکن است موجب وارد شدن خسارت به فضای سبز یا تغییر در ساختار و شکل اولیه بوستان شود. بنابراین جانمایی این فضاها باید متناسب با ظرفیت هر بوستان انجام شود.

معاون فضای سبز سازمان بوستان‌ها و فضای سبز شهرداری تهران همچنین با اشاره به موضوع ایمنی زمین‌های بازی و رعایت الزامات HSE گفت: کارشناسان HSE مستقر در مناطق به‌صورت روزانه از بوستان‌ها بازدید می‌کنند و در صورت مشاهده هرگونه نقص یا اشکال، موضوع بلافاصله برای رفع نقص و جلوگیری از بروز حوادث احتمالی پیگیری می‌شود.

کلیدری با اشاره به سیاست مدیریت شهری برای توسعه امکانات در مناطق کم‌برخوردار تهران گفت: در این مناطق، با توجه به امکان تملک اراضی و همچنین مساحت بالاتر املاک تملک‌شده، ظرفیت بیشتری برای پیش‌بینی و اجرای مجموعه‌ای از امکانات و عناصر پارکی وجود دارد.

وی ادامه داد: در طراحی بوستان‌های مناطق کم‌برخوردار، اجرای المان‌ها و امکاناتی مانند پایه‌های روشنایی، ست‌های ورزشی و زمین‌های بازی کودکان با ضریب بالاتری مورد توجه قرار می‌گیرد.

وی از بوستان‌های ولایت در منطقه ۱۹، قائم در منطقه ۱۸، بعثت در منطقه ۱۶ و آزادگان در منطقه ۱۵ به‌عنوان نمونه‌هایی از بوستان‌هایی که در این زمینه مورد توجه قرار گرفته‌اند، نام برد.

معاون فضای سبز سازمان بوستان‌ها و فضای سبز شهرداری تهران همچنین با اشاره به شیوه‌نامه ابلاغی شهردار تهران درباره بوستان‌های هوشمند اظهار کرد: در بوستان‌های تازه‌احداث، استفاده از تجهیزات و المان‌های نوآورانه، استاندارد و متناسب با نیازهای روز شهروندان مورد تأکید قرار گرفته است.

کلیدری گفت: در طراحی و احداث بوستان‌های جدید تلاش می‌شود حتی‌المقدور از لوازم بازی و المان‌های نوآورانه و مجهز به استانداردهای روز استفاده شود تا ضمن ارتقای ایمنی، رفاه کودکان، شهروندان و مراجعه‌کنندگان نیز تأمین شود.

وی تأکید کرد: رویکرد مدیریت شهری در توسعه فضای سبز همزمان بر حفاظت از درختان و پوشش گیاهی موجود، افزایش تاب‌آوری فضای سبز در برابر تغییرات اقلیمی و ارتقای کیفیت خدمات و امکانات بوستان‌ها برای شهروندان استوار است.