نارضایتی از رسیدگی کند به آسیب‌دیدگان جنگ

به گزارش رکنا به نقل از ایلنا،  حبیب‌اله طاهرخانی معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی از آغاز فرآیندهای مربوط به ساخت واحدهای مسکونی تخریب شده در اثر جنگ خبر داده است. خواجه دلویی رئیس بنیاد مسکن کشور هم گفته است که تسهیلات ودیعه مسکن به ارزش ۳۰۰۰ میلیارد ریال به آسیب دیدگان جنگ پرداخت شده است.

 علیرضا نادعلی، سخنگوی شورای شهر تهران هم می‌گوید تامین اجاره بهای جنگ‌زدگان تا زمان تکمیل ساخت منزل بر عهده شهرداری است. او همچنین گفته است که شهروندان آسیب‌دیده در جنگ در ۴۵ هتل شهر اسکان موقت داده شده‌اند. فعالیت گروه‌های جهادی برای بازسازی و کمک به شهروندان حادثه‌دیده هم خبر دیگری که مسئولان به آن اشاره می‌کنند. 

اما همه این خبرهای خوب روی دیگری هم دارد. گلایه‌های برخی حادثه‌دیدگان جنگ از روند کند کارها، رفتارهایی که دیگر گرم و همدلانه نیست، عدم برخورداری از اسکان موقت و ماندن پشت نوبت حضور در این اماکن آنهم در شرایطی که واحد مسکونی هم قابل سکونت نیست. فعالیت‌ها و کمک‌های همدلانه اما غیرتخصصی گروه‌های جهادی هم موضوع دیگری است که مورد انتقاد برخی از آسیب‌دیدگان جنگ قرار می‌گیرد. درست مانند حامد که این روزها دل پری از شرایط دارد و با وجود بی‌حوصلگی اما به دلیل خبرنگار بودن بیش از سایرین حوصله صحبت دارد و با خبرنگار ایلنا به گفتگو می‌نشیند. 

بیش از دو هفته زندگی در محل کار

بخت با حامد و خانواده‌اش یار بود که که زمان اصابت موشک به پایگاه نظامی نزدیک محل سکونتش، خانه خالی بود. اتفاقی که در آخرین روزهای نوروز رخ داد. حالا از منزل استیجاری او در یکی از خیابان‌های استراتژیک تهران تنها بنایی سست، دیوارهایی با ترک عمیق، شیشه‌های شکسته و قاب پنجره‌هایی از هم پاشیده باقی مانده است. اگر بگوییم صدمات وارد شده به لوازم زندگی‌اش آنهم در این وضعیت گرانی‌های مهارناشدنی و دستمزدهای پایین و مشاغل از دست رفته قابل جبران نیست، گزاف نگفته‌ایم. 

حالا خانواده این خبرنگار از یکدیگر جدا افتاده‌اند. همسرش در شهری دیگر و دور از او زندگی می‌کنند و خودش هم در محلی که رسانه محل کارش در اختیار او قرار داده شب را به صبح می‌رساند. شرایطی که حامد دیگر توان تحملش را ندارد. 

حامد به ایلنا می‌گوید: «همان روز اول جنگ و با توجه به خطری که منطقه محل زندگی ما را تهدید می‌کرد با همسرم به شهر خودمان برگشتیم تا در امنیت باشیم. نزدیک نوروز بود و رسانه هم مشکلی نداشت. آخرین روزهای عید بود که با خبر شدیم پایگاه نظامی نزدیک منزل‌مان مورد اصابت قرار گرفته و ساختمان دچار آسیب شدید شده است. این اتفاق مصادف شد با پایان عید و من چاره‌ای نداشتم به جز اینکه اینکه برای شروع کار و حضور در رسانه به تهران بازگردم.

در اولین روزها تدابیر امنیتی در محله ما بسیار شدید بود شاید آن زمان هنوز هم خطر احساس می‌شد. ما با شرایط خاص مانند ممنوعیت ورود خودرو به محله یا همراه نداشتن تلفن همراه مواجه بودیم. اما از یک هفته پیش تقریبا عبور و مرور در منطقه ما به حالت عادی بازگشته است.»

ساختمانی که کنار آپارتمان محل سکونت حامد و خانواده‌اش بود در این حملات کاملا تخریب می‌شود، اما ساختمان محل زندگی حامد تنها با تخریب تقریبا شدید مواجه می‌شود به نحوی که میزان مقاومت آن برای امکان سکونت باید مورد ارزیابی قرار بگیرد. اتفاقی که با وجود گذشت بیش از دو هفته از حادثه هنوز رخ نداده است: «کارشناسان در ارزیابی‌ها به ما اعلام کردند که آسیب وارد شده به ساختمان شدید است. برخی هم گفته‌اند که نباید در ساختمان زندگی کنیم و باید دیوارها کاملا تخریب شود. زیرا هم سقف و هم دیوارها به صورت عمیق ترک خورده است.»

حامد از نیروهای جهادی که سعی می‌کنند با هزینه‌ها و تلاش خودشان به مردمی که خانه‌های‌شان آسیب‌دیده کمک کنند تشکر می‌کند، رفتاری که به گفته او نشانه همدلی مشترک یک ملت است، با این حال اما حامد، نقدی جدی هم بر اقدامات جهادی خیرخواهانه وارد می‌داند: «روزی یکی از همین داوطلبان با خود گچ آورده بود و قصد داشت خانه ما را تعمیر کند. من تشکر کردم اما اجازه این کار را ندادم. حقیقت آن است که برخی اقدامات نیازمند مداخله تخصصی و کارشناسی هستند. قطعا در جنگ، دولت در برابر آسیب‌دیدگان وظایفی دارد و نباید مردم به تنهایی کار را به دست بگیرند. اگر مردم مبالغی را به دولت اهدا کنند تا دولت بتواند به چنین اموری رسیدگی کند، بهتر از آن است که مداخلات غیرتخصصی انجام شود.»

او اضافه می‌کند: «خانه‌هایی که تخریب شده سست هستند و نیاز به اقداماتی دارند که از عهده افرادی با تحصیلات یا مهارت‌های خاص ساختمان‌سازی برمی‌آید. اما متاسفانه به نظر من ۹۰ درصد از اقدامات و کمک‌ها از سوی همین نیروهای جهادی انجام می‌شود که با همه حسن نیت و محبتی که دارند، اما من اقدامات‌شان را اصولی نمی‌دانم. به علاوه این اقدامات خطرات خاصی هم ممکن است به دنبال داشته باشد. من نمی‌دانم فردی که به منزل من برای کمک مراجعه می‌کند چه کسی است؟ قطعا نمی‌توان هویت فردی را از لباس او حدس زد. حالا اگر در این میان حادثه‌ای رخ دهد، چه کسی پاسخگوی ما خواهد بود؟ 

رفت و آمدهای بی‌نتیجه به ستاد بحران

حامد بارها به ستاد بحران مراجعه کرده اما به نتیجه ملموسی نرسیده است: «هر بار که مراجعه کردم فرمی را در اختیار من گذاشتند تا درباره حادثه و آسیب‌های ناشی از آن را توضیح دهم. واقعیت این است که هر بار وارد منزلم می‌شوم، انگار دفعه اولی است که خانه‌ام را می‌بینم یعنی هر بار متوجه یک نقص و ایراد جدید ناشی از همان حادثه می‌شوم که در فرم ستاد بحران نیاورده‌ام و اصولا در زمان پرکردن فرم متوجه آن نشده بودم.»

این خبرنگار می‌گوید: «به نظر می‌رسد شهرداری با همه تلاشی که می‌کند، نیروی لازم را برای رسیدگی سریع به مشکلات آسیب‌دیدگان ندارد. به عنوان مثال شیشه‌های دوجداره منزل ما شکسته است و نسبت به تعمیر آن هم اقدامی صورت نگرفته است. فقط چند روز پیش یکی از نیروهای جهادی آمد و پیشنهاد داد به جای شیشه فعلا پلاستیک به پنجره‌ام بزند. وقتی پلاستیک را به جای پنجره‌ام تصور کردم حالم بد شد و آوارگی را با همه وجودم حس کردم. مسئولان هم می‌گویند فعلا شیشه معمولی دارند، در حالی که پنجره ما دوجداره بوده و شیشه معمولی برای خانه من قابل استفاده نیست.»

ماندن پشت نوبت اسکان موقت 

او به اقامت ۲۴ ساعته‌اش در محل کار اشاره می‌کند و اینکه محلی برای اسکان موقت ندارد: «وقتی برای اسکان موقت به شهرداری مراجعه کردم اعلام شد که پشت نوبت قرار دارم و هر وقت جایی خالی شد اطلاع می‌دهند. سوال من این است که وقتی جایی برای زندگی ندارم و به دلیل مساله شغلی امکان بازگشت به شهرم را هم ندارم باید چه کنم؟ اگر خانواده‌ام در شهرستان ساکن نبودند و محل کارم هم نمازخانه را برای اقامت در اختیارم نمی‌گذاشت باید چه می‌کردم؟

«من خبرنگار هستم و با توجه به حرفه‌ام به جزئیات دقت می‌کنم. هربار که برای اسکان به شهرداری مراجعه می‌کنم حداقل ۵، ۶ نفر با شرایط من حضور دارند که به دنبال اسکان هستند.» این را حامد می‌گوید و ادامه می‌دهد: «با توجه به وضعیت خانه‌های آسیب‌دیده بعید است افرادی که در هتل‌ها اسکان داده شده‌اند به این زودی اتاق‌های هتل‌ها را تخلیه کنند که حق هم دارند. من هم اگر بودم تا زمانی که خانه‌ام کاملا بازسازی شده و خانواده‌ام در امنیت باشند، اتاق هتل را تخلیه نمی‌کردم. اما پرسش این است تا چه زمانی من و افرادی در شرایط من باید منتظر اسکان باشیم. 

حامد دو سه روز پیش هم بار دیگر به امید یافتن جایی برای اسکان موقت به شهرداری مراجعه می‌کند: «مسئول مربوطه اعلام کرد که هنوز نتوانسته‌اند برای افرادی که از ۱۲ فروردین به بعد ثبت‌نام کرده‌اند، محلی برای اسکان فراهم کنند. واقعیت این است که بعد از دو ماه من و خانواده‌ام نمی‌توانیم بیش از این جدا از هم زندگی کنیم، به علاوه آنکه هزینه این زندگی جدا بسیار زیاد است و منابع مالی خانواده رو به پایان.»

تنظیم قرارداد برای بازسازی و ترمیم منازل

«محمد آقامیری» رئیس کمیته عمران شورای شهر تهران در پاسخ به انتقاداتی که آسیب‌دیدگان جنگ از روند رسیدگی‌ها مطرح می‌کنند به خبرنگار ایلنا توضیح داد: «واحدهای مسکونی آسیب‌دیده را به چهار دسته تقسیم کرده‌ایم؛ دسته نخست ۳۸ هزار واحدی هستند که صرفا با شکستگی شیشه منزل مواجه شده‌اند. براساس آخرین آماری که چند روز پیش دریافت کردم بیش از ۶۵ درصد این واحدها ترمیم و تحویل داده شده‌اند.»

او به گروه دوم اشاره می‌کند یعنی واحدهایی که آسیب متوسط دیده‌اند: «تعداد این واحدها حدود ۶ هزار مورد است که با همکاری کارشناس دادگستری در حال برآورد خسارت این واحدها هستیم. بخشی از کار را پیمانکاران ما انجام می‌دهند، بخشی را هم خود صاحبان خانه‌ها انجام می‌دهند و ما هزینه‌ها را به آن‌ها پرداخت می‌کنیم. دسته سوم اما واحدهایی هستند که نیاز به مقاوم‌سازی دارند. این واحدها کنار محل اصابت بوده‌اند و آسیب جدی‌تر از متوسط دیده‌اند. تعداد این واحدها حدود ۱۱۰۰ مورد است که باید زیر نظر مهندسین مقاوم‌سازی شوند و که این موضوع در حال پیگیری است.»

رئیس کمیته عمران شورای شهر آخرین گروه واحدهای مسکونی آسیب‌دیده را واحدهایی توصیف می‌کند که در محل اصابت موشک قرار داشته‌اند و باید از صفر تا ۱۰۰ ساخته شوند: «براساس برآوردهای ما تعداد این واحدها حدود ۱۵۰۰ مورد است. اقدامات مرتبط با بازسازی این واحدها با مجوزهایی که در مسیر دریافت آن‌ها هستیم و در قالب افزایش تراکم روی واحدها و مشارکت در ساخت انجام و به‌صورت نوساز با همان متراژ قبلی تحویل صاحبخانه‌ها می‌شود.»

او تاکید کرد: «در ماجرای جنگ ۱۲ روزه هم اقدامات به همین شکل بود، اما بعد از پایان یافتن جنگ. زیرا آتش‌بس شد و با توجه به اینکه قرار نبود، جنگی رخ دهد ما بازسازی‌ها را شروع کردیم که با رضایت بالای شهروندان هم همراه بود.

بر اساس تجربه‌ای که از آن دوره به دست آورده‌ایم، این بار هم اقدامات‌مان را آغاز کرده‌ایم، اما این بار میزان آسیب‌ها ۳، ۴ برابر جنگ ۱۲ روزه است به این معنا که در آن دوره در کل ۸۵۰۰ واحد آسیب دیده بودند که از این تعداد ۵۴۰۰ واحد با موضوع شکسته شدن شیشه‌ها مواجه بوده‌اند، اما در این جنگ تعداد واحدهای آسیب‌دیده ۴۶ هزار و ۶۰۰ واحد است که از این تعداد ۳۸ هزار واحد را آن‌هایی تشکیل می‌دهند که با آسیب در ناحیه شیشه و پنجره مواجه بوده‌اند که این میزان تقریباً پنج برابر واحدهای در وضعتی مشابه در جنگ قبلی است. می‌توان گفت تقریبا ۸۰ درصد واحدهای آسیب‌دیده مشکل‌شان همین شکستن شیشه و پنجره است.»

به گفته این عضو شورای شهر وقتی در اثر موج انفجار شیشه شکسته و پنجره از جا کنده می‌شود، اگر پنجره UPVC و دوجداره باشد کار زمان‌برتر است. در این موارد برخلاف پنجره‌های آهنی که در لحظه توسط جوشکار تعمیر می‌شوند، باید پنجره دو جداره را از کارخانه سفارش بدهیم که زمان‌بر است. اما به صورت کلی کار تنظیم قراردادها برای بازسازی یا تعمیر منازل در حال انجام است. 

مشکلات ناشی از بازگشت موج آسیب‌دیدگان از سفر

او درباره موج بازگشت مردم از سفرهای نوروزی هم می‌گوید مساله‌ای که ادامه کار را با چالش‌هایی مواجه کرده است: «بسیاری از شهروندان به دلیل تعطیلات عید در زمان آسیب دیدن منازل‌شان در شهر حضور نداشتند و تشکیل پرونده نداده‌اند، در یکی دو هفته اخیر بسیاری از شهروندان به شهر بازگشته‌اند و تشکیل پرونده برای این افراد باعث ایجاد تراکم شده است. کارشناسان دادگستری هر روز می‌توانند به تعداد محدودی از واحدها سربزنند و گزارش مربوطه را به صورت مکتوب در اختیار ما قرار دهند و این موضوع باعث شده است که کار کمی زمان ببرد و اسباب گلایه‌مندی برخی شهروندان را فراهم کند. اما شهروندان مطلع باشند که همه موارد مورد رسیدگی قرار می‌گیرند. در ۱۲۴ ناحیه شهر تهران، دفاتر مدیریت بحران فعال هستند و پیگیری‌ها را انجام می‌دهند.»

رئیس کمیته عمران شورای شهر تهران اضافه می‌کند: «پیمانکاران ما هم تازه از سفر بازگشته‌اند و نیروهای آن‌ها هم مانند سایر شهروندان در سفر بوده‌اند. ما در حال هماهنگی با پیمانکارها و تنظیم قراردادها هستیم تا اقدامات لازم را انجام دهیم. از مردم درخواست می‌کنیم که کمی به ما زمان بدهند و نگران نباشند. همانگونه که در جنگ ۱۲ روزه اقدامات را به بهترین نحو انجام دادیم. امروز هم به همین شکل فعالیت می‌کنیم، با این تفاوت که در جنگ ۴۰ روزه نیروهای ما از تجربه جنگ ۱۲ روزه هم استفاده می‌کنند و بسیار مسلط‌تر از قبل عمل می‌کنند.»

او در زمینه اسکان موقت شهروندان آسیب‌دیده و پشت نوبت مانده بسیاری از این افراد توضیح می‌دهد: «تا کنون ۴۵ هتل را در اختیار ۶۶۰۰ نفر از شهروندان قرار داده‌ایم که اکثر این هتل‌ها هم چهار و پنج ستاره هستند، اما همانطور که گفتم با شروع آتش‌بس بسیاری از شهروندان به تهران بازگشتند و در نتیجه ما با افزایش ناگهانی تقاضا مواجه شدیم، در حالی که پیدا کردن هتل و انعقاد قرار داد برای اسکان مردم روندی زمان‌بر است. ناگفته نماند که حداکثر ظرفیت هتل‌ها هم ۲۵۰ تا ۳۰۰ نفر است آنهم در شرایطی که میزان تقاضاها برای اسکان در هتل یک تا ۲ هزار مورد است.»

تلاش برای یافتن هتل‌های جدید

آقامیری از مشکلات پیدا کردن هتل برای اسکان مردم هم می‌گوید: «برخی هتل‌داران از اجاره دادن هتل به ما امتناع می‌کنند تا مدتی پیش هتل‌ها خالی بود و هتل‌داران از اجاره دادن هتل خود استقبال می‌کردند، اما همزمان با آتش‌بس مسافرها به هتل‌ها آمدند و مسافرهایی مانند نیروهای شرکتی و… وارد هتل‌ها شده‌اند. به همین دلیل هم هتل‌ها را به صورت دربست در اختیار ما قرار نمی‌دهند تا ما بتوانیم به صورت کامل به شهروندان ارائه خدمت کنیم.

در حال حاضر به شدت به دنبال آن هستیم که ۱۰ هتل دیگر را به صورت دربست کرایه کنیم تا بتوانیم خیل آسیب‌دیدگانی که ناگهان از سفر بازگشتند را هم اسکان دهیم. هرچند ممکن است این اقدام با چند روز تأخیر انجام شود اما مردم نگران نباشند همه افراد اسکان داده خواهند شد.»

رئیس کمیته عمران شورای شهر تهران تاکید می‌کند که بهترین مکانی که امکان پذیرایی از همشهری‌های‌مان را داشتیم همین هتل‌های شهر بودند و سعی کردیم بهترین‌ها را برای شهروندان فراهم کنیم، اما به هر حال این پروسه زمان‌بر است. ما به صورت مستمر بعداظهرها به هتل‌ها سر می‌زنیم و از نزدیک پیگیر مشکلات هستیم و در هتل‌ها با شهروندان برای پیگیری کارها جلسه می‌گذاریم و آن‌ها را در جریان روند اقدامات قرار می‌دهیم.