بررسی علمی اعتراضات باید متکثر، کاربردی و اثرگذار باشد

به گزارش رکنا، حسین سیمایی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری و رئیس شورای راهبردی کمیسیون_ملی بررسی علمی اعتراضات در جلسه این شورا اظهار کرد:  گزارشی که به رئیس‌جمهور ارائه می‌شود باید دو بخش داشته باشد. یک گزارش ملی و یک گزارش استان‌به‌استان، چون مسائل استان‌ها با یکدیگر متفاوت است و خاص‌بودگی مسائل و تفاوت آن‌ها را باید به رسمیت شناخت.

وی افزود: شورای راهبری متشکل از دانشگاه‌های چهار نقطه کشور و مرکز تشکیل شده است؛ یعنی تقسیم جغرافیایی مبنای این شورا شد. احکامی که صادر شده به اشخاص از منظر حقوقی است، درواقع به دانشگاه حکم داده‌ایم، چون رئیس‌جمهور از دانشگاه درخواست بررسی علمی اعتراضات را داشته‌اند.

وزیر علوم با بیان اینکه مطالعات باید ناظر به استان‌ها و کاربردی باشد، اظهار کرد: کلی‌گویی‌هایی مثل «امید به آینده کم است» یا «تبعیض وجود دارد» کافی نیست؛ باید دقیقاً مشخص شود تبعیض کجا و چگونه رخ می‌دهد. بسیاری از گزارش‌ها به بایگانی می‌روند؛ چون برنامه‌ی اقدام ندارند. ما باید از مدرسه تا کف شهر برنامه اجرایی ارائه کنیم، صرف تحلیل فایده‌ای ندارد.

سیمایی ادامه داد: گزارش اگر بخواهد واقعی باشد باید گفتمان‌های مختلف را منعکس کند؛ تجربه‌های جهانی هم نشان می‌دهد پاسخ‌ها بدیهی نیست. در خیزش فرانسه در سال ۲۰۰۵ برخی بیکاری را علت می‌دانستند اما پژوهش‌هایی نشان دادند بسیاری از معترضان اصلاً به سن کار نرسیده بودند و مسئله طردشدگی اجتماعی بود. بنابراین تحلیل‌ها می‌تواند متفاوت باشد و گزارش باید بر همین تنوع مبتنی شوند.

وی افزود: در همان فرانسه، مهار خشونت در نهایت با افکار عمومی رخ داد نه صرفاً با ابزار امنیتی. حتی ادبیات مسئولان نیز مهم بود؛ برخی برخورد سخت را توصیه می‌کردند و برخی مدارا را. علوم انسانی دقیقاً محل همین تفاوت نگاه‌هاست و اگر اعتبار دانشگاه مهم است باید در گزارش حتی دو دیدگاه متعارض هم آورده شود. بنابراین موضوع را به دانشگاه‌ها محول می‌کنیم و حتی دانشجویان هم می‌توانند در سازوکار مشخص مشارکت کنند.

وزیر علوم با بیان اینکه اعتراضات خشونت‌آمیز در همه دنیا وجود دارد، اما اینکه چرا یک اعتراض فراگیر و خشن می‌شود نیازمند بررسی علمی است، گفت: نوع جدیدی از اعتراض هم شکل گرفته که سایبری است و در شبکه‌های اجتماعی جریان دارد؛ نباید آرام‌بودن ظاهر شهر را به معنای رضایت جامعه تلقی کنیم. رئیس‌جمهور نیز این رخداد را حادثه نمی‌بیند بلکه نشانه می‌داند و بهترین مرجع برای نشانه‌شناسی نهاد علم است.

سیمایی گفت: دانشگاه در این پروژه قاضی نیست آینه است؛ قرار نیست قضاوت حقوقی، اقتصادی یا سیاسی کند بلکه می‌خواهد واقعیت را بازتاب دهد و در پایان توصیه‌های سیاستی ارائه کند. وزارت علوم هم تولیدکننده محتوا نیست ضامن استقلال پژوهش است تا اعتماد اجتماعی تقویت شود. ترکیب افراد باید متکثر و غیرجناحی باشد و شورا هم حق دخالت در روش و یافته‌ها را ندارد.

وی تأکید کرد: در نهایت امیدوارم این پروژه به شکل‌گیری گفت‌وگو در دانشگاه‌ها کمک کند و دانشگاه و مدیران اجرایی صدای یکدیگر را بشنوند؛ مطالعات انتزاعی نباشد و در تصمیم‌گیری‌ها اثر بگذارد و منجر به ایجاد یک خیزش گفتگویی شود.