از مستمری‌پردازی تا توانمندسازی؛ نقشه راه جدید سازمان بهزیستی با ۱۳ چرخش راهبردی

به گزارش رکنا  از سازمان بهزیستی کشور، سیدجواد حسینی در این پیام افزود: امروز سازمان بهزیستی بیش از هر زمان دیگری نیازمند نگاهی آینده‌نگر، تحول‌آفرین و مبتنی بر حکمرانی نوین اجتماعی است و این نگاه از چارچوب‌های سنتی و صرفاً حمایتی عبور می‌کند و با تکیه بر دانش، خانواده، محله، مشارکت مردم، فناوری‌های نوین و عدالت اجتماعی، الگوی جدیدی از رفاه و بهزیستن را در کشور مستقر می‌سازد.

وی ادامه داد: سیاست‌های دولت چهاردهم نیز بر عدالت‌جویی، مردم‌محوری و محله‌محوری استوار است و سازمان بهزیستی خود را همسو با این رویکرد می‌داند. بر همین اساس، نقشه تحول سازمان در قالب ۱۳ چرخش راهبردی طراحی شده است، چرخش‌هایی که تاکنون هشت مورد از آنها به بسته‌های اجرایی تبدیل شده و مسیر اصلاح ساختاری سازمان را ترسیم کرده‌اند، بسته‌های خانواده‌محوری، فرصت‌آفرینی، توانمندسازی، هوشمندسازی و سایر برنامه‌های تحول، گام‌هایی در جهت تحقق همین رویکرد هستند.

وی خاطرنشان کرد: در میان این چرخش‌ها شاید راهبردی‌ترین تغییر، حرکت از مستمری‌پردازی به توانمندسازی باشد. البته تحقق این هدف بدون عدالت ممکن نیست. عدالت از نگاه ما تنها توزیع برابر امکانات نیست بلکه عدالت ترمیمی است یعنی توجه ویژه به کسانی که به دلیل محرومیت‌های تاریخی، اجتماعی یا زیستی از فرصت‌های برابر برخوردار نبوده‌اند. افراد دارای معلولیت، زنان سرپرست خانوار، کودکان، سالمندان و دیگر گروه‌های آسیب‌پذیر بیش از دیگران نیازمند حمایت ترجیحی هستند تا بتوانند در مسیر توسعه سهم واقعی خود را بازیابند.

رئیس بهزیستی گفت: بر همین اساس، عدالت‌محوری، خلق فرصت‌های متنوع و توسعه مشارکت اجتماعی سه محور اصلی برنامه‌های سازمان برای تحقق عدالت اجتماعی است. تجربه نشان داده است که ابزارهای تحقق عدالت بیش از آنکه اقتصادی باشند، فرهنگی و اجتماعی‌اند. جامعه‌ای که سرمایه اجتماعی بالاتری داشته باشد در برابر آسیب‌ها نیز مقاوم‌تر خواهد بود از همین رو سازمان بهزیستی با این باور که دولت به تنهایی قادر به حل همه مسائل اجتماعی نیست، استقرار زیست‌بوم جامع مشارکت را در دستور کار قرار داده و با تدوین ۱۲ راهبرد مشارکتی تلاش کرده است مشارکت خیرین، سازمان‌های مردم‌نهاد، گروه‌های جهادی، دانشگاهیان، متخصصان و همه شهروندان را جلب کند.

حسینی افزود: در همین مسیر، محله‌محوری از سیاست‌های اصلی دولت چهاردهم و یکی از برنامه‌های اصلی سازمان بهزیستی است. سال‌ها تجربه فعالیت گروه‌های اجتماع‌محور بهزیستی از جمله گروه‌‍‌های توانبخشی مبتنی بر جامعه (CBR)، سرمایه ارزشمندی را در اختیار سازمان قرار داده است. ما معتقدیم پیشگیری، توانمندسازی و فرصت‌آفرینی زمانی به نتیجه مطلوب می‌رسد که از دل محله‌ها آغاز شود. محله نزدیک‌ترین نقطه تماس حاکمیت اجتماعی با زندگی مردم است و در اینجا می‌توان مسائل را زودتر شناسایی کرد، ظرفیت‌های مردمی را به میدان آورد، از خانواده‌ها حمایت و سرمایه اجتماعی را بازسازی کرد.

وی ادامه داد: یکی دیگر از مهم‌ترین چرخش‌های راهبردی سازمان بهزیستی، عبور از سیاست‌های مؤسسه‌محور و حرکت به سوی خانواده‌محوری است. خانواده نخستین و مؤثرترین بستر حمایت، مراقبت، تربیت، بازتوانی و ارتقای تاب‌آوری اجتماعی است هر اندازه بتوانیم خانواده را توانمند کنیم نیاز به مداخلات پرهزینه نهادی کاهش خواهد یافت به همین دلیل، سازمان بهزیستی علاوه بر توسعه خدمات حمایتی در منزل، حمایت‌های مالی خود را نیز به شکل محسوسی افزایش داده است به گونه‌ای که کمک‌هزینه خدمات توانبخشی در منزل و مراکز روزانه آسیب نخاعی، صد درصد افزایش یافته و حق پرستاری و مددکاری افراد دارای معلولیت شدید و خیلی شدید و نیز افراد دارای اختلال طیف اتیسم و آسیب نخاعی نیز نسبت به سال گذشته ۹۰ درصد رشد داشته است.

رئیس بهزیستی افزود: تحول در بهزیستی بدون بهره‌گیری از فناوری‌های نوین نیز امکان‌پذیر نیست. به همین دلیل یکی دیگر از چرخش‌های اساسی سازمان، حرکت از مدیریت سنتی به حکمرانی هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی است. امروز فناوری دیگر یک انتخاب نیست بلکه ضرورتی برای افزایش دقت، سرعت، شفافیت، عدالت در توزیع خدمات و ارتقای کیفیت تصمیم‌گیری است. هر سازمانی که زودتر خود را با ظرفیت‌های هوش مصنوعی هماهنگ کند، خدماتی ارزان‌تر، سریع‌تر، دقیق‌تر و عادلانه‌تر ارائه خواهد داد.

حسینی گفت: در همین راستا، طراحی داشبورد مدیریتی مبتنی بر هوش مصنوعی به عنوان یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های تحول سازمان در دستور کار قرار گرفته است. پروژه‌ای که می‌تواند بهزیستی را به سازمانی یادگیرنده، داده‌محور، آینده‌نگر و تجدید حیات‌شونده تبدیل کند و کیفیت سیاست‌گذاری و خدمت‌رسانی را به شکل محسوسی ارتقا دهد. همچنین هفته بهزیستی باید فرصتی برای اجتماعی سازی سازمان بهزیستی باشد و نباید صرفاً به معرفی خدمات محدود بماند بلکه باید جامعه را بیش از گذشته با فلسفه وجودی بهزیستی، مسئولیت مشترک در قبال گروه‌های آسیب‌پذیر و ضرورت مشارکت همگانی در ساختن جامعه‌ای سالم و فراگیر آشنا کند.

وی اضافه کرد: در هفته بهزیستی بار دیگر بر این باور تأکید می‌کنیم که آینده رفاه اجتماعی در ایران نه صرفا در افزایش منابع مالی بلکه در توانمندسازی انسان‌ها، تقویت خانواده، فعال‌سازی ظرفیت محله‌ها، گسترش مشارکت مردم، استقرار عدالت اجتماعی و بهره‌گیری هوشمندانه از فناوری رقم خواهد خورد. سازمان بهزیستی با اتکا به این اصول خود را متعهد می‌داند که در مسیر تحقق جامعه‌ای فراگیر، عادلانه، دسترس‌پذیر و برخوردار از کرامت انسانی با همه توان گام بردارد.